Έντονη ανησυχία προκαλεί στους ερευνητές του ΟΗΕ ένα νομοσχέδιο που εξετάζεται στο κοινοβούλιο του Ιράν, το οποίο σύμφωνα με την ανεξάρτητη διεθνή διερευνητική αποστολή του ΟΗΕ θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε φυλάκιση προσώπων που επικοινωνούν με πρόσωπα ή οντότητες στο εξωτερικό.
Σε ανακοίνωσή της, η αποστολή καλεί την ιρανική κυβέρνηση να αποσύρει άμεσα το συγκεκριμένο κείμενο. Το νομοσχέδιο βρίσκεται υπό μελέτη και δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, ενώ η διάρκεια των ποινών δεν έχει καθοριστεί σαφώς. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, δημοσιογράφοι, πανεπιστημιακοί, ακτιβιστές και άλλοι πολίτες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ποινές φυλάκισης έως και 30 ετών.
Το επίμαχο νομοσχέδιο προβλέπει ότι, "για να προστατευθεί η ανεξαρτησία και η κυριαρχία, η ασφάλεια της εθνικής ενότητας και η πολιτιστική ταυτότητα" του Ιράν, θα τιμωρείται "οποιαδήποτε δραστηριότητα ή επικοινωνία φυσικών ή ηθικών προσώπων, Ιρανών ή ξένων, που οδηγεί στην υπονόμευση της ανεξαρτησίας, της εθνικής ενότητας, των ισλαμικών κανόνων ή της εθνικής κυριαρχίας".
Σύμφωνα με την αποστολή του ΟΗΕ, οποιαδήποτε αλληλεπίδραση με ξένες χώρες, μέσα ενημέρωσης, πανεπιστημιακά ιδρύματα, υποστηρικτές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών θα μπορούσε "να διώκεται ως σοβαρό αδίκημα κατά της εθνικής ασφάλειας".
Η διερευνητική αποστολή εκτιμά ότι το νομοσχέδιο διατυπώνεται με "γενικούς και αόριστους" όρους. Αυτό σημαίνει πως οι Ιρανοί πολίτες ενδέχεται να διώκονται ποινικά αν δεν λάβουν εκ των προτέρων άδεια για συνηθισμένες δραστηριότητες όπως η έκδοση βιβλίων, η δημοσίευση άρθρων, η ανταλλαγή δεδομένων και αναλύσεων, η επιστημονική συνεργασία ή η διαχείριση εφημερίδας ή ιστότοπου.
Ακόμη και οικονομικές, εμπορικές και χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες, όπως μεταφορές χρημάτων, προμήθεια αγαθών ή παροχή υπηρεσιών, ενδέχεται να απαιτούν ειδική άδεια, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Η Σάρα Χοσάιν, πρόεδρος της αποστολής, δήλωσε πως "είμαστε ανήσυχοι για τα μέτρα που ελήφθησαν από την ιρανική κυβέρνηση για την ποινικοποίηση γενικά οποιασδήποτε επαφής απλών Ιρανών πολιτών με τον κόσμο στο εξωτερικό".
Από την πλευρά του, ο Αμπάς Γκόλρο, βουλευτής και πρόεδρος της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του ιρανικού κοινοβουλίου, εξήγησε στο πρακτορείο ειδήσεων Mehr ότι στόχος του νομοσχεδίου είναι "η προστασία των Ιρανών πολιτών από κάθε ξένη επιρροή". Σύμφωνα με τον ίδιο, "δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για αυτό το νομοσχέδιο και, κατά τη γνώμη μου, οι επικρίσεις γι' αυτό πηγάζουν από μια ανεπαρκή γνώση των διατάξεών του".
Το Συμβούλιο δικαιωμάτων του ανθρώπου του ΟΗΕ είχε συγκροτήσει τη διερευνητική επιτροπή τον Νοέμβριο του 2022, μετά την αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων που ξέσπασαν λόγω του θανάτου της Μαχσά Αμινί, ενώ κρατείτο από την αστυνομία ηθών του Ιράν.