ΓΔ: 2637.69 -0.48% Τζίρος: 290.65 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:26:56
Φώτο: Shutterstock

Σήμα κινδύνου για τον πλανήτη για καταστροφική άνοδο της θερμοκρασίας

Καταστροφικές συνέπειες εξαρτώνται από τη διάρκεια που θα έχει η αύξηση της θερμοκρασίας με ερευνητές να σημειώνουν πως αν η αύξησή της 1,5 βαθμών Κελσίου διαρκέσει 50 ή 60 χρόνια, ο πλανήτης θα ζήσει τα χειρότερα.

Εάν η θερμοκρασία στον πλανήτη αυξηθεί πέραν του 1,5 ° Κελσίου, με άλλα λόγια εάν δεν τηρηθεί ο πιο φιλόδοξος στόχος της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα, ενδέχεται να υπάρξουν αλλαγές που θα είναι «χωρίς επιστροφή» και θα πυροδοτήσουν καταστροφικές αλυσιδωτές αντιδράσεις, προειδοποιεί μελέτη που δημοσιεύθηκε χθες Πέμπτη στην επιστημονική επιθεώρηση Science.

Οι τρέχουσες θερμοκρασίες, ήδη σε άνοδο, απειλούν να πυροδοτήσουν πέντε τέτοιες αλλαγές, ιδίως στους παγετώνες της Ανταρκτικής και της Γροιλανδίας, προειδοποιούν οι συντάκτες της μελέτης, που κρίνουν πάντως ότι δεν είναι ήδη πολύ αργά για να αναληφθεί δράση.

«Για εμένα, αυτό θα άλλαζε το πρόσωπο του κόσμου - κυριολεκτικά, αν τον κοιτάς από το διάστημα», με την άνοδο του επιπέδου των ωκεανών και με την καταστροφή δασών, εξήγησε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Τιμ Λέντον, εκ των βασικών συγγραφέων της μελέτης που είχε υπογράψει την πρώτη μείζονα δημοσίευση για το ζήτημα το 2008.

Το «σημείο καμπής για το κλίμα» είναι «το κρίσιμο όριο πέρα από το οποίο ένα (κλιματικό) σύστημα αναδιοργανώνεται, συχνά βίαια και με αμετάκλητο τρόπο», βάσει του ορισμού της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ. Πρόκειται για φαινόμενα που πυροδοτούν, με ανεξάρτητο κι αναπόδραστο τρόπο, αλυσιδωτές αντιδράσεις.

Αν και οι αρχικές αναλύσεις εκτιμούσαν πως το όριο για αυτά τα φαινόμενα κυμαινόταν στο φάσμα μεταξύ των 3 και των 5 ° Κελσίου, η πρόοδος στις παρατηρήσεις, στα κλιματολογικά μοντέλα, καθώς και στην ανασύσταση των παλαιοκλιματικών συνθηκών, μείωσαν δραστικά τον υπολογισμό.

Η μελέτη που δημοσιεύεται στο Science αποτελεί σύνθεση 200 και πλέον επιστημονικών δημοσιεύσεων. Διεξήχθη για να προβλεφθούν με περισσότερη ακρίβεια τα όρια αυτών των «σημείων καμπής». Οι συγγραφείς αναφέρονται σε εννιά μείζονα «σημεία καμπής» σε πλανητικό επίπεδο και επτά σε περιφερειακό επίπεδο, συνολικά 16.

Ανάμεσά τους, πέντε μπορεί να πυροδοτηθούν ακόμη και με τις σημερινές θερμοκρασίες, που έχουν αυξηθεί κατά 1,2 ° Κελσίου σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή: το λιώσιμο της κάλυψης πάγου στην Ανταρκτική και στη Γροιλανδία, η απότομη τήξη του περμαφρόστ, η διακοπή του φαινομένου της μεταφοράς θερμότητας στη θάλασσα του Λαμπραντόρ και η εξάλειψη των κοραλλιογενών φραγμάτων.

Αν η αύξηση της θερμοκρασίας φθάσει τον 1,5 ° Κελσίου άλλα τέσσερα σημεία θα περάσουν από την κατηγορία «ενδεχόμενα» σε αυτή των «πιθανών» και άλλα πέντε θα γίνουν επίσης «πιθανά», σύμφωνα με τη μελέτη.

Ανυπολόγιστες καταστροφές από το λιώσιμο των πάγων

Για τα στρώματα πάγου στη δυτική Ανταρκτική και στη Γροιλανδία, το ξεπέρασμα του σημείου καμπής, εκτιμούν οι επιστήμονες, θα προκαλέσει αύξηση του επιπέδου της θάλασσας κατά 10 μέτρα, αν και μπορεί να χρειαστούν εκατοντάδες χρόνια γι’ αυτό, σύμφωνα με τον Τιμ Λέντον του βρετανικού πανεπιστημίου του Έξετερ.

Αν και η καταστροφή των κοραλλιογενών φραγμάτων έχει ήδη αρχίσει, η άνοδος της θερμοκρασίας μπορεί να την κάνει οριστική, πλήττοντας 500 εκατ. ανθρώπους που εξαρτώνται από αυτά.

Στη θάλασσα του Λαμπραντόρ, το φαινόμενο της μεταφοράς θερμότητας, που οδηγεί θερμό αέρα στην Ευρώπη, μπορεί να ανατραπεί, κάτι που θα σημάνει πολύ πιο βαρείς χειμώνες στη Γηραιά Ήπειρο, όπως κατά τη λεγόμενη μικρή εποχή των παγετώνων (αρχές 14ου-μέσα 19ου αιώνα).

