Η διπλωματία των ΗΠΑ ανακοίνωσε την επιβολή ταξιδιωτικών περιορισμών σε νυν ή πρώην αξιωματούχους τεσσάρων χωρών της Λατινικής Αμερικής, με επίκεντρο τη Βολιβία, κατηγορώντας τους για διαφθορά, κυρίως δικαστικούς και κρατικούς λειτουργούς. Οι περιορισμοί αφορούν, σύμφωνα με ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που υπογράφει ο εκπρόσωπός του Τόμι Πίγκοτ, τόσο τους ίδιους όσο και τα μέλη των οικογενειών τους πρώτου βαθμού.
Η νέα πολιτική προβλέπει περιορισμούς στη χορήγηση θεωρήσεων διαβατηρίων σε αλλοδαπούς πολίτες που, σύμφωνα με την ανακοίνωση, «υπονομεύουν δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση μέσω της διαφθοράς ή της εμπλοκής σε δραστηριότητες συνδεόμενες με την εμπορία ναρκωτικών στην περιοχή μας». Επισημαίνεται ότι «η υπονόμευση δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων αποτελεί απειλή για την ασφάλεια και το κράτος του δικαίου στην Αμερική και δεν θα γίνει ανεκτή».
Τα μέτρα στοχεύουν σε νυν ή πρώην δικαστές, κρατικούς λειτουργούς και επιχειρηματίες σε Βολιβία, Κολομβία, Ισημερινό και Περού. Στη Βολιβία, ειδικότερα, 21 πρόσωπα βρίσκονται στο στόχαστρο, περιλαμβανομένων δικαστών που είτε ακυρώνονται οι βίζες τους είτε τους απαγορεύεται η είσοδος στις ΗΠΑ.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται ο βολιβιανός γενικός εισαγγελέας Ροχέρ Μαριάκα, ο οποίος ανέλαβε στα τέλη του 2024. Σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, «οι ενέργειές του θέτουν σε κίνδυνο τις προσπάθειες του προέδρου (των ΗΠΑ Ντόναλντ) Τραμπ να καταπολεμήσει τη ναρκοτρομοκρατία, ενώ υπονομεύει τους ίδιους τους δημοκρατικούς θεσμούς της Βολιβίας».
Ο Ροχέρ Μαριάκα χαρακτήρισε την απόφαση της Ουάσιγκτον ως «ανάμιξη» στα εσωτερικά της Βολιβίας και «πολιτική πίεση» λόγω ερευνών στις οποίες έχει πρωτοστατήσει. Δήλωσε: «Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε ότι η δουλειά που κάνω (...) θα αμφισβητηθεί από αποφάσεις ή δηλώσεις προερχόμενες από το εξωτερικό».
Τα περιοριστικά μέτρα περιλαμβάνουν επίσης τον συνταγματικό δικαστή Ισραέλ Ραμίρο Καμπέρο και τον Μαρτίν Ιρούστα, εισαγγελέα και πρώην δικηγόρο του Έβο Μοράλες. Ο πρόεδρος της Βολιβίας Ροδρίγο Πας έχει κηρύξει τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης από τον Ιούνιο, μετά από μαζικές κινητοποιήσεις, με το μέτρο να παρατείνεται πρόσφατα για 90 ημέρες λόγω κινδύνου νέων αποκλεισμών δρόμων.
Επέκταση κυρώσεων και περιφερειακές πρωτοβουλίες
Στο Περού, στο στόχαστρο μπήκε και ο Χουάν Κάρλος Νούνιες, μέλος του συνταγματικού δικαστηρίου στη Λίμα. Από την επιστροφή του στην εξουσία το 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει ενίσχυση της αμερικανικής ηγεμονίας στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, με έμφαση στην καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ηγείται αυτής της πολιτικής, έχοντας πραγματοποιήσει περιοδεία σε Κολομβία, Ισημερινό και Περού, με φόντο τη στροφή της περιοχής προς τη δεξιά και την ανάδειξη ηγετών κοντά στον αμερικανό πρόεδρο. Στο πλαίσιο αυτό, δημιουργήθηκε η συμμαχία «Ασπίδα της Αμερικής» με τη συμμετοχή περίπου 15 χωρών κατά των καρτέλ ναρκωτικών.
Την προηγούμενη εβδομάδα, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε τους ηγέτες των χωρών-μελών της συμμαχίας να επιβάλουν κυρώσεις σε 24 συμμορίες που δραστηριοποιούνται στην αμερικανική ήπειρο και χαρακτηρίζονται από την Ουάσιγκτον ως «ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις».