Το Μπανγκλαντές βρίσκεται αντιμέτωπο με τη χειρότερη επιδημία ιλαράς στην ιστορία της χώρας, με 999 ύποπτους και επιβεβαιωμένους θανάτους από τον Μάρτιο, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας. Τα νοσοκομεία δίνουν μάχη απέναντι στον συνωστισμό, τις ελλείψεις και τη συνεχή εισαγωγή νοσούντων παιδιών.
Η παρατεταμένη αυτή επιδημία, παρά την επείγουσα εθνική εκστρατεία εμβολιασμού που ξεκίνησε τον Απρίλιο, αποδίδεται σε διαταραχές στον τακτικό εμβολιασμό το 2024 και 2025. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, οι πολιτικές αναταράξεις μετά την εξέγερση εναντίον της τότε πρωθυπουργού Σέιχ Χασίνα επέφεραν σημαντικές καθυστερήσεις και ελλείψεις στα εμβόλια.
Σύμφωνα με τα Αμερικανικά Κέντρα για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Ασθενειών, το Μπανγκλαντές καταγράφει σήμερα το μεγαλύτερο ξέσπασμα ιλαράς παγκοσμίως. Οι εμβολιασμοί που δεν πραγματοποιήθηκαν και τα προβλήματα στην προμήθεια εμβολίων άφησαν κυρίως βρέφη κάτω των εννέα μηνών, που δεν εμβολιάζονται τακτικά, ιδιαίτερα ευάλωτα στη νόσο, με αποτέλεσμα την ταχεία μετάδοση και σε άλλες ηλικιακές ομάδες.
Από την έναρξη της επιδημίας έχουν καταγραφεί πάνω από 166.000 ύποπτα κρούσματα ιλαράς, εκ των οποίων 19.835 επιβεβαιώθηκαν εργαστηριακά. Η επιδημία έχει συνδεθεί με 999 θανάτους, συμπεριλαμβανομένων 100 επιβεβαιωμένων, ενώ περισσότερες από 146.000 είναι οι ύποπτες εισαγωγές ασθενών.
Ανοσία και κάλυψη εμβολιασμού
Ειδικοί αποδίδουν το ξέσπασμα σε πλημμελή επιτήρηση, ανεπαρκή παρακολούθηση και αλλαγές στην πολιτική προμηθειών υπό τη μεταβατική κυβέρνηση που διαδέχθηκε τη Χασίνα, προκαλώντας αναστάτωση στη διαθεσιμότητα εμβολίων και έλλειψη προστασίας για τα παιδιά. Ο υπουργός Υγείας Σαρντάρ Σακαουάτ Χουσάιν δήλωσε στο κοινοβούλιο ότι οι αλλαγές στις προμήθειες προκάλεσαν έλλειψη εμβολίων, με αποτέλεσμα την αναβολή του προγράμματος εμβολιασμού για το 2024 και την ακύρωση πανεθνικής εκστρατείας κατά της ιλαράς-ερυθράς για το επόμενο έτος.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, η UNICEF και άλλοι οργανισμοί υγείας έχουν επίσης επισημάνει τη διατάραξη των προγραμμάτων εμβολιασμού. Τα παιδιά κάτω των πέντε ετών αντιπροσώπευαν περίπου το 80% των κρουσμάτων στα πρώιμα στάδια της επιδημίας.
Παρά τη μακρά περίοδο υψηλής κάλυψης εμβολιασμού –με ποσοστά που έφταναν ή ξεπερνούσαν το 95%– το Μπανγκλαντές δεν κατάφερε να εξαλείψει την ιλαρά λόγω των κενών που δημιουργήθηκαν το 2024 και 2025. Όπως σημειώνει ο καθηγητής Μαχμουντούρ Ραχμάν, επιδημιολόγος και πρώην διευθυντής του Ινστιτούτου Επιδημιολογίας, Ελέγχου και Έρευνας Νοσημάτων, «το Μπανγκλαντές δεν έχει ξαναδεί τόσα πολλά παιδιά να πεθαίνουν από ιλαρά ούτε τόσο μεγάλο αριθμό ασθενών σε ένα μόνο έτος».
Η κάλυψη των κενών στην ανοσία, η ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης και η ευαισθητοποίηση του κοινού αποτελούν, σύμφωνα με τους ειδικούς, άμεσες προτεραιότητες για τον περιορισμό της επιδημίας.
Πίεση στα νοσοκομεία και ταυτόχρονες κρίσεις
Τα νοσοκομεία δέχονται αυξανόμενη πίεση λόγω της ανόδου των κρουσμάτων ιλαράς, ενώ παράλληλα ο δάγκειος πυρετός επιβαρύνει περαιτέρω το ήδη φορτωμένο σύστημα υγείας. Πάνω από 45.000 άνθρωποι έχουν νοσηλευτεί για δάγκειο πυρετό φέτος, με τους θανάτους και τις εισαγωγές να καταγράφουν ημερήσια ρεκόρ.
Ο δρ Νάντα Ντουλάλ Σάχα, αναπληρωτής διευθυντής του κρατικού Νοσοκομείου Shaheed Suhrawardy Medical College στη Ντάκα, επισήμανε ότι το νοσοκομείο έχει 60 κλίνες για ασθενείς με ιλαρά, αλλά πολλοί νοσηλεύονται στο πάτωμα λόγω έλλειψης χώρου. Η έλλειψη παιδιατρικού φυσιολογικού ορού περιπλέκει την κατάσταση, ενώ το νοσοκομείο, σχεδιασμένο για 1.350 ασθενείς, φροντίζει σήμερα πάνω από 2.350.
Η επείγουσα εκστρατεία εμβολιασμού κατά της ιλαράς και της ερυθράς είχε στόχο 18 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας έξι μηνών έως κάτω των πέντε ετών. Έως σήμερα έχουν εμβολιαστεί πάνω από 19,7 εκατομμύρια παιδιά, ωστόσο οι ειδικοί υπογραμμίζουν την ανάγκη για ισχυρότερους τακτικούς εμβολιασμούς και εκστρατείες κάλυψης του χαμένου χρόνου.
Οι ταυτόχρονες κρίσεις της ιλαράς και του δάγκειου πυρετού, που σχετίζεται με την αστικοποίηση και τις υψηλότερες θερμοκρασίες, αναδεικνύουν τη μεγάλη πρόκληση για το σύστημα υγείας του Μπανγκλαντές στη διατήρηση των τακτικών υπηρεσιών και την αντιμετώπιση μολυσματικών ασθενειών που μπορούν να προληφθούν.
Η ιλαρά, αν και εξαιρετικά μεταδοτική και συχνά συνοδεύεται από πυρετό και χαρακτηριστικό εξάνθημα, μπορεί να προληφθεί με δύο δόσεις εμβολίου.