Αν επιταχυνθεί η τήξη του περμαφρόστ, θα εκλυθούν τεράστιες ποσότητες αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και θα αλλάξουν δραματικά τα τοπία στη Ρωσία, στον Καναδά, στη Σκανδιναβία.

Με την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,5° Κελσίου, ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια ρεύματα του Ατλαντικού (το Atlantic Meridional Overturning Circulation, ή AMOC ) θα διαταραχθεί και αν η θερμοκρασία αυξηθεί κατά 2° Κελσίου, το ίδιο θα συμβεί με τους μουσώνες στη δυτική Αφρική, στο Σαχέλ και στο δάσος του Αμαζονίου, που μπορεί κατά συνέπεια να μεταμορφωθεί σε σαβάνα.

Αυτές οι καταστροφικές συνέπειες εξαρτώνται από τη διάρκεια που θα έχει η αύξηση της θερμοκρασίας, σύμφωνα με άλλον έναν από τους συγγραφείς της μελέτης, τον Ντέιβιντ Άρμστρονγκ Μακέι: αν η αύξησή της 1,5 ° Κελσίου διαρκέσει 50 ή 60 χρόνια, ο πλανήτης θα ζήσει τα χειρότερα.

Όμως αυτά τα «σημεία καμπής» δεν επηρεάζουν αφ’ εαυτών την αύξηση της θερμοκρασίας, πρόσθεσε, εκτιμώντας πως η ανθρωπότητα μπορεί ακόμη να περιορίσει τις ζημιές. Ωστόσο παραμένει απαραίτητο «να μειώσουμε τις εκπομπές» των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου «το συντομότερο δυνατό», επέμεινε ο επιστήμονας.

Ο κ. Λέντον, από τους γνωστότερους ειδικούς για την κλιματική αλλαγή διεθνώς, θέλει να πιστεύει ότι η ιδέα του «σημείου καμπής» μπορεί να μεταφραστεί επίσης, θετικά σε αυτή την περίπτωση, και στον αγώνα εναντίον της κλιματικής κρίσης: μιλά για «σημείο κοινωνιολογικής καμπής», που θα ενθαρρύνει το πέρασμα στη δράση.

«Αυτό μου επιτρέπει να σηκώνομαι από το κρεβάτι το πρωί (...). Μπορούμε να αλλάξουμε, μπορούμε να μεταμορφώσουμε τον τρόπο ζωής μας; Βλέποντάς το συστημικά, αυτή η ιδέα, του σημείου καμπής, μάς προσφέρει μια αχτίδα ελπίδας».

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κλιματική αλλαγή σύγκριση
ΔΙΕΘΝΗ

COP31: Η Αυστραλία παρουσίασε τις προτεραιότητες των χωρών για το Κλίμα

Καθοριστικές διαφορές στις προτεραιότητες χωρών για έξοδο από τα ορυκτά καύσιμα, ενέργεια και κλιματική χρηματοδότηση ανέδειξε η σημερινή σύνοψη της COP31, ενόψει υιοθέτησης τελικής ανακοίνωσης, με πρωτοβουλία της Αυστραλίας.
Κώστας Μπακογιάννης ομιλία
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Μπακογιάννης: Ρόλος της αυτοδιοίκησης στη COP31

Ο Κώστας Μπακογιάννης, ως πρόεδρος της ENVE, συμμετείχε στη Διάσκεψη COP31 στην Αττάλεια, εγκαινίασε το περίπτερο LGMA, μίλησε σε πάνελ και είχε συναντήσεις με ηγέτες, δίνοντας έμφαση σε βασικές περιβαλλοντικές προτεραιότητες.
Σταύρος Παπασταύρου συνέντευξη
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Παπασταύρου: Στόχος η προστασία 35% των θαλασσών ως το 2027

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος κ. Παπασταύρου εγκαινίασε το ελληνικό περίπτερο στη Διάσκεψη COP 31, προβάλλοντας την πρωτοβουλία «Αμοργόραμα» ως παράδειγμα τοπικής δράσης για προστασία βιοποικιλότητας και τόνισε τη σημασία της συνεργασίας.
Σταύρος Παπασταύρου ομιλία Βουλή
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στ. Παπασταύρου: Συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου για την κλιματική αλλαγή

Ο Σταύρος Παπασταύρου τόνισε τη συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου για την κλιματική αλλαγή, στη Σύνοδο COP31, εκπροσωπώντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη, και στηρίζοντας τη δήλωση του Κυπρίου Προέδρου για την κυριαρχία και ανεξαρτησία της Κύπρου.
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πορτρέτο
ΔΙΕΘΝΗ

Ερντογάν: Ζητά περισσότερη χρηματοδότηση από τις πλούσιες χώρες στη COP31

Στην Αττάλεια ξεκίνησε η COP31 με αιχμή τις εντάσεις για την κλιματική χρηματοδότηση. Ο Ερντογάν κάλεσε τις ανεπτυγμένες χώρες να αναλάβουν αυξημένο οικονομικό βάρος και δεσμεύσεις για τη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής.
Έμβλημα ΓΣΕΕ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΓΣΕΕ: Διεκδικήσεις στη Διάσκεψη ΟΗΕ για το Κλίμα στην Αττάλεια

Με αφορμή τη COP31 στην Αττάλεια, η ΓΣΕΕ ζητά κλιματική δράση χωρίς θυσίες για τους εργαζόμενους, με διασφαλισμένες θέσεις εργασίας, κοινωνική προστασία και διάλογο για μια δίκαιη μετάβαση σε πράσινη οικονομία.