Επέκταση και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου Ηετιώνειας Πύλης στον Πειραιά

Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρεί στην επέκταση του αρχαιολογικού χώρου της Ηετιώνειας Πύλης στον Πειραιά, αξιοποιώντας περίπου επτά στρέμματα που παραχωρήθηκαν από τον Οργανισμό Λιμένος Πειραιά (ΟΛΠ). 

Η νέα αυτή έκταση εντάσσεται οργανικά στον συνολικό αρχαιολογικό χώρο και ενισχύει την ανάδειξη του μνημείου, με στόχο τη βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών και την καθολική προσβασιμότητα.

Η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων ολοκλήρωσε τις μελέτες συντήρησης και στερέωσης των καταλοίπων της οχύρωσης, καθώς και τις αρχιτεκτονικές, στατικές, γεωτεχνικές και υδραυλικές μελέτες για την ανάδειξη του συνόλου του χώρου. 

Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν διαμόρφωση διαδρομών, δημιουργία φυλακίου εισόδου, φυτεύσεις και ενημερωτικές πινακίδες.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Τα Θεμιστόκλεια Τείχη του λιμένος του Πειραιά, μέρος των οποίων είναι και η Ηετιώνεια Πύλη, αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα έργα της αρχαίας ελληνικής οχυρωματικής... Η Ηετιώνεια Πύλη βρίσκεται ακριβώς απέναντι και σε άμεση συνάφεια με το υπό κατασκευή Εθνικό Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων με το οποίο θα αποτελέσει ενιαία πολιτιστική διαδρομή, δημιουργώντας για τους επισκέπτες του Πειραιά μια ξεχωριστή εμπειρία».

Ιστορική σημασία και αποκατάσταση

Η Ηετιώνεια Πύλη, στα δυτικά του αρχαίου λιμένα του Κανθάρου, κατασκευάστηκε το 411 π.Χ. ως μία από τις δύο εισόδους της οχυρωμένης πόλης του Πειραιά.

 Οι σωζόμενες οχυρώσεις χρονολογούνται από τον 5ο έως τον 3ο αιώνα π.Χ., με διαδοχικές φάσεις κατασκευής και σημαντικές παρεμβάσεις κατά τη θεμιστόκλεια και κονώνεια περίοδο.

Το μνημείο είχε απλή αλλά ισχυρή αρχιτεκτονική, με είσοδο ανάμεσα σε δύο κυκλικούς πύργους, τείχη, τάφρο και προμαχώνες. Στην περιοχή έχουν εντοπιστεί ίχνη αρχαίου λατομείου και κτηριακών εγκαταστάσεων, όπως το «Αφροδίσιο». 

Η πρώτη ανασκαφή πραγματοποιήθηκε το 1886-87 από τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή, ενώ μεταγενέστερες εργασίες μετά το 1990 αποκάλυψαν σημαντικά τμήματα της οχύρωσης.

Επέκταση και έργα προστασίας

Ο αρχαιολογικός χώρος εκτείνεται σε 20 στρέμματα, ενώ η νέα έκταση των 7 στρεμμάτων που παραχωρήθηκε από τον ΟΛΠ θα αξιοποιηθεί για τη διεύρυνση του περιβάλλοντος χώρου. 

Μέχρι σήμερα, ο χώρος αυτός παρέμενε αναξιοποίητος, επηρεάζοντας αρνητικά την αισθητική εικόνα του μνημείου.

Η προτεινόμενη επέμβαση επικεντρώνεται στην απομάκρυνση των ομβρίων υδάτων από το μνημείο, ώστε να περιοριστεί η φθορά των λίθων στις κατώτερες στρώσεις.

 Παράλληλα, προβλέπεται αποκατάσταση των φθαρμένων επιφανειών, διαμόρφωση του φυσικού αναγλύφου και ανάδειξη της αρχικής μορφής της τάφρου.

Οι νέες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την επέκταση των διαδρομών επισκεπτών, την καλύτερη οργάνωση των διάσπαρτων αρχιτεκτονικών μελών και τη βελτίωση της πρόσβασης, συμπεριλαμβανομένης της προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία. 

Επιπλέον, ενισχύεται η ασφάλεια των χώρων με προστατευτικά κιγκλιδώματα, όπου απαιτείται, και επεκτείνεται ο φωτισμός ανάδειξης και ασφαλείας.