Το δημόσιο Πανεπιστήμιο στην Ελλάδα αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της κοινωνικής και αναπτυξιακής ισχύος της χώρας, όπως υπογράμμισε ο πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, καθ. Κυριάκος Αναστασιάδης, στην κεντρική ομιλία του κατά την έναρξη του 10ου Συνεδρίου Εκπαίδευσης και Έρευνας, που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 28 Μαρτίου 2026 στην Αλεξανδρούπολη.
Ο κ. Αναστασιάδης τόνισε ότι «στις σύγχρονες κοινωνίες η ισχύς δε μετριέται μόνο με οικονομικούς δείκτες ή στρατιωτικές δυνατότητες, αλλά κυρίως σε γνώση, έρευνα και καινοτομία». Όπως σημείωσε, «στην Ελλάδα περίπου το μισό ανθρώπινο δυναμικό της έρευνας βρίσκεται και παράγεται στα Πανεπιστήμια», επισημαίνοντας πως «το πρόβλημά μας δεν είναι η ποιότητα της ελληνικής έρευνας, αλλά η οργάνωση του οικοσυστήματος γνώσης και η έλλειψη ενιαίας στρατηγικής».
Αναφερόμενος στη δημόσια εικόνα των ελληνικών πανεπιστημίων, υπογράμμισε ότι «αν ακούσει κανείς μόνο τον δημόσιο θόρυβο, θα πιστέψει ότι το ελληνικό Πανεπιστήμιο βρίσκεται σε διαρκή κρίση». Ωστόσο, όπως παρατήρησε, «όποιος περπατήσει μέσα στα εργαστήρια, στις βιβλιοθήκες και στα αμφιθέατρα θα δει μια τεράστια, συχνά αθέατη δύναμη ανθρώπων που διδάσκουν, ερευνούν και δημιουργούν γνώση».
Ο πρύτανης ανέδειξε τον ρόλο του Πανεπιστημίου ως θεσμού που «δεν παράγει μόνο επιστήμη, αλλά διαμορφώνει τους ανθρώπους που θα καθορίσουν την κοινωνία των επόμενων δεκαετιών». Επισήμανε δε ότι «σε μια εποχή υπερπληροφόρησης και σύγχυσης, η λειτουργία αυτή είναι πιο κρίσιμη από ποτέ».
Τεχνολογία, εξωστρέφεια και νέες προκλήσεις
Αναλύοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα το δημόσιο Πανεπιστήμιο, ο κ. Αναστασιάδης στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη ομαλής ένταξης της τεχνολογίας και της μετατροπής της γνώσης σε κοινωνική δύναμη. Όπως είπε, «η τεχνητή νοημοσύνη, τα ψηφιακά εργαλεία και τα εικονικά εργαστήρια μεταμορφώνουν τον τρόπο που διδάσκουμε και μαθαίνουμε», διευκρινίζοντας ότι «η τεχνολογία δεν υποκαθιστά το Πανεπιστήμιο, το ενισχύει».
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για ουσιαστική εξωστρέφεια, σημειώνοντας ότι «δεν πρέπει να φοβόμαστε τη διεθνή κινητικότητα των επιστημόνων, αλλά να ενισχύσουμε το λεγόμενο brain circulation». Επεσήμανε επίσης τη σημασία της προσέλκυσης φοιτητών και ερευνητών από το εξωτερικό και αναφέρθηκε στη δημογραφική πρόκληση, καθώς «οι φοιτητές στην Ελλάδα θα μειωθούν σημαντικά τα επόμενα χρόνια».
Το Πανεπιστήμιο ως εθνική στρατηγική επιλογή
«Απέναντι σε όλες τις προκλήσεις έχουμε δύο επιλογές: να μείνουμε ακίνητοι ή να κινηθούμε με τόλμη», ανέφερε ο πρύτανης του ΑΠΘ, εκφράζοντας την πίστη του στη δεύτερη επιλογή. Κάλεσε σε επένδυση στη διεθνοποίηση και την αναπροσαρμογή της ανώτατης εκπαίδευσης, «όχι ως πολυτέλεια αλλά ως εθνική στρατηγική επιλογή».
Ο κ. Αναστασιάδης δήλωσε πεπεισμένος ότι «η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να γίνει διεθνής εκπαιδευτικός προορισμός», φιλοξενώντας «φοιτητές από όλο τον κόσμο που έρχονται για να σπουδάσουν, να ερευνήσουν και να δημιουργήσουν».
Κλείνοντας, τόνισε ότι «το δημόσιο Πανεπιστήμιο δεν είναι το πρόβλημα της Ελλάδας, αλλά μέρος της λύσης». Όπως είπε, «είναι σημαντική εθνική υποδομή και ζωντανός οργανισμός γνώσης, έρευνας και πολιτισμού» που, όσο παραμένει δημιουργικός και ανοιχτός στον κόσμο, «θα συνεχίσει να φωτίζει το μέλλον της κοινωνίας».
Πηγή φωτογραφιών: ΑΠΘ