Οι απάτες με στόχο ηλικιωμένους, όπως τα τηλεφωνήματα αγνώστων που ζητούν χρήματα με πρόσχημα δήθεν ατύχημα συγγενικού προσώπου, οι προσπάθειες εισόδου σε σπίτια με την επίφαση τεχνικών εργασιών από «υπαλλήλους» εταιρειών ρεύματος ή ύδρευσης, καθώς και οι κλοπές στον δρόμο, παραμένουν οι συνηθέστερες μορφές εγκληματικότητας εις βάρος ατόμων της τρίτης ηλικίας.
Το φαινόμενο παρακολουθεί στενά το σωματείο «Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων και Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας», γνωστό ως «Πνοή ζωής», που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη. Στόχος του σωματείου είναι η υποστήριξη των ηλικιωμένων για μια ζωή με αξιοπρέπεια, ασφάλεια και ενεργή συμμετοχή στην κοινωνία.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του σωματείου, Νικόλαος Μήττας, τα πιο συχνά περιστατικά αφορούν τηλεφωνικές απάτες, όπου άγνωστοι ισχυρίζονται ότι συγγενείς των θυμάτων έχουν τραυματιστεί.
Αντίστοιχα, καταγράφονται περιπτώσεις όπου δράστες προσποιούνται τεχνικούς εταιρειών κοινής ωφέλειας, με στόχο να εντοπίσουν αδυναμίες ασφαλείας στα σπίτια και να επιστρέψουν αργότερα για διάρρηξη.
Συχνές είναι και οι κλοπές στον δρόμο, όταν άγνωστοι προσεγγίζουν ηλικιωμένους δηλώνοντας συγγενική σχέση, εκμεταλλευόμενοι τη σύγχυση του θύματος για να αφαιρέσουν κοσμήματα ή ρολόγια.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του «Κέντρου Μελέτης Προβλημάτων και Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας», οι απάτες, ειδικά οι τηλεφωνικές και οι ηλεκτρονικές, εξελίσσονται διαρκώς και στοχεύουν κυρίως τους ηλικιωμένους.
Όπως σημειώνεται, «δεν πρόκειται για αφέλεια των θυμάτων, αλλά για καλοστημένα σενάρια που εκμεταλλεύονται τον φόβο και την αγωνία».
Ενδεικτική είναι η υπόθεση στη Μυτιλήνη, που δημοσιοποιήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2026, όπου ηλικιωμένη παρέδωσε 10.000 ευρώ σε γυναίκα που εμφανίστηκε στο σπίτι της, μετά από τηλεφώνημα αγνώστων που προσποιήθηκαν γιατρό και συγγενικό πρόσωπο. Η αστυνομία κατάφερε να ταυτοποιήσει εμπλεκόμενο άτομο και να σχηματίσει δικογραφία.
Παρόμοιο περιστατικό σημειώθηκε στην Ελασσόνα στις 8 Ιανουαρίου 2026, όπου οι αρχές επενέβησαν έγκαιρα σε προκαθορισμένη συνάντηση για παράδοση χρημάτων και κοσμημάτων, ακινητοποιώντας τους υπόπτους.
Αυτές οι περιπτώσεις αποδεικνύουν ότι οι δράστες λειτουργούν οργανωμένα, με διακριτούς ρόλους και «εισπράκτορες», εκμεταλλευόμενοι την αναστάτωση των θυμάτων.
Απάτες με χρήση τεχνολογίας και μέτρα προστασίας
Το σωματείο υπογραμμίζει πως η τεχνολογία προσφέρει στους απατεώνες νέα μέσα δράσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το φαινόμενο του Caller ID Spoofing, όπου αλλοιώνεται ο αριθμός που εμφανίζεται στην οθόνη του καλούμενου ώστε να μοιάζει με τράπεζα ή δημόσια υπηρεσία.
Στόχος είναι η απόσπαση στοιχείων, όπως κωδικοί PIN ή αριθμοί καρτών. Παρά τα μέτρα φραγής που λαμβάνουν τράπεζες και αρμόδιοι φορείς, η ενημέρωση των πολιτών παραμένει καθοριστικής σημασίας.
Το «Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων και Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας» συστήνει στους ηλικιωμένους να αγνοούν ύποπτες κλήσεις και να διακόπτουν τη συνομιλία όταν ακούνε φράσεις όπως «επείγον», «μην το πείτε σε κανέναν», «στείλτε χρήματα τώρα».
Επιπλέον, προτείνει να μην δίνονται ποτέ χρήματα, κοσμήματα ή κωδικοί, καθώς καμία τράπεζα ή υπηρεσία δεν ζητά τέτοιες πληροφορίες τηλεφωνικά.
Συνιστάται επίσης η επικοινωνία με τους οικείους μέσω γνωστών αριθμών και η καθιέρωση οικογενειακού κωδικού ασφαλείας, ώστε να αποτρέπονται οι απάτες. Σε κάθε περίπτωση αμφιβολίας, προτείνεται άμεση ενημέρωση των αρχών, ενώ η ψυχραιμία και η προετοιμασία κρίνονται απαραίτητες.
Διεκδίκηση δικαιωμάτων και προκλήσεις για την τρίτη ηλικία
Πέραν των απάτων, ο κ. Μήττας αναφέρει πως τα προβλήματα της τρίτης ηλικίας είναι πολυδιάστατα: μοναξιά, κακοποίηση τόσο σε ιδρύματα όσο και στα ίδια τους τα σπίτια, δυσκολίες πρόσβασης στην ενημέρωση λόγω τεχνολογικών εξελίξεων και δυσχέρειες στη χρήση κινητών τηλεφώνων ή ΑΤΜ.
Ακόμη και η κατάργηση χάρτινων εισιτηρίων στις συγκοινωνίες δημιουργεί εμπόδια, καθώς πολλοί ηλικιωμένοι χωρίς προσωποποιημένη κάρτα μετακινούνται με δυσκολία.
Οι συζητήσεις για τη δημιουργία του σωματείου ξεκίνησαν τον Νοέμβριο του 2024, με στόχο τη διεκδίκηση δικαιωμάτων όπως επαρκές βιοτικό επίπεδο, υγεία, κοινωνική προστασία, αυτονομία και αξιοπρέπεια. Το σωματείο ιδρύθηκε τον Αύγουστο του 2025 και αριθμεί ήδη 55 μέλη, με τη συμμετοχή να αυξάνεται σταθερά.
Όπως τονίζει ο κ. Μήττας, «οι ηλικιωμένοι αποτελούν το 32% του ελληνικού πληθυσμού», γεγονός που καθιστά επιτακτική τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους και την ενίσχυση της κοινωνικής αλληλεγγύης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
