Τζόκερ: Πόσο κατάλληλο είναι για ανήλικους

Ο Τζόκερ δεν είναι μόνο η «σπίθα» που ξεκίνησε την αντίδραση του λαού της Γκόθαμ απέναντι στην άρχουσα τάξη της πόλης, αλλά έχει ξεκινήσει και έναν έντονο κύκλο συζητήσεων μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Αιτία; Η συνδρομή της αστυνομίας στον κινηματογράφο ΑΕΛΛΩ στην Κυψέλη, όπου απομάκρυνε δυο ανήλικους θεατές της ταινίας Joker, και οδηγήθηκαν για κατάθεση και για να ενημερωθούν οι γονείς τους ώστε να τους παραλάβουν. 

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας πόσταρε στον προσωπικό του λογαριασμό στο Instagram ένα φωτομοντάζ που έγινε viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και απεικονίζει τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη να... κυνηγά τον Joker, ενώ παράλληλα επιτίθεται στην κυβέρνηση. Από την πλευρά της η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη μετά τον σάλο που προκλήθηκε από τους ελέγχους στους κινηματογράφους για την προβολή της ταινίας, κατηγόρησε την αξιωματική αντιπολίτευση πως προσπαθεί να εκμεταλλευτεί το περιστατικό για να επιτεθεί στην κυβέρνηση.

Αναμφίβολα η ταινία Joker είναι μια ταινία που προκαλεί έντονες συζητήσεις το τελευταίο διάστημα, με το hype της δημιουργίας του Τοντ Φίλιπς να μεγαλώνει συνεχώς. Μια ταινία που ξεχωρίζει όχι μόνο για την μοναδική ερμηνεία του Χοακίν Φοίνιξ, αλλά γιατί επικεντρώνεται και σε σημαντικά ζητήματα που αφορούν όλους την σημερινή εποχή. Οι ψυχικές ασθένειες και το μπούλινγκ από τον κοινωνικό περίγυρο αλλά και η αντίδραση στην αδικία που ασκείται από την καθεστηκυία τάξη.

Το πόσο σπουδαία ταινία είναι το «Joker», είναι σίγουρα δουλειά των κριτικών κινηματογράφου να το αξιολογήσουν καλύτερα, όπως και το κοινό που την παρακολούθησε. Οι ψυχικές ασθένειες όμως αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες «πληγές» της σύγχρονης κοινωνίας. Δεν ξεχωρίζουν κοινωνική τάξη ή επαγγελματική και κοινωνική επιτυχία και απειλούν τόσο τους νέους όσο και τους ενήλικες. Οπότε μήπως η ένδειξη για «άνω των 18» που υπάρχει για τις ελληνικές προβολές είναι αρκετά υψηλό;

Πώς ορίζονται τα ηλικιακά όρια για τις ταινίες

Ο νόμος με τίτλο «Ενίσχυση και ανάπτυξη της κινηματογραφικής τέχνης» που υπεγράφη το 2010 από την κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου αποφασίζεται ποιες ταινίες είναι κατάλληλες ή ακατάλληλες για παρακολούθηση από ανήλικους.

Παράλληλα  καθορίζει ζητήματα γύρω από την κινηματογράφο και την έβδομη τέχνη γενικότερα ενώ κατοχυρώνει την ελευθερία της έκφρασης, απαγορεύοντας κάθε λογοκρισία ή άλλο προληπτικό μέτρο,

Σύμφωνα με το άρθρο 37 του συγκεκριμένου νόμου, πριν προβληθεί μια ταινία στις αίθουσες, ο παραγωγός ή ο διανομέας καταθέτει αίτηση στη Διεύθυνση Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων του υπουργείο Πολιτισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί η καταλληλότητά της για παρακολούθηση από ανηλίκους.

Εκεί πλέον οι επιτροπές αξιολόγησης καταλληλότητας κινηματογραφικών έργων αποφασίζουν για την κατάταξη της κάθε ταινίας στις τέσσερις κατηγορίες που υπάρχουν. Τα μέλη αυτών των επιτροπών ορίζονται από τον ή την υπουργό Πολιτισμού.

Η Διεύθυνση Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων αφού εξεταστεί το κάθε έργο, εκδίδει πράξη κατάταξής του σε μία από συνολικά τέσσερις κατηγορίες καταλληλότητας, με το Τζόκερ για παράδειγμα να βρίσκεται στη τέταρτη κατηγορία.

Σύμφωνα με τον νόμο οι κατηγορίες αυτές είναι οι εξής:

1. Κατάλληλη για όλους
2. Κατάλληλη για ανηλίκους άνω των 12 ετών
3. Κατάλληλη για ανηλίκους άνω των 15 ετών
4. Ακατάλληλη για ανηλίκους.

Όπως ορίζει ο νόμος, οποίος επιτρέπει σε ανήλικους που δεν έχουν συμπληρώσει την απαιτούμενη ηλικία να μπουν σε αίθουσα ή υπαίθριο χώρο στον οποίο προβάλλεται η ταινία, τιμωρείται με πρόστιμο από 1.000 έως 10.000 ευρώ, ενώ η τέλεση της πράξης αυτής από αμέλεια τιμωρείται με χρηματική ποινή από 500 έως 5.000 ευρώ.

Τι συμβαίνει στις υπόλοιπες χώρες

Η... «δυτική» Ελλάδα αντιμετωπίζει την ταινία όπως και άλλες «προοδευτικές» χώρες όπως η Τουρκία, το Βιετνάμ και η Ταϊλάνδη, καθώς το ηλικιακό όριο για να δει την ταινία κάποιος είναι τα 18 χρόνια.

Τι συμβαίνει όμως στις υπόλοιπες χώρες που προβάλλεται η ταινία; Το αξιακό περιεχόμενο της ταινίας δείχνει να υπερβαίνει το μυθοπλαστικό πλαίσιο της και σε περιπτώσεις όπως στη Γαλλία, η προβολή της ταινίας επιτρέπεται σε ανήλικους από 12 ετών και άνω, ενώ στον Καναδά και στο Κεμπέκ από ανήλικους 13 ετών.

Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες σαν την Γερμανία, ή την Ουγγαρία του ακραίου εθνικιστή Βίκτορ Ορμπάν, στις Κάτω Χώρες, στη Σκανδιναβία, ακόμα και σε Αργεντινή ή Βραζιλία το όριο ηλικίας είναι τα 16 έτη, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις παγκοσμίως η επιτρεπόμενη ηλικία είναι τα 15 και 17 χρόνια.

Μήπως λοιπόν θα έπρεπε κυβέρνηση και αντιπολίτευση αντί να «ξιφουλκούν» για ένα περιστατικό σε ένα κινηματογράφο, να έβαζαν στο επίκεντρο τα ηλικιακά όρια της ταινίας, αλλά και γενικότερα τον τρόπο που αξιολογούνται και χαρακτηρίζονται ταινίες και σειρές που πραγματεύονται σοβαρά κοινωνικά θέματα; Πόσα έχουν αλλάξει άραγε από το «απαγορευμένο» φιλί μεταξύ δυο αντρών που είχε αντιμετωπιστεί με βαρύτατο πρόστιμο από το ΕΣΡ μέχρι τον έλεγχο για ανήλικους θεατές σε μια ταινία που έχει σαν θέμα τις ψυχικές ασθένειες;