Τα ιστορικά κτίρια του δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού αποκτούν φωνή μέσα από ένα φιλόδοξο ερευνητικό πρόγραμμα που υλοποιεί η δημοτική αρχή σε συνεργασία με τη MONUMENTA. Στόχος είναι η καταγραφή, η τεκμηρίωση και η ανάδειξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς των τριών δημοτικών κοινοτήτων –Φιλοθέης, Ψυχικού και Νέου Ψυχικού– που διαμορφώθηκαν κατά τη μεσοπολεμική περίοδο.
Το πρόγραμμα «Καταγραφή ιστορικών κτιρίων δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού της περιόδου 1924-1970» περιλαμβάνει φωτογράφηση, συλλογή προφορικών μαρτυριών και αρχειακού υλικού, καθώς και δράσεις ενημέρωσης των πολιτών. Οι κάτοικοι καλούνται να συμβάλουν ενεργά, προσφέροντας πληροφορίες, φωτογραφίες και προσωπικές ιστορίες που συνδέονται με τα κτίρια της περιοχής τους.
Η έναρξη της καταγραφής και οι πρώτες δράσεις
Η καταγραφή ξεκίνησε από το διατηρητέο κτίριο όπου στεγάζεται η Δημοτική Βιβλιοθήκη Ψυχικού, πρώην κατοικία του Κοσμά Πολίτη, που χτίστηκε μεταξύ 1929-1932. Για τους επόμενους επτά μήνες, αρχαιολόγοι και αρχιτέκτονες της MONUMENTA θα προχωρήσουν στη συστηματική φωτογράφηση και μελέτη των ιστορικών κτιρίων, αρχικά στο Ψυχικό, έπειτα στο Νέο Ψυχικό και τέλος στη Φιλοθέη.
Παράλληλα, κάθε Παρασκευή πραγματοποιούνται δίωρες συναντήσεις με κατοίκους για τη συλλογή προφορικών μαρτυριών και σχετικού υλικού. Η συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας θεωρείται κρίσιμη για την επιτυχία του εγχειρήματος και την ενίσχυση της σχέσης των πολιτών με το αστικό τους περιβάλλον.
Η σημασία της πρωτοβουλίας
«Έχουμε ακίνητα με τόσο ξεχωριστό ενδιαφέρον και με δεδομένο πως πλέον και αυτή η περιοχή δέχεται μεγάλη οικιστική πίεση, ανταποκριθήκαμε στο να καταγράψουμε τα ιστορικά κτίρια και να αναδείξουμε την ιστορία του τόπου μας», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Φιλοθέης-Ψυχικού Χαράλαμπος Μπονάτσος.
Ο δήμαρχος υπογραμμίζει ότι η προσπάθεια αυτή δεν είναι απλή ερευνητική πρωτοβουλία, αλλά μια ουσιαστική δράση τεκμηρίωσης και προστασίας της συλλογικής ταυτότητας του δήμου. «Έχουμε 78 διατηρητέα κτίρια μόνο στο Ψυχικό», επισημαίνει, προσθέτοντας πως στόχος είναι να βρεθεί μια φόρμουλα προστασίας του οικιστικού περιβάλλοντος, με παράλληλη παροχή κινήτρων στους ιδιοκτήτες.
Αναφερόμενος στις κατεδαφίσεις των προηγούμενων δεκαετιών, σημειώνει: «Μόνο τα τελευταία χρόνια γκρεμίστηκαν πάνω από 200 κτίρια. Οι τρεις οικισμοί διαμορφώθηκαν με διαφορετικές συνθήκες, όμως διατηρούν μέχρι σήμερα τον ιδιαίτερο χαρακτήρα τους».
Η συμβολή της MONUMENTA
Η MONUMENTA, Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία για την προστασία της φυσικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς Ελλάδας και Κύπρου, δραστηριοποιείται από το 2013 στην καταγραφή ιστορικών κτιρίων του 19ου και 20ού αιώνα. Η αρχαιολόγος και συντονίστρια του προγράμματος Ειρήνη Γρατσία αναφέρει: «Στην Αθήνα έχει γίνει καταγραφή 11.500 κτιρίων έως το 1940, στη Θεσσαλονίκη 1.500, και τώρα συνεχίζουμε στον δήμο Φιλοθέης-Ψυχικού».
Η ίδια εξηγεί ότι η ιστορικότητα ενός κτιρίου κρίνεται με βάση την παλαιότητα, την αισθητική και τη συμβολή του στην τοπική ταυτότητα. «Μας ενδιαφέρουν όλα τα κτίρια, ακόμα και όσα δεν έχουν αισθητική αξία. Είναι κομμάτι της ιστορίας του τόπου», σημειώνει.
Η απώλεια της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς
Η κ. Γρατσία εκφράζει ανησυχία για την εκτεταμένη απώλεια αρχιτεκτονικών μνημείων: «Στην Αθήνα έχει κατεδαφιστεί το 80% της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της. Είναι μια καταστροφή που δεν περιορίζεται μόνο στην πρωτεύουσα, αλλά και σε άλλες πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη, ο Πειραιάς και η Τρίπολη».
Η πρωτοβουλία του δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού φιλοδοξεί να ανατρέψει αυτή την τάση, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο ιστορικό αρχείο που θα αποτελέσει θεμέλιο για πολιτικές προστασίας και ανάδειξης της τοπικής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
