Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποδέχθηκε την πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ για τριήμερη κατάπαυση του πυρός, προκειμένου η Ρωσία να πραγματοποιήσει χωρίς εμπόδια την παρέλαση της 9ης Μαΐου, που τιμά τη νίκη της Σοβιετικής Ένωσης επί της ναζιστικής Γερμανίας. Η φετινή εκδήλωση θα διεξαχθεί σε περιορισμένη κλίμακα, υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας.
Οι εορτασμοί της Ημέρας της Νίκης στην Κόκκινη Πλατεία αποτελούν καθιερωμένο γεγονός για τη ρωσική ηγεσία, δίνοντας στον Βλαντίμιρ Πούτιν την ευκαιρία να αναδείξει τη σοβιετική νίκη και να ενισχύσει το εσωτερικό αίσθημα ενότητας. Ωστόσο, οι συνεχιζόμενες επιθέσεις με ουκρανικά drones είχαν προκαλέσει ανησυχία για τη διεξαγωγή της φετινής παρέλασης.
Ύστερα από δύο αποτυχημένες προσπάθειες εκεχειρίας, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε νέα τριήμερη κατάπαυση πυρός μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας. «Ας ελπίσουμε ότι είναι η αρχή του τέλους ενός πολύχρονου, φονικού και σκληρού πολέμου», ανέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ, προσθέτοντας πως η συμφωνία συνοδεύεται από ανταλλαγή 1.000 αιχμαλώτων πολέμου από κάθε πλευρά.
Μετά τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου, ο Ζελένσκι έδωσε εντολή στα ουκρανικά στρατεύματα να τηρήσουν την εκεχειρία και να μην επιτεθούν στην παρέλαση της Μόσχας. Η ρωσική πλευρά επιβεβαίωσε επίσης τη συμμετοχή της στην κατάπαυση του πυρός και στην ανταλλαγή αιχμαλώτων. «Η Κόκκινη Πλατεία είναι λιγότερο σημαντική για εμάς από τις ζωές των ουκρανών αιχμαλώτων», δήλωσε ο Ζελένσκι.
Περιορισμένοι εορτασμοί στη Μόσχα
Η 9η Μαΐου αποτελεί τη σημαντικότερη εθνική εορτή της Ρωσίας, αφιερωμένη στη νίκη κατά της ναζιστικής Γερμανίας και στη μνήμη των 27 εκατομμυρίων θυμάτων του πολέμου, μεταξύ των οποίων και πολλοί Ουκρανοί. Για πρώτη φορά μετά από δύο δεκαετίες, η Μόσχα περιόρισε την έκταση των εκδηλώσεων, χωρίς επίδειξη στρατιωτικών οχημάτων ή συμμετοχή στρατιωτικών σχολών.
Παρά την απουσία αρμάτων μάχης και βαρέος οπλισμού, μέλη του ρωσικού στρατού θα παρελάσουν στην Κόκκινη Πλατεία, ενώ αεροσκάφη θα πετάξουν πάνω από το Κρεμλίνο. Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα εκφωνήσει ομιλία και θα καταθέσει στεφάνι στο μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη. «Γενικά, τα πάντα είναι ως συνήθως, εκτός από την επίδειξη στρατιωτικού εξοπλισμού», δήλωσε ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ.
Για λόγους ασφαλείας, έχουν επιβληθεί περιορισμοί στην πρόσβαση στο διαδίκτυο στη ρωσική πρωτεύουσα, ενώ μειωμένος είναι και ο αριθμός των ξένων ηγετών που παρευρίσκονται στην τελετή. Σύμφωνα με το Κρεμλίνο, στη Μόσχα ταξίδεψαν οι ηγέτες της Λευκορωσίας, της Μαλαισίας, του Λάος και ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο, καθώς και εκπρόσωποι από δύο αυτονομιστικές γεωργιανές δημοκρατίες.
Κλιμάκωση και επιθέσεις με drones
Παρά την εκεχειρία που είχε ανακοινώσει η Ρωσία στις 8 και 9 Μαΐου, οι δύο πλευρές συνέχισαν τις επιθέσεις. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε την κατάρριψη 44 ουκρανικών drones το προηγούμενο βράδυ. Ο Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε πάντως αισιοδοξία ότι «καθημερινά πλησιάζουμε ολοένα και πιο κοντά» στο τέλος του πολέμου, αναφερόμενος στις πρόσφατες συνομιλίες Ουκρανών και Αμερικανών διαπραγματευτών στη Φλόριντα.
Οι συνομιλίες αυτές είχαν περιοριστεί λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ωστόσο ο Ζελένσκι δήλωσε ότι αναμένει επίσκεψη των Αμερικανών διαπραγματευτών στην Ουκρανία τις προσεχείς εβδομάδες.
Απειλές και αντεγκλήσεις
Η Ρωσία προειδοποίησε ότι θα εξαπολύσει μαζικά πυραυλικά πλήγματα στο Κίεβο σε περίπτωση ουκρανικής επίθεσης κατά τη διάρκεια της παρέλασης. Ο πόλεμος, που ξεκίνησε το 2022 και έχει εισέλθει στο πέμπτο έτος του, έχει προκαλέσει εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους, καθιστώντας τον τη φονικότερη σύγκρουση στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Ζελένσκι κατηγόρησε τη Μόσχα μέσω της πλατφόρμας Χ ότι δεν τήρησε την εκεχειρία, ενώ η ρωσική πλευρά απάντησε πως ενεργεί «με συμμετρικό τρόπο» απέναντι στις «παραβιάσεις» της Ουκρανίας. Τις τελευταίες εβδομάδες, ο ουκρανικός στρατός έχει ενισχύσει τη χρήση drones, πλήττοντας στόχους βαθιά στο ρωσικό έδαφος.