Παυσίλυπο: Το ιστορικό πάρκο-τοπόσημο της Καρδίτσας

Το Παυσίλυπο, το σήμα κατατεθέν της πόλης της Καρδίτσας, αποτελεί σημείο αναφοράς και αγαπημένο χώρο συνάντησης των κατοίκων όλο τον χρόνο. Πρόκειται για ένα πάρκο αναψυχής στο κέντρο της πόλης, όπου ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει τη φύση και να θαυμάσει τα παγώνια που κυκλοφορούν ελεύθερα, με τα κλουβιά τους να βρίσκονται πίσω από το αναψυκτήριο.

Το πάρκο, συνολικής έκτασης 50 στρεμμάτων, σχεδιάστηκε το 1901 από τον μηχανικό Γ. Φώσκολο. Αρχικά, τα δένδρα κάλυπταν το βόρειο τμήμα του σημερινού πεζοδρόμου Τερτίπη, ενώ στο νότιο τμήμα, την πλατεία Πλαστήρα, βρισκόταν ο ανθώνας με το χαρακτηριστικό λευκό καφενεδάκι.

Στη δεκαετία του ’30 ανεγέρθηκαν στη δυτική πλευρά του πάρκου το 3ο Δημοτικό Σχολείο και το πολυϊατρείο, το οποίο σήμερα στεγάζει το ληξιαρχείο. Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, το Παυσίλυπο αποτέλεσε επίκεντρο των σημαντικότερων καλλιτεχνικών γεγονότων της πόλης, όπως η αναβίωση των Ανθεστηρίων από το 1931, μια πρωτοβουλία της Λαϊκής Βιβλιοθήκης «Η Αθηνά».

Τη δεκαετία του ’50, ο ανθόκηπος μετατράπηκε σε ασφαλτοστρωμένη πλατεία και ανεγέρθηκε το σημερινό αναψυκτήριο, ενώ το εβδομαδιαίο ζωοπάζαρο που πραγματοποιούνταν στα βόρεια του πάρκου μεταφέρθηκε εκτός πόλης. Την ίδια περίοδο τοποθετήθηκε και η προτομή του τότε πρωθυπουργού Ν. Πλαστήρα.

Η ανάπλαση του Παυσίλυπου τη δεκαετία του ’90 βασίστηκε σε μελέτη που είχε διακριθεί σε πανελλήνιο αρχιτεκτονικό διαγωνισμό. Σύμφωνα με στοιχεία της Φωτεινής Λέκκα, επιστημονικής υπεύθυνης του Μουσείου Πόλης Καρδίτσας, τα οποία περιλαμβάνονται σε οδηγό της πρώην Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Καρδίτσας, επί δημαρχίας Χ. Τέγου το πίσω μέρος του πάρκου καλύφθηκε με επιχωματώσεις, καλλωπιστικούς θάμνους και λουλούδια, δημιουργώντας ένα αισθητικά άρτιο σύνολο.

Οι καταστροφές του 2001-2002 και η ανθεκτικότητα του Παυσίλυπου

Η πρωτοφανής χιονόπτωση και ο πολικός παγετός, με θερμοκρασίες που άγγιξαν τους 20 βαθμούς υπό το μηδέν τον χειμώνα του 2001-2002, προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές στο άλσος. Δεκάδες μεγάλα δένδρα ξεριζώθηκαν ή έσπασαν, ενώ εκατοντάδες μικρότερα φυτά και θάμνοι καταστράφηκαν.

Η Δρ. Φωτεινή Λέκκα, σε δηλώσεις της στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, υπογραμμίζει: «125 χρόνια μετά, το Παυσίλυπο εξακολουθεί να είναι το ισχυρότερο τοπόσημο της Καρδίτσας και να μας δείχνει τον δρόμο για τις αστικές αναπλάσεις: Δεν υπάρχει τίποτε πιο διαχρονικό και χρήσιμο για μια πόλη από το πράσινο».

Φωτογραφία: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Α. Ζώης