Στην τελική ευθεία βρίσκεται η αναγέννηση των μικρότερων, μη συστημικών, τραπεζών στην Ελλάδα, με τα τελευταία μέτωπα και προβλήματα, «κληρονομιά» της μεγάλης κρίσης, να κλείνουν πριν από το τέλος του έτους.
Η αναβάθμιση των μικρών τραπεζών αποτέλεσε κεντρική επιλογή της Τράπεζας της Ελλάδος, με τον διοικητή της, Γιάννη Στουρνάρα, να δίνει μεγάλο βάρος στην ενίσχυση του ανταγωνισμού ως τη μόνη λύση για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος.
Στο πλαίσιο αυτό, την τελευταία διετία πραγματοποιήθηκαν, με την ενθάρρυνση ή και την πίεση της ΤτΕ, μεγάλης κλίμακας ανακατατάξεις στις μη συστημικές τράπεζες.
Με κινήσεις για τη δημιουργία νέων σχημάτων, την είσοδο νέων μετόχων, την ενίσχυση διοικήσεων και αυξήσεις κεφαλαίου.
Οι κινήσεις αυτές έχουν αποδώσει ήδη σημαντικά αποτελέσματα και είναι χαρακτηριστικό ότι πλέον το μερίδιο αγοράς των μη συστημικών τραπεζών ανέρχεται στο 8% της συνολικής τραπεζικής αγοράς, έναντι λιγότερο από 5% που ήταν λίγα χρόνια πριν.
Χαρακτηριστικό της δυναμικής των «μικρών» είναι ότι το 2025 η συμβολή τους στις χορηγήσεις νέων δανείων ανήλθε στο 30% της πιστωτικής επέκτασης, συμβολή πολλαπλάσια του μεριδίου αγοράς που κατέχουν.
Από τις κινήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί ξεχωρίζουν η δημιουργία της CrediaBank από τη συνένωση της Τράπεζας Αττικής και της Παγκρήτιας, η είσοδος νέου ισχυρού μετόχου στη Συνεταιριστική Τράπεζα Ηπείρου, ενώ και η Aegean Baltic Bank (ABB) ενισχύθηκε με νέο ισχυρό μέτοχο και νέα διοίκηση.
Τα δύο τελευταία «μέτωπα» για την ολοκλήρωση της εξυγίανσης των μη συστημικών τραπεζών πρόκειται να «κλείσουν» πριν το τέλος του έτους.
Πρόκειται για την Συνεταιριστική Τράπεζας Χανίων, η οποία υπό νέα διοίκηση βρίσκεται σε διεργασίες για την είσοδο στρατηγικού επενδυτή και την αναδιάρθρωση της τράπεζας.
Το δεύτερο αφορά την Συνεταιριστική Τράπεζα Θεσσαλίας, η οποία θα πρέπει να ενισχύσει τα κεφάλαιά της για την αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Στην εξυγίανση των συνεταιριστικών τραπεζών έπαιξε καθοριστικό ρόλο η αλλαγή στο θεσμικό καθεστώς που πραγματοποίησε η Τράπεζα της Ελλάδος.
Θεσπίστηκε ότι με την ενίσχυση των κεφαλαίων πάνω από ένα όριο μια συνεταιριστική τράπεζα μπορεί να παρέχει τραπεζικές εργασίες σε όλη την Ελλάδα.
Με τον τρόπο αυτό οι συνεταιριστικές τράπεζες ουσιαστικά έλαβαν τραπεζική άδεια για όλη την Ελλάδα, γεγονός που αποτέλεσε πόλο έλξης για νέους επενδυτές.
CrediaBank, Optima και ο πέμπτος πόλος
Πλέον αξιοσημείωτη εξέλιξη αποτέλεσε η δημιουργία της CrediaBank. Το νέο σχήμα δημιουργήθηκε με τη συνένωση δύο τραπεζών που βρίσκονταν υπό μεγάλη πίεση, της Attica Bank και της Παγκρήτιας, και την προσθήκη της HSBC Ελλάδος.
