Οι τράπεζες της ευρωζώνης αυστηροποίησαν περαιτέρω τα κριτήρια χορήγησης δανείων το α΄ τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με την έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων της ΕΚΤ για τον Απρίλιο.
Η αυστηροποίηση αφορά όλες τις βασικές κατηγορίες δανείων και αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των κινδύνων που βλέπουν οι τράπεζες στην οικονομία, αλλά και στη χαμηλότερη διάθεσή τους να αναλάβουν ρίσκο.
Στα δάνεια προς επιχειρήσεις, οι τράπεζες κατέγραψαν μεγαλύτερη από την αναμενόμενη αυστηροποίηση των πιστοδοτικών κριτηρίων.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, η εξέλιξη αυτή ήταν η εντονότερη από το γ΄ τρίμηνο του 2023 και δείχνει ότι συνεχίζεται η τάση σταδιακής αυστηροποίησης που ξεκίνησε στα μέσα του 2025.
Οι τράπεζες ανέφεραν ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι εξελίξεις στην ενέργεια άσκησαν πρόσθετη πίεση στα κριτήρια χορήγησης δανείων.
Ορισμένες τράπεζες επισήμαναν επίσης αυξημένη προσοχή απέναντι σε επιχειρήσεις με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση, αλλά και σε εκθέσεις που συνδέονται με τη Μέση Ανατολή.
Στα στεγαστικά δάνεια προς νοικοκυριά καταγράφηκε μικρή καθαρή αυστηροποίηση των κριτηρίων. Αντίθετα, στα καταναλωτικά δάνεια και στα λοιπά δάνεια προς νοικοκυριά η αυστηροποίηση ήταν πιο έντονη.
Όπως αναφέρει η ΕΚΤ, βασικοί παράγοντες ήταν η χαμηλότερη ανοχή των τραπεζών στον κίνδυνο και η επιδείνωση των εκτιμήσεων για τους κινδύνους.
Νέα αυστηροποίηση στα δάνεια αναμένουν οι τράπεζες το β΄ τρίμηνο
Για το β΄ τρίμηνο του 2026, οι τράπεζες αναμένουν νέα και πιο εκτεταμένη αυστηροποίηση των κριτηρίων χορήγησης δανείων, τόσο προς τις επιχειρήσεις όσο και προς τα νοικοκυριά.
Οι εκτιμήσεις αυτές επηρεάζονται από τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις εξελίξεις στην ενέργεια και το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης.
Οι συνολικοί όροι των δανείων, δηλαδή οι όροι που συμφωνούνται τελικά στις συμβάσεις, έγιναν πιο αυστηροί για τα επιχειρηματικά και τα καταναλωτικά δάνεια. Αντίθετα, στα στεγαστικά δάνεια παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητοι.
Παράλληλα, οι τράπεζες ανέφεραν αύξηση στο ποσοστό των αιτήσεων δανείων που απορρίφθηκαν. Η αύξηση ήταν μεγαλύτερη στα καταναλωτικά δάνεια και μικρότερη στα επιχειρηματικά και στα στεγαστικά.
Υποχώρηση της ζήτησης για δάνεια και πιέσεις στη χρηματοδότηση των τραπεζών
Η ζήτηση για δάνεια από επιχειρήσεις μειώθηκε ελαφρά το α΄ τρίμηνο του 2026, σε αντίθεση με τις προσδοκίες για αύξηση που είχαν καταγραφεί στην προηγούμενη έρευνα.
Η μείωση συνδέεται κυρίως με τη χαμηλότερη ζήτηση χρηματοδότησης για πάγιες επενδύσεις. Ωστόσο, καταγράφηκε αυξημένη ζήτηση για αποθέματα και κεφάλαιο κίνησης, κυρίως από μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Στα νοικοκυριά, η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια παρέμεινε αμετάβλητη, αλλά ήταν χαμηλότερη από τις προσδοκίες των τραπεζών. Η επιδείνωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και οι εξελίξεις στα επιτόκια επηρέασαν αρνητικά τη ζήτηση.
Η ζήτηση για καταναλωτικά δάνεια και λοιπή χρηματοδότηση προς νοικοκυριά μειώθηκε σημαντικά. Η μείωση αποδίδεται στη χαμηλότερη δαπάνη για διαρκή αγαθά, στη μειωμένη εμπιστοσύνη των καταναλωτών και στο επίπεδο των επιτοκίων.
Για το β΄ τρίμηνο του 2026, οι τράπεζες αναμένουν περαιτέρω μείωση της ζήτησης για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια.
Η πρόσβαση των τραπεζών της ευρωζώνης σε χρηματοδότηση μέσω χρεογράφων, αγορών χρήματος και τιτλοποιήσεων επιδεινώθηκε το α΄ τρίμηνο του 2026.
Αντίθετα, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση από καταθέσεις και άλλες πηγές λιανικής παρέμεινε γενικά σταθερή.
Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αυξάνουν την πίεση στα πιστοδοτικά κριτήρια
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων και άλλοι δείκτες ποιότητας χαρτοφυλακίου συνέβαλαν στην αυστηροποίηση των πιστοδοτικών κριτηρίων για επιχειρηματικά και καταναλωτικά δάνεια.
Οι τράπεζες ανέφεραν ως παράγοντες τις αυξημένες εκτιμήσεις κινδύνου, τη χαμηλότερη ανοχή στον κίνδυνο, τις εποπτικές και ρυθμιστικές απαιτήσεις και το κόστος εξυγίανσης των ισολογισμών.
Η ΕΚΤ αναφέρει ακόμη ότι οι αποφάσεις της για τα βασικά επιτόκια είχαν ουδέτερη επίδραση στα καθαρά έσοδα από τόκους των τραπεζών το τελευταίο εξάμηνο.
Για τα επόμενα δύο τρίμηνα, οι τράπεζες αναμένουν θετική συνολική επίδραση στην κερδοφορία τους.
Οι τιτλοποιήσεις στηρίζουν τη χορήγηση νέων δανείων στην ευρωζώνη
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις τιτλοποιήσεις. Σχεδόν οι μισές τράπεζες της ευρωζώνης δήλωσαν ότι χρησιμοποιούν παραδοσιακές ή συνθετικές τιτλοποιήσεις, κυρίως για να απελευθερώσουν κεφάλαια ώστε να χορηγήσουν νέα δάνεια, να ενισχύσουν τη ρευστότητα και να διαχειριστούν τον πιστωτικό κίνδυνο.
Οι τράπεζες ανέφεραν ότι οι τιτλοποιήσεις συνέβαλαν στη στήριξη του όγκου των δανείων το τελευταίο έτος, ιδιαίτερα στα δάνεια προς επιχειρήσεις. Για το επόμενο έτος, αναμένουν ότι η συμβολή των τιτλοποιήσεων στη χορήγηση νέων δανείων θα γίνει ακόμη πιο θετική.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
