Οι εκπομπές μεθανίου που συνδέονται με τα ορυκτά καύσιμα παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ). Ο οργανισμός επισημαίνει ότι η ανάκτηση αυτών των εκπομπών θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικές ποσότητες αερίου στις αγορές, οι οποίες αντιμετωπίζουν ελλείψεις λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Το 2025, η παραγωγή ρεκόρ ορυκτών καυσίμων – πετρελαίου, άνθρακα και φυσικού αερίου – ευθύνεται για το 35% των ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου, δηλαδή περίπου 124 εκατομμύρια τόνους, όπως αναφέρει η ανακοίνωση του ΔΟΕ.
Ο οργανισμός παρουσίασε την ετήσια έκθεσή του «Global Methane Tracker» στο Παρίσι, στο πλαίσιο διεθνούς συνόδου υπό τη γαλλική προεδρία της Ομάδας των Επτά (G7) ανεπτυγμένων βιομηχανικών χωρών.
Σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Οικολογικής Μετάβασης, η συνάντηση, στην οποία συμμετείχαν υπουργοί, οικονομικοί και χρηματοοικονομικοί παράγοντες, καθώς και επιστήμονες, είχε στόχο να ενισχύσει την παγκόσμια κινητοποίηση στους βασικούς τομείς εκπομπών μεθανίου: ενέργεια, απορρίμματα και γεωργία.
Το μεθάνιο και οι επιπτώσεις του
Άοσμο και αόρατο, το μεθάνιο αποτελεί το κύριο συστατικό του φυσικού αερίου και διαφεύγει κυρίως από αγωγούς, αγελάδες και χωματερές. Οι παγκόσμιες ετήσιες εκπομπές ανέρχονται σε περίπου 580 εκατομμύρια τόνους, με το 60% να προέρχεται από ανθρώπινες δραστηριότητες, κυρίως τη γεωργία και την ενέργεια.
Επειδή το μεθάνιο έχει ισχυρότερη θερμαντική επίδραση από το διοξείδιο του άνθρακα, ευθύνεται για περίπου το 30% της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας μετά τη βιομηχανική επανάσταση. Ο ΔΟΕ υπενθυμίζει ότι η μείωσή του μπορεί να αποφέρει «σημαντικά οφέλη για το κλίμα βραχυπρόθεσμα».
Μικρό κόστος, μεγάλα οφέλη
Παρά τη δέσμευση του 2021 από περίπου 100 χώρες για μείωση των εκπομπών, δεν υπάρχει ένδειξη ότι οι εκπομπές μεθανίου από τον ενεργειακό τομέα μειώθηκαν το 2025. Οι εκπομπές από τα ορυκτά καύσιμα ανήλθαν σε 121 εκατ. τόνους, με το πετρέλαιο να ευθύνεται για 45 εκατ. τόνους, τον άνθρακα για 43 εκατ. και το φυσικό αέριο για 36 εκατ.
Στον κλάδο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, το μεθάνιο διαφεύγει μέσω διαρροών σε βάνες και αγωγούς, αλλά και από εσκεμμένες καύσεις ή απελευθερώσεις αερίου. Σύμφωνα με τον ΔΟΕ, η εφαρμογή λύσεων όπως ο εντοπισμός και η επισκευή διαρροών ή η παύση της εσκεμμένης καύσης θα μπορούσε να μειώσει έως και 30% των εκπομπών χωρίς επιπλέον κόστος, καθώς το ανακτημένο αέριο μπορεί να πωληθεί.
Η αξιοποίηση αυτού του χαμένου αερίου θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την ενεργειακή ασφάλεια, παρέχοντας έως και 200 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως στις αγορές. Από αυτά, 15 δισ. κυβικά μέτρα θα μπορούσαν να διατεθούν άμεσα, σύμφωνα με τον ΔΟΕ.
Παγκόσμια εικόνα και προοπτικές
Περίπου το 70% των εκπομπών μεθανίου από ορυκτά καύσιμα προέρχεται από δέκα χώρες, με την Κίνα να προηγείται, ακολουθούμενη από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Ρωσία. Αντίθετα, η Νορβηγία παρουσιάζει τη χαμηλότερη ένταση εκπομπών, ενώ το Τουρκμενιστάν και η Βενεζουέλα καταγράφουν τα υψηλότερα επίπεδα.
Ο ΔΟΕ αναγνωρίζει πρόοδο στην τεχνολογία δορυφορικής παρακολούθησης, που επιτρέπει την ακριβέστερη ανίχνευση «υπερεκπομπών» και την ταχύτερη λήψη διορθωτικών μέτρων. Η μέση παγκόσμια ένταση εκπομπών από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο έχει μειωθεί κατά περίπου 10% από το 2019, αντισταθμίζοντας την αύξηση της παραγωγής.