Είχε προηγηθεί η απόκτηση της Συνεταιριστικής Σερρών, που αντιμετώπιζε προβλήματα επιβίωσης, από την Παγκρήτια.
Η είσοδος νέων επενδυτών, της τριάδας Μπάκου, Καϋμενάκη και Εξάρχου, ήταν αυτή που έβαλε σε κίνηση τα γρανάζια, ενώ η ενίσχυση της διοικητικής ομάδας, με την Ελένη Βρεττού να αναλαμβάνει τα ηνία, έδωσε μεγάλη ώθηση.
Πλέον η Credia έχει μετασχηματιστεί σε αξιόλογο παίκτη της αγοράς, ενώ μετά τη μεγάλη αύξηση κεφαλαίου και την απόκτηση της HSBC Μάλτας έχει ενισχύσει κατά πολύ το αποτύπωμά της.
Η δημιουργία ενός ισχυρού πέμπτου πόλου αποτέλεσε βασική επιδίωξη της Τράπεζας της Ελλάδος, με στόχο την ενίσχυση του ανταγωνισμού.
Στον αποκαλούμενο πέμπτο πόλο συναθροίζεται και η Optima bank, η δημιουργία της οποίας πραγματοποιήθηκε σε εξαιρετικό timing, το 2019, και εκμεταλλεύτηκε όλη τη θετική δυναμική ανάπτυξης της οικονομίας και του τραπεζικού κλάδου μετά την πανδημία του 2020.
Η Optima είναι η έκτη μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας, με πολύ ενεργό ρόλο στις χρηματοδοτήσεις επιχειρήσεων, ειδικά μεσαίου μεγέθους, ενισχύοντας καίρια την επιχειρηματικότητα.
Η Τράπεζα Ηπείρου και η ABB
Η Συνεταιριστική Τράπεζα Ηπείρου ιδρύθηκε το 1978 και μετά την κρίση βρέθηκε με μεγάλο ύψος μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η εξυγίανση της τράπεζας πραγματοποιήθηκε το 2025, με την είσοδο του εφοπλιστή Πέτρου Νομικού ως βασικού μετόχου, ο οποίος επένδυσε 30 εκατ. ευρώ για την απόκτηση του 51%.
Η είσοδος του Νομικού σηματοδότησε τη μετάβαση της τράπεζας σε αναπτυξιακή πορεία, με αιχμή την πανελλαδική τραπεζική άδεια που απέκτησε.
Σημαντικές εξελίξεις είχαμε και στην Aegean Baltic Bank (ABB), εξελίξεις που οδήγησαν στην ουσιαστική ενίσχυση της τράπεζας. Αν και η ABB ήταν μια τράπεζα εστιασμένη στον ναυτιλιακό τομέα, χωρίς προβλήματα κόκκινων δανείων, ωστόσο αντιμετώπιζε κάποιες πιέσεις από εσωτερικές έριδες μετόχων αλλά και στρατηγικές προκλήσεις για την επέκτασή της πέραν της ναυτιλίας.
Τα ζητήματα αυτά αντιμετωπίστηκαν με την είσοδο, ως στρατηγικού επενδυτή, του Αριστοτέλη (Τέλη) Μυστακίδη, ο οποίος το 2024 απέκτησε τον έλεγχο της τράπεζας.
Με την έλευση του κ. Μυστακίδη ενισχύθηκε και η διοίκηση της τράπεζας, με την τοποθέτηση στη θέση του διευθύνοντος συμβούλου του Αριστείδη Βουράκη, έμπειρου τραπεζικού στελέχους με πολλά χρόνια εργασίας στο Λονδίνο και την Κύπρο.
Από τις λίγες που διατηρούν την αυτονομία τους είναι η Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας, η οποία διαθέτει ισχυρή οικονομική βάση και αποτελεσματική διοίκηση, ενώ έχει επαινεθεί δημόσια από τον διοικητή της ΤτΕ.