Σε άμεσο κίνδυνο η ελληνική ναυτιλία μικρών αποστάσεων

Έκδηλος είναι ο προβληματισμός των μικρότερων ναυτιλιακών εταιρειών που δραστηριοποιούνται κυρίως στην Μεσόγειο Θάλασσα, με αφορμή την διαφαινόμενη ανακήρυξη της περιοχής σε ECA (Emission Control Area), δηλαδή σε μια Περιοχή Ελέγχου των Εκπομπών Αερίων Ρύπων των Πλοίων.

Μια τέτοια εξέλιξη θα σημάνει την υποχρεωτική χρήση ναυτιλιακών καυσίμων με μόλις 0,1% περιεκτικότητα σε θείο, δηλαδή ακόμα χαμηλότερα από το όριο του 0,5% που θα τεθεί σε ισχύ παγκοσμίως, από την 1η Ιανουαρίου του 2020.

Αντίστοιχες θαλάσσιες ζώνες λειτουργούν σήμερα στην Βαλτική Θάλασσα, στην Βόρειο Θάλασσα, στο Κανάλι της Μάγχης (Ντόβερ-Καλαί) και σε όλα τα ύδατα που βρίσκονται σε απόσταση μέχρι 200 ναυτικά μίλια από τις ακτές των ΗΠΑ. Ωστόσο, κατά την διάρκεια των τελευταίων μηνών έχει ενταθεί η δραστηριότητα των χωρών της Νότιας Ευρώπης, όπως η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία, που εμφανίζονται πλέον έτοιμες να προχωρήσουν σε μια τέτοια κίνηση και για την Μεσόγειο.

Οι εν λόγω εξελίξεις φαίνεται πως έχουν επιταχυνθεί έπειτα από την δημοσίευση τεχνικής μελέτης στις αρχές του 2019, βάσει της οποίας οι ρύποι από τις θαλάσσιες μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμάται ότι ευθύνονται για 50.000 πρόωρους θανάτους και κοστίζουν περίπου 60 δις ευρώ σε δαπάνες για την δημόσια υγεία. Στο πλαίσιο αυτό, υπολογίστηκε ότι η θέσπιση μιας ζώνης ECA θα μπορούσε να μειώσει τους βλαβερούς ρύπους κατά 80%.

Η εν λόγω μελέτη πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Γαλλίας και συγκεκριμένα με πρωτοβουλία του Υπουργείου Οικολογικής Μετάβασης και Αλληλεγγύης της χώρας, από το ECAMED Project, με την συνεργασία τεσσάρων οργανισμών που ειδικεύονται στην αέρια ρύπανση και την θαλάσσια δραστηριότητα.

Προς το παρόν, η Γαλλία, η Ισπανία και πριν από λίγες εβδομάδες και η Ιταλία, έχουν ταχθεί υπέρ της δημιουργίας μιας ζώνης ECA στην λεκάνη της Μεσογείου. Αντιθέως, στο παρελθόν, τόσο η Ελλάδα, όσο και η Μάλτα και η Κύπρος είχαν αντιταχθεί σε μια τέτοια προοπτική.

Πολλά θα κριθούν τον Δεκέμβριο, όταν είναι προγραμματισμένη η φετινή ετήσια συνάντηση των 22 χωρών που έχουν υπογράψει την Συνθήκη της Βαρκελώνης, η οποία υιοθετήθηκε με στόχο την μείωση της ρύπανσης και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος της Μεσογείου.

Η Ναυτιλία Μικρών Αποστάσεων

Το επιπλέον κόστος των καυσίμων και οι αναγκαίες προσαρμογές στον υφιστάμενο μηχανολογικό εξοπλισμό των πλοίων, θα αποτελέσουν δύο ακόμα «πονοκεφάλους» για το 1/3 της παγκόσμιας ναυτιλίας, που εκτιμάται ότι διαπλέει την Μεσόγειο Θάλασσα. Ακόμα περισσότερο, οι συνέπειες θα είναι εμφανείς για μια κατηγορία πλοιοκτητών, που δεν τυγχάνει ιδιαίτερης προβολής, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για μία λίαν σημαντική δραστηριότητα της ελληνικής οικονομίας.

Ο λόγος για την Ναυτιλία Μικρών Αποστάσεων (ΝΜΑ), η οποία, με βάση τα στοιχεία σχετικής μελέτης για την Γαλάζια Ανάπτυξη, υπολογίζεται ότι αποτελεί την τρίτη πιο σημαντική θαλάσσια οικονομική δραστηριότητα στην Ελλάδα, με προστιθέμενη αξία άνω των 3,6 δισ. ευρώ.

Ο κλάδος απασχολεί πάνω από 1.600 ναυτικούς/αξιωματικούς και περίπου 15.000 εργαζόμενους στις συμπληρωματικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες. Ο ελληνόκτητος στόλος της ΝΜΑ εκτιμάται ότι αποτελείται από περισσότερα από 700 πλοία χωρητικότητας από 500-20,000 gt. Η κύρια κατηγορία πλοίων είναι τα δεξαμενόπλοια, τα οποία αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 50% του στόλου. Το μέσο μέγεθος του ελληνόκτητου ΝΜΑ στόλου εκτιμάται στους 7,500 τόνους dwt με μέση ηλικία τα 23 έτη.

Το ζήτημα έχει αποκτήσει πλέον τέτοια δυναμική, ώστε θα αποτελέσει κεντρικό αντικείμενο συζήτησης στο πλαίσιο του σημερινού 4ου Μεσογειακού Συνεδρίου Ναυτιλίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Στον δρόμο προς μια Μεσογειακή Περιοχή Ελέγχου των Εκπομπών Αέριων Ρύπων των Πλοίων» και πραγματοποιείται στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά.