Η αυξανόμενη χρήση ανακυκλωμένου πλαστικού στις συσκευασίες τροφίμων προκαλεί ανησυχία για τους πιθανούς κινδύνους που συνδέονται με τη χημική του επίδραση, σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO). Ο οργανισμός ζητεί τη θέσπιση πιο αξιόπιστων αξιολογήσεων και εναρμονισμένων διεθνών προτύπων.
Αν και τα ανακυκλωμένα υλικά εξυπηρετούν σημαντικούς περιβαλλοντικούς στόχους, η πιθανότητα χημικής μόλυνσης των τροφίμων απαιτεί ενδελεχή μελέτη, σημειώνει ο FAO στην έκθεσή του για τις «επιπλοκές των ανακυκλωμένων πλαστικών στην ασφάλεια των τροφίμων».
Η παγκόσμια αγορά συσκευασιών τροφίμων, που ενισχύεται από την ανάπτυξη των αγροδιατροφικών προϊόντων, των σνακ, του γρήγορου φαγητού και των εμφιαλωμένων ροφημάτων, παρουσιάζει σταθερή άνοδο. Έως το 2030, η αξία της αναμένεται να ξεπεράσει τα 815 δισ. δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 60% σε σχέση με το 2024, με ολοένα μεγαλύτερη συμμετοχή ανακυκλωμένων υλικών.
Στην έκθεση επισημαίνονται ανησυχίες σχετικά με τη μεταφορά χημικών ουσιών, όπως φυτοφάρμακα, φυσικές τοξίνες και αλλεργιογόνα, από τα βιοπλαστικά που προέρχονται από καλαμπόκι, ζαχαροκάλαμο ή μανιόκα. Παράλληλα, εξετάζεται ο ρόλος των συνθετικών προσθέτων, όπως τα νανοϋλικά, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση των ιδιοτήτων της συσκευασίας.
Η έκθεση τονίζει την ανάγκη ανάπτυξης μεθόδων ανίχνευσης και ταυτοποίησης μικροπλαστικών και νανοπλαστικών, καθώς η έλλειψη τέτοιων εργαλείων έχει μέχρι σήμερα «εμποδίσει τις ρυθμιστικές αρχές να ορίσουν έναν σαφή κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία».
Κατά τη διαδικασία ανακύκλωσης, οι δυνητικά επικίνδυνες χημικές ουσίες πρέπει να απομακρύνονται πλήρως από τα υλικά που προορίζονται για επαφή με τρόφιμα, υπογραμμίζεται στην έκθεση.
«Θέλουμε να ανακυκλώνουμε περισσότερο πλαστικό, αλλά θέλουμε και να διασφαλίσουμε ότι λύνοντας ένα πρόβλημα δεν δημιουργούμε άλλα», δήλωσε η Κορίνα Χοκς, διευθύντρια του Τμήματος Συστημάτων Τροφίμων και Ασφάλειας Τροφίμων του FAO.
Προς εναρμόνιση διεθνών κανόνων
Το θέμα συζητείται στο πλαίσιο του Codex Alimentarius (Κώδικας Τροφίμων), μιας διεθνούς βάσης δεδομένων με πρότυπα ασφάλειας τροφίμων που υποστηρίζεται από το 1963 μέσω προγράμματος του ΟΗΕ (FAO - Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας/ΠΟΥ) και λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ).
Η εναρμόνιση των ρυθμιστικών πλαισίων για τις ανακυκλωμένες συσκευασίες τροφίμων θεωρείται κρίσιμη όχι μόνο για την προστασία της δημόσιας υγείας, αλλά και για την επίτευξη των παγκόσμιων στόχων ανακύκλωσης πλαστικού, σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης.
Σήμερα, λιγότερο από το 10% των παγκοσμίως παραγόμενων πλαστικών αποβλήτων ανακυκλώνεται, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ.