Η τουρκική κυβέρνηση εξέδωσε προεδρικό διάταγμα που ορίζει τις διαδικασίες για την επείγουσα απαλλοτρίωση σε περιοχές του Εσκισεχίρ, όπου εντοπίζεται κοίτασμα σπάνιων γαιών με σημαντικές ποσότητες θορίου, βαρίτη και φθορίτη. Σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές, το κοίτασμα χαρακτηρίζεται ως το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο, γεγονός που επαναφέρει τη συζήτηση για τη στρατηγική του αξία.
Στην περιοχή του Εσκισεχίρ λειτουργεί ήδη πιλοτικό εργοστάσιο τα τελευταία τριάμισι χρόνια, με εκτιμώμενη δυναμικότητα έως 694 εκατ. τόνους μεταλλεύματος. Οι σπάνιες γαίες θεωρούνται κρίσιμες για την αμυντική βιομηχανία, την παραγωγή ηλεκτρονικών συσκευών και ηλεκτρικών οχημάτων, καθώς και για άλλες τεχνολογικές εφαρμογές.
Από τον Απρίλιο του 2023, η Γενική Διεύθυνση Εξόρυξης της Eti Maden υλοποιεί εργασίες έρευνας και ανάπτυξης στην περιοχή, όπου εκτός από τις σπάνιες γαίες εντοπίζονται και ορυκτά στρατηγικής σημασίας, όπως το θόριο, ο βαρίτης και ο φθορίτης. Εντός αυτής της συγκυρίας, η τουρκική κυβέρνηση αποφάσισε ταχεία απαλλοτρίωση για έκταση περίπου 2,65 εκατ. τετραγωνικών μέτρων.
Το σχετικό διάταγμα υπέγραψε ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και αφορά συνολικά 258 ακίνητα στις περιοχές Μπεϊλίκοβα και Σιβριχισάρ του Εσκισεχίρ. Η υλοποίηση του έργου έχει ανατεθεί στην κρατική Eti Maden, η οποία θα προχωρήσει στη διενέργεια δημόσιων διαγωνισμών για την κατασκευή των απαραίτητων εγκαταστάσεων.
Παρά την έναρξη της δεύτερης φάσης, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στοιχεία για το ύψος της δημόσιας χρηματοδότησης που θα διατεθεί ειδικά για τις επενδύσεις στις σπάνιες γαίες. Ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, είχε αναφέρει στο παρελθόν ότι η Τουρκία θα επενδύσει συνολικά 600 εκατ. δολάρια σε τρία έργα στην περιοχή.
Παρά τη στρατηγική σημασία του κοιτάσματος, ο εκτιμώμενος αριθμός των 694 εκατ. τόνων αποθεμάτων μεταλλεύματος αποτελεί σημείο αμφισβήτησης. Σε εργαστήριο για τα στρατηγικά ορυχεία που διοργάνωσε το Επιμελητήριο Μηχανικών Μεταλλείων στα τέλη του προηγούμενου έτους, εκφράστηκαν ανησυχίες για την έλλειψη διαφάνειας στη διαδικασία ανάπτυξης των σπάνιων γαιών.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η τοποθεσία παρουσιάζεται στην Τουρκία ως η δεύτερη μεγαλύτερη συγκέντρωση κοιτασμάτων σπάνιων γαιών παγκοσμίως, μετά την Κίνα.
Το έργο στην Μπεϊλίκοβα έχει προκαλέσει πολιτική αντιπαράθεση στην τουρκική εθνοσυνέλευση. Ο βουλευτής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, Ντενίζ Γιαβουζγιλμάζ, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι παραδίδει στην Κίνα το δεύτερο μεγαλύτερο κοίτασμα σπάνιων γαιών στον κόσμο.
Ο ίδιος έχει υποστηρίξει ότι οι σπάνιες γαίες έχουν στρατηγική αξία ακόμη μεγαλύτερη από το χρυσό και τα διαμάντια. Από την πλευρά της, η Eti Maden έχει διαψεύσει ότι υπάρχει μυστική συμφωνία με κινεζική μεταλλευτική εταιρεία, δηλώνοντας πως δεν έχει συναφθεί οποιαδήποτε μυστική συμφωνία μεταξύ της τουρκικής εταιρείας και κινεζικής εταιρείας εξόρυξης.