Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες απηύθυνε συγκινητική συγγνώμη προς εξαναγκαστικά εκτοπισμένους πολίτες της Αϊτής, παραδεχόμενος ότι δεν έχει καταφέρει να κινητοποιήσει επαρκώς τη διεθνή κοινότητα για την ανακούφιση των δεινών τους.
Σε πρώην σχολείο στην Πορτ-ο-Πρενς, που έχει μετατραπεί σε χώρο φιλοξενίας για πάνω από 1.250 εκτοπισμένους, ο κ. Γκουτέρες άκουσε τις μαρτυρίες γυναικών που ζουν εκεί τα τελευταία δύο χρόνια. Μία από αυτές περιέγραψε πως αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι της στις «13 Νοεμβρίου 2024», μαζί με τα τέσσερα παιδιά της, όταν «τα χάσαμε όλα».
Οι συνθήκες διαβίωσης είναι δραματικές. «Πενήντα άνθρωποι ανά αίθουσα, δέκα οικογένειες, καμιά ιδιωτικότητα», ανέφερε μία εκτοπισμένη. Άλλη γυναίκα μίλησε για τα ζωύφια που ταλαιπωρούν τους κατοίκους και για τα παιδιά που στερούνται εκπαίδευσης.
«Σας ζητάω συγγνώμη που δεν μπόρεσα να κινητοποιήσω τη διεθνή κοινότητα», δήλωσε ο επικεφαλής του ΟΗΕ, εκφράζοντας τη λύπη του για το γεγονός ότι το ανθρωπιστικό σχέδιο των Ηνωμένων Εθνών για το 2026, ύψους 880 εκατ. δολαρίων, έχει χρηματοδοτηθεί λιγότερο από το ένα τέταρτο.
Η κρίση στην Αϊτή και η διεθνής αδιαφορία
Οι γυναίκες που συνάντησε ο Γενικός Γραμματέας είναι ανάμεσα στους περίπου 1,5 εκατομμύριο Αϊτινούς που έχουν εκτοπιστεί εξαιτίας της βίας των συμμοριών. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας –περισσότεροι από 5 εκατομμύρια άνθρωποι– αντιμετωπίζει σοβαρή διατροφική ανασφάλεια.
«Για πάρα πολλούς Αϊτινούς, κάθε μέρα είναι αγώνας για την επιβίωση», σημείωσε ο κ. Γκουτέρες, καταγγέλλοντας την «αδιαφορία» της διεθνούς κοινότητας ως «τη μεγαλύτερη ντροπή».
Το μήνυμα των εκτοπισμένων ήταν σαφές: «Θέλουμε να γυρίσουμε στα σπίτια μας», φώναζαν συγκεντρωμένοι προς τον Γενικό Γραμματέα.
Η νέα Δύναμη Καταστολής Συμμοριών
Κατά την επίσκεψή του, ο κ. Γκουτέρες επιθεώρησε τα πρώτα αποσπάσματα της νέας Δύναμης Καταστολής Συμμοριών (ΔΚΣ) στη βάση Βερτιέρ. Η δύναμη αυτή αντικαθιστά την Πολυεθνική Αποστολή Υποστήριξης Ασφαλείας (ΠΑΥΑ), υπό την ηγεσία της Κένυας, και έχει σαφέστερη εντολή δράσης. Προβλέπεται να αριθμεί έως 5.500 μέλη, αστυνομικούς και στρατιωτικούς, αν και προς το παρόν διαθέτει λιγότερους από 1.000, προερχόμενους από το Τσαντ, τη Μογγολία, την Τζαμάικα, τη Γουατεμάλα και το Σαλβαδόρ.
Η ΔΚΣ, αν και δεν αποτελεί ειρηνευτική αποστολή του ΟΗΕ, υποστηρίζεται υλικοτεχνικά από το νεοσύστατο «γραφείο υποστήριξης» του οργανισμού, το οποίο επισκέφθηκε επίσης ο Γενικός Γραμματέας.
Η αστάθεια και η ελπίδα
Η Αϊτή παραμένει βυθισμένη σε πολιτική, οικονομική και κοινωνική κρίση. Παρά τις πρόσφατες επιχειρήσεις δυνάμεων ασφαλείας που χρησιμοποιούν ακόμη και drones, οι συμμορίες εξακολουθούν να ελέγχουν περίπου το 90% της πρωτεύουσας, σύμφωνα με έκθεση του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η βία έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 2.300 ανθρώπους από την αρχή του έτους, όπως ανακοίνωσε ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ.
Παρά τη ζοφερή εικόνα, ο Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία: «Φεύγω από την Αϊτή με μήνυμα ελπίδας· για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, βλέπουμε την άκρη του τούνελ».