Το τελευταίο αντίο στην Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, μία από τις σημαντικότερες μορφές της ιστορικής επιστήμης και της ελληνικής διανόησης με διεθνή αναγνώριση, απηύθυναν σήμερα στη Μητρόπολη Αθηνών η ελληνική Πολιτεία, ο πολιτικός κόσμος, καθώς και εκπρόσωποι της επιχειρηματικής και ακαδημαϊκής κοινότητας. Η παρουσία τους αποτύπωσε την αναγνώριση της μακράς και ανεκτίμητης προσφοράς της.
Η εξόδιος ακολουθία τελέστηκε δημοσία δαπάνη, χοροστατούντος του αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου. Παρέστησαν, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, οι οποίοι εκφώνησαν επικήδειους λόγους, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο υπουργός Ανάπτυξης Άκης Θεοδωράκος, η υφυπουργός Μετανάστευσης Σέφη Βολουδάκη, ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, η πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, καθώς και προσωπικότητες από τον επιχειρηματικό και καλλιτεχνικό χώρο, όπως η Μαριάννα Λάτση, ο Θανάσης Μαρτίνος, ο Γιώργος Νταλάρας και η Μιμή Ντενίση.
Πολλοί δήμαρχοι από την Αττική και την υπόλοιπη Ελλάδα τίμησαν επίσης τη μνήμη της, καθώς η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ είχε ανακηρυχθεί επίτιμη δημότης σε πολλές πόλεις.
Πλήθος πολιτών βρέθηκε στη Μητρόπολη, αποτίοντας φόρο τιμής με θερμό χειροκρότημα σε μια προσωπικότητα που σημάδεψε την πνευματική ζωή της χώρας.
Η συγκίνηση κορυφώθηκε κατά την έξοδο της σορού, σκεπασμένης με τη γαλανόλευκη και τη γαλλική σημαία, σύμβολα της διπλής της ταυτότητας.
Η εικόνα αυτή ανέδειξε την καθολική εκτίμηση που απολάμβανε η σπουδαία Ελληνίδα ιστορικός, η οποία συνέδεσε τη ζωή και το έργο της με σημαντικά κεφάλαια της νεότερης ελληνικής πορείας, παρά τη μακρά σταδιοδρομία της στο εξωτερικό.
Η πνευματική παρακαταθήκη της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ
Μέσα από τις ακαδημαϊκές της μελέτες και τις δημόσιες παρεμβάσεις της, η Αρβελέρ ανέδειξε μια νέα προσέγγιση για το Βυζάντιο και πρόβαλε διεθνώς τη σύγχρονη ελληνική διανόηση.
Με τόλμη και ρηξικέλευθο πνεύμα, δεν δίσταζε να εκφράζει τη γνώμη της σε κρίσιμες περιόδους, από τη θητεία της στη Σορβόννη έως τις παρεμβάσεις της κατά την περίοδο των μνημονίων.
Στον επικήδειο λόγο του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε ότι η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ πέρασε «στην αιωνιότητα των σημαντικών Ελληνίδων», επισημαίνοντας πως υπήρξε ιστορικός που «είχε διαγράψει από το λεξιλόγιό της τη λέξη αδύνατον».
Όπως ανέφερε, για εκείνη ο εφησυχασμός ισοδυναμούσε με δειλία, ενώ η έρευνά της στηριζόταν αποκλειστικά στον ορθολογισμό και την επιστημονική αυστηρότητα.
Ο κ. Τασούλας επεσήμανε ότι η εκλιπούσα «ανέσκαψε και έφερε στο προσκήνιο αλήθειες που η Ελλάδα και η Δύση είχαν ξεχάσει», αναδεικνύοντας την ενότητα του Ελληνισμού και τη σύνδεση Ευρώπης και Ελλάδας. Τόνισε επίσης τη διαρκή προτροπή της να καλλιεργούμε την ενότητα και τη συνεννόηση ως ύψιστο αγαθό.
Η γέφυρα ανάμεσα στην Ελλάδα και τον κόσμο
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη διαδρομή της από τα προσφυγικά του Βύρωνα έως τη Σορβόννη, την UNESCO, το ΜΟΜΑ και τις διεθνείς Ακαδημίες. Όπως σημείωσε, η Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε «μια γέφυρα ανάμεσα στα προσφυγικά και στο διεθνές στερέωμα», εκφράζοντας επιστημονικό λόγο χωρίς αγκυλώσεις.
Η προσφορά της, τόνισε, πρέπει να ιδωθεί συνολικά, μέσα από την αγάπη για την πατρίδα και την ιστορία, την έγνοια για τον συνάνθρωπο και την ανεξάρτητη σκέψη της. Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η ίδια θεωρούσε τον εφησυχασμό «τη μεγαλύτερη δειλία» και πίστευε πως «όποιος θέλει να αλλάξει δεν πρέπει να διστάζει».
Ο κ. Μητσοτάκης αποκάλυψε ότι κρατά ως πολύτιμο κειμήλιο επιστολή της από το 2015, με την οποία τον ενθάρρυνε να διεκδικήσει την ηγεσία της ΝΔ, γράφοντάς του: «όταν φτωχαίνουμε οι πλούσιοι δεν πλουτίζουν οι φτωχοί κι όταν κυβερνούν οι ανίκανοι φταίνε οι ικανοί».
Τέλος, ο αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος, μεταφέροντας τον ύστατο χαιρετισμό του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, εξήρε τη μεγάλη Ελληνίδα που τίμησε τη Ρωμιοσύνη και τη συνέχεια του γένους μέσα από ένα έργο που συνδύαζε επιστήμη και ανθρωπισμό.