Περίπου οι μισοί ασθενείς με καρκίνο στην Ελλάδα αναγκάζονται να μετακινηθούν εκτός του νομού τους για να λάβουν φροντίδα υγείας, ενώ το 82% χρειάζεται να απέχει από την εργασία του, με σχεδόν τους μισούς να λείπουν για περισσότερο από έναν μήνα. Η διάγνωση συνοδεύεται από έντονο ψυχολογικό φορτίο, καθώς το 74% δηλώνει ότι βιώνει αγωνία και φόβο για το μέλλον. Παρά τα εμπόδια, η εμπιστοσύνη προς τον ογκολόγο παραμένει υψηλή, αγγίζοντας το 90%, όπως και η ικανοποίηση από τη φροντίδα.
Τα στοιχεία αυτά παρουσιάζει ο καθηγητής Πολιτικής Υγείας, Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών και διευθυντής του Εργαστηρίου Αξιολόγησης Πολιτικών, Τεχνολογιών και Συμπεριφορών Υγείας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Κυριάκος Σουλιώτης, σε συνέντευξή του στο Πρακτορείο FM και την Τάνια Μαντουβάλου. Ο καθηγητής, επικαλούμενος ερευνητικά δεδομένα, αναλύει την πορεία του ασθενή μέσα στο σύστημα υγείας, από την πρώτη ανησυχία έως τη θεραπεία, επισημαίνοντας ότι η απόσταση, το κόστος και η οργάνωση των υπηρεσιών καθορίζουν την ποιότητα της φροντίδας και την καθημερινότητα του ασθενή.
Ανισότητες και προκλήσεις στο ελληνικό σύστημα υγείας
Ο κ. Σουλιώτης εξηγεί ότι η πρόσβαση στην υγεία ξεκινά από τη στιγμή της υποψίας νόσου και περιλαμβάνει τη διαθεσιμότητα, την οικονομική προσιτότητα και την καταλληλότητα της φροντίδας. Οι καθυστερήσεις, τα εμπόδια και οι ψυχολογικές επιβαρύνσεις αποτελούσαν για χρόνια «τυφλά σημεία» της Πολιτείας, ωστόσο πλέον λαμβάνονται μέτρα για την ενίσχυση της πρόσβασης. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, το 89,8% των πολιτών θεωρεί ωφέλιμα τα προγράμματα προληπτικών εξετάσεων, το 87,7% αξιολογεί θετικά την αναβάθμιση των νοσοκομείων του ΕΣΥ και το 85,8% τη διανομή φαρμάκων κατ’ οίκον.
Οι γεωγραφικές ανισότητες παραμένουν έντονες. Η Αττική εμφανίζει υγειονομική αυτοδυναμία 94,6%, ενώ στις νησιωτικές περιοχές του Αιγαίου το 39% των κατοίκων πρέπει να μετακινηθεί για περίθαλψη. Αντίστοιχα υψηλά ποσοστά παρατηρούνται στη Μακεδονία και τη Θράκη (37,9%), καθώς και στην Πελοπόννησο, τα Ιόνια Νησιά και τη Δυτική Ελλάδα (30%). Οι πιο επιβαρυμένοι νομοί είναι η Χαλκιδική, οι Κυκλάδες, η Φωκίδα, το Ρέθυμνο, η Πρέβεζα, η Βοιωτία, η Κορινθία, η Εύβοια, το Κιλκίς και η Φλώρινα.
Ο ρόλος του προσωπικού γιατρού και η ανάγκη αναδιάρθρωσης
Ο καθηγητής τονίζει ότι απαιτείται προσαρμογή του συστήματος στις ανάγκες του πληθυσμού, ώστε να υπάρχει σαφές μονοπάτι πρόσβασης για κάθε πολίτη. Ο προσωπικός γιατρός μπορεί να λειτουργήσει ως «πλοηγός» μέσα στο σύστημα, όχι περιοριστικά, αλλά καθοδηγητικά. Η απουσία τέτοιας καθοδήγησης οδηγεί σε άσκοπες μετακινήσεις, αυξάνοντας το κόστος και καθυστερώντας τη φροντίδα.
Οικονομικά εμπόδια και ψυχολογικές επιπτώσεις
Ένας στους τέσσερις πολίτες δηλώνει ότι δεν βρίσκει εύκολα φροντίδα λόγω κόστους, ενώ το 40% είναι διατεθειμένο να πληρώσει επιπλέον για ταχύτερη πρόσβαση ή επιλογή γιατρού. Οι οικονομικές ανισότητες επηρεάζουν ιδιαίτερα τους χρόνιους ασθενείς. Στους καρκινοπαθείς, το 82% χρειάζεται να απουσιάσει από την εργασία του και το 45,9% για περισσότερο από έναν μήνα. Το 67,6% ζητά ψυχολογική υποστήριξη, το 57% οδηγίες για διατροφή και άσκηση και το 43% στήριξη για τον φροντιστή του.
Ψηφιακή μετάβαση και βελτίωση της πρόσβασης
Ο κ. Σουλιώτης επισημαίνει ότι η ψηφιακή υγεία αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τη βελτίωση της πρόσβασης. Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση έχει ήδη αλλάξει τη λειτουργία του συστήματος, ενώ το 85,8% των πολιτών κρίνει ωφέλιμο τον ηλεκτρονικό ιατρικό φάκελο και το 76% το ηλεκτρονικό κλείσιμο ραντεβού. Οι ψηφιακές παρεμβάσεις ενισχύουν τη διαφάνεια, περιορίζουν τη σπατάλη πόρων και βελτιώνουν την εξυπηρέτηση των πολιτών.
Όπως καταλήγει ο καθηγητής, η εμπειρία του ασθενή πρέπει να αξιοποιείται συστηματικά για τον σχεδιασμό πολιτικών, ώστε το σύστημα υγείας να γίνει πιο δίκαιο, αποτελεσματικό και προσαρμοσμένο στις ανάγκες της κοινωνίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
