Τεράστιοι βράχοι έχουν πέσει πάνω στις ράγες του Οδοντωτού μέσα στη χαράδρα του Βουραϊκού, στα ίδια σημεία από όπου περνούν καθημερινά τα τρένα που μεταφέρουν επισκέπτες στη δημοφιλή τουριστική γραμμή Διακοπτό – Καλάβρυτα. Πρόσφατα, ένας βράχος κατέληξε στη γραμμή την ώρα που διερχόταν τρένο, προκαλώντας ευτυχώς μόνο υλικές ζημιές.
Οι εικόνες αυτές, που καταγράφονται ολοένα και συχνότερα, αποτυπώνουν τη σοβαρότητα ενός φαινομένου που φαίνεται να εντείνεται τα τελευταία χρόνια κατά μήκος της ιστορικής διαδρομής.
Το φαινόμενο συνδέεται με τη φυσική μορφολογία του όρους Χελμού και τις συνθήκες στο δασικό και βραχώδες περιβάλλον της περιοχής. Η αντιμετώπισή του απαιτεί παρεμβάσεις στο φυσικό ανάγλυφο και στη δασική ζώνη, οι οποίες υπερβαίνουν τις αρμοδιότητες της Σιδηρόδρομοι Ελλάδας (ΟΣΕ) και εμπίπτουν στη διαχείριση του Δασαρχείου.
Σε μια διαδρομή όπου το τρένο κινείται ανάμεσα σε απόκρημνες πλαγιές και στενά περάσματα του φαραγγιού, μια αιφνίδια πτώση βράχου μπορεί να δημιουργήσει σοβαρό κίνδυνο για την ασφαλή διέλευση των συρμών και την προστασία επιβατών και εργαζομένων.
Μόνιμη απειλή οι κατολισθήσεις
Τα περιστατικά κατολισθήσεων στη γραμμή του Οδοντωτού δεν είναι καινούργια, ωστόσο το τελευταίο διάστημα παρουσιάζουν αυξημένη συχνότητα. Πέτρες και βράχοι μεγάλου όγκου καταλήγουν στις σιδηροτροχιές σε διάφορα σημεία της διαδρομής, προκαλώντας ακόμη και προσωρινές διακοπές δρομολογίων.
Η γραμμή μήκους περίπου 22 χιλιομέτρων, που κατασκευάστηκε το 1896, θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα του ελληνικού σιδηροδρόμου. Ακολουθεί τη φυσική μορφολογία της χαράδρας του Βουραϊκού, διασχίζοντας ένα ιδιαίτερα απαιτητικό γεωλογικό περιβάλλον με στενά φαράγγια και απότομα πρανή.
Αυτή η μοναδική γεωμορφολογία καθιστά τη διαδρομή ξεχωριστή αλλά και ευάλωτη σε φυσικά φαινόμενα, όπως κατολισθήσεις και πτώσεις βράχων, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονων καιρικών φαινομένων.
Εντατικά μέτρα επιτήρησης
Απέναντι στους αυξανόμενους κινδύνους, ο ΟΣΕ έχει προχωρήσει σε σειρά μέτρων για την ενίσχυση της επιτήρησης και της πρόληψης. Πριν από κάθε δρομολόγιο πραγματοποιείται επιθεώρηση και καθαρισμός της γραμμής από βοηθητική μηχανή έργου, ενώ σε κάθε συρμό επιβαίνει τεχνικός για άμεση παρέμβαση σε περίπτωση προβλήματος.
Στην περιοχή έχουν εγκατασταθεί επίσης σεισμογραφικοί και μετεωρολογικοί σταθμοί, ώστε να παρακολουθούνται συνεχώς τα φυσικά φαινόμενα που ενδέχεται να επηρεάσουν τη γραμμή.
Προτεραιότητα η ασφάλεια
Παρά τα αυξημένα μέτρα επιτήρησης, οι συχνές κατολισθήσεις δεν επιτρέπουν τον πλήρη αποκλεισμό του κινδύνου. Οι εικόνες με βράχους πάνω στις ράγες αποδεικνύουν τη σοβαρότητα της κατάστασης και καθιστούν αναγκαία την προσωρινή αναστολή λειτουργίας της τουριστικής διαδρομής Διακοπτό – Καλάβρυτα.
Σύμφωνα με πηγές του ΟΣΕ, η απόφαση αυτή κρίθηκε απολύτως αναγκαία μέχρι να ολοκληρωθεί νέα αξιολόγηση των συνθηκών και να εκπονηθούν οι απαραίτητες γεωλογικές μελέτες στην περιοχή του Χελμού.
Το action plan του φορέα προβλέπει πλήρη αποτίμηση της έκτασης του φαινομένου και καθορισμό των κατάλληλων μέτρων, ώστε η επαναλειτουργία της ιστορικής γραμμής να γίνει με όρους που θα εγγυώνται την ασφάλεια επιβατών και εργαζομένων.