Το μέτρο περιορισμού των ημερήσιων αυξήσεων στις τιμές της βενζίνης φαίνεται να έχει οδηγήσει σε αύξηση των περιθωρίων κέρδους των εταιριών πετρελαίου, σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Λάιμπνιτς για λογαριασμό των ινστιτούτων ZEW του Μάνχαϊμ και DICE του Ντίσελντορφ.
Οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι η ρύθμιση, η οποία θεσπίστηκε για να συγκρατήσει τις τιμές καυσίμων, είχε το αντίθετο αποτέλεσμα. Για την premium βενζίνη, το περιθώριο κέρδους αυξήθηκε κατά μέσο όρο κατά 6 σεντς ανά λίτρο τις δύο πρώτες εβδομάδες εφαρμογής του μέτρου, συγκριτικά με το προηγούμενο διάστημα.
«Το πακέτο μέτρων δεν έχει ακόμη οδηγήσει σε μείωση των τιμών. Τα περιθώρια κέρδους - ειδικά για τη βενζίνη - έχουν αυξηθεί σημαντικά», δήλωσε η Λεόνα Γιουνγκ από το Ινστιτούτο DICE. Ο Γιάκομπ Σίλντκνεχτ του ZEW επισήμανε ότι, αν και η αύξηση για το ντίζελ δεν έχει ακόμη ποσοτικοποιηθεί με ακρίβεια, υπάρχουν ενδείξεις ότι ακολουθείται η ίδια τάση.
Διαφορές ανά περιοχή και μέγεθος πρατηρίου
Η μελέτη έδειξε ότι οι επιπτώσεις του μέτρου εξαρτώνται από την περιοχή και το μέγεθος του πρατηρίου. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις στα περιθώρια κέρδους καταγράφηκαν σε μικρότερες αλυσίδες και ανεξάρτητους παρόχους.
«Αυτή η διαφορά δείχνει ότι το μέτρο δεν έχει ομοιόμορφο αποτέλεσμα, αλλά εξαρτάται από τη δομή της αγοράς και την ένταση του ανταγωνισμού», εξήγησε ο διευθυντής του DICE, Γιούστους Χάουκαπ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι μεγαλύτερες εταιρίες εμφανίζουν μικρότερες αυξήσεις στα περιθώρια, καθώς, ως κυρίαρχοι παράγοντες της αγοράς, είναι πιο πιθανό να βρεθούν υπό έλεγχο για πιθανές παραβάσεις της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας.
Οι επιπτώσεις είναι εντονότερες στη νότια Γερμανία, όπου το υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα επιτρέπει μεγαλύτερη προσαρμογή των τιμών.
Δεδομένα και αντιδράσεις της αγοράς
Η ανάλυση βασίστηκε σε στοιχεία από τη Μονάδα Διαφάνειας Αγοράς Καυσίμων για πετρελαϊκά προϊόντα, καλύπτοντας 14 ημέρες πριν και μετά τη λήψη του μέτρου.
Για τον υπολογισμό των περιθωρίων κέρδους συγκρίθηκαν οι καθαρές τιμές με τις τιμές χονδρικής από την ευρωπαϊκή εμπορική περιοχή Άμστερνταμ-Ρότερνταμ-Αμβέρσας.
Η Γερμανική Λέσχη Αυτοκινήτου ADAC είχε ήδη επισημάνει τον κίνδυνο οι εταιρίες να αντιδράσουν στη μειωμένη ευελιξία με υψηλότερα ασφάλιστρα. Σύμφωνα με την ADAC, τα καύσιμα είναι φθηνότερα λίγο πριν από τις 12, ενώ, όπως ανέφερε στο ZDF ο οικονομολόγος Γεργκ Ρόχολ, οι καταναλωτές έχουν προσαρμόσει τη συμπεριφορά τους, περιορίζοντας τη χρήση του αυτοκινήτου.
Την 1η Μαΐου αναμένεται να τεθεί σε ισχύ η έκπτωση φόρων στα καύσιμα κατά περίπου 17 σεντς ανά λίτρο, με τις εταιρίