Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας, οι πιστοί της Ορθόδοξης Εκκλησίας συρρέουν στους ναούς για να συμμετάσχουν με κατάνυξη στην αναπαράσταση του Θείου Δράματος. Οι ψαλμοί και οι ύμνοι, με τη μελωδική και πνευματική τους δύναμη, αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο αυτής της εμπειρίας, γεμίζοντας τις ψυχές των πιστών με συγκίνηση και δέος.
Η ψαλτική τέχνη και το βυζαντινό μέλος δεν αποτελούν απλώς λειτουργικά στοιχεία, αλλά αυτόνομη μουσική δημιουργία με βαθιά καλλιτεχνική αξία. Μεγάλοι δάσκαλοι όπως ο Σίμων Καρράς και ο Λυκούργος Αγγελόπουλος άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα, εμπνέοντας νεότερες γενιές να συνεχίσουν αυτή τη μοναδική παράδοση. Η ψαλτική είναι ταυτόχρονα θεολογική έκφραση και μουσική τέχνη, που υπηρετείται από εκκλησιαστικούς και ακαδημαϊκούς θεσμούς, όπως τα Ωδεία και οι Θεολογικές Σχολές.
Φορείς διάδοσης και εκπαίδευσης στη Βυζαντινή Μουσική
Το ΑΠΕ-ΜΠΕ απευθύνθηκε σε τρεις κορυφαίους φορείς που προάγουν τη βυζαντινή μουσική: το Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, το Τμήμα Βυζαντινής Μουσικής του Ωδείου Αθηνών και το Τμήμα Βυζαντινής Μουσικολογίας του ΕΚΠΑ, το οποίο λειτουργεί ειδικό πρόγραμμα με τίτλο «Βυζαντινή Μουσική: Από τη Φιλοσοφία στην Πράξη».
Όπως αναφέρει ο Αρχιμανδρίτης π. Ειρηναίος Νάκος, Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, το ίδρυμα «απευθύνεται σε όλους τους φιλόμουσους νέους και μεγαλύτερους που επιθυμούν να ασχοληθούν με το ποιητικό μέρος της θεολογίας των Πατέρων της Εκκλησίας, ντυμένο με τη βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική».
Αντίστοιχα, ο Παναγής Μιχαλιτσιάνος, διευθυντής του Τμήματος Βυζαντινής Μουσικής του Ωδείου Αθηνών, επισημαίνει ότι «μόνες προϋποθέσεις είναι το σχετικό φωνητικό τάλαντο και η ακουστική αντίληψη», ενώ τονίζει πως η μαθητεία ξεκινά από την εσωτερική ανάγκη του ανθρώπου να κατανοήσει και να βιώσει τη μουσική.
Ο καθηγητής Αχιλλέας Χαλδαιάκης, από το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, προσθέτει ότι η διδασκαλία της ψαλτικής συμβάλλει σε μια «ουσιαστικότερη γνωριμία με τις ποικίλες πτυχές του ελληνικού μουσικού πολιτισμού», ενώ το πρόγραμμα του Πανεπιστημίου απευθύνεται σε σπουδαστές άνω των 18 ετών.
Ευρύ κοινό και εξωστρέφεια
Οι σχολές βυζαντινής μουσικής προσελκύουν μαθητές από 10 έως και 70 ετών, όπως αναφέρει ο π. Ειρηναίος Νάκος, ενώ ο κ. Μιχαλιτσιάνος επισημαίνει τη διαρκώς αυξανόμενη συμμετοχή γυναικών. Παράλληλα, οι φορείς επιδεικνύουν έντονη εξωστρέφεια, διοργανώνοντας συναυλίες και εκδηλώσεις για το κοινό.
«Το ενδιαφέρον από δήμους και περιφέρειες είναι μεγάλο», σημειώνει ο π. Νάκος, ενώ ο κ. Μιχαλιτσιάνος υπογραμμίζει ότι «σε επίπεδο Πολιτείας, η Βυζαντινή Μουσική δεν κατέχει ακόμη τη θέση που της αρμόζει». Ο κ. Χαλδαιάκης αναφέρει πως στο ΕΚΠΑ πραγματοποιούνται ερευνητικά προγράμματα, πρακτικές ασκήσεις και συναυλίες από τους φοιτητές.
Η πνευματική διάσταση των ύμνων της Μεγάλης Εβδομάδας
Κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα, η βυζαντινή μουσική αναδεικνύει τη λυρική και θεολογική διάσταση του Θείου Δράματος. Όπως εξηγεί ο π. Ειρηναίος Νάκος, «η μουσική επενδύει τα ποιητικά κείμενα και τα φέρνει καρδιακά στην ψυχή του πιστού». Ο Παναγής Μιχαλιτσιάνος τονίζει πως πρόκειται για «υμνογραφικά αριστουργήματα υψηλής αισθητικής και νοήματος», που κορυφώνουν τη βιωματική εμπειρία των Παθών και της Ανάστασης.
Ο Αχιλλέας Χαλδαιάκης περιγράφει τη Μεγάλη Εβδομάδα ως «νοητή οδοιπορία στο Θείο Πάθος», όπου λόγος και μέλος συνυφαίνονται σε ένα «μοναδικό μουσικο-λατρευτικό πρόγραμμα πνευματικής μυσταγωγίας» που οδηγεί τον πιστό στην Ανάσταση.
Η βυζαντινή μουσική παραμένει ζωντανή μέσα από τις σχολές και τους φορείς που την υπηρετούν, διατηρώντας τη θέση της ως θεμέλιο της ελληνικής μουσικής παράδοσης και φορέα του πολιτισμού, της πίστης και της γλώσσας μας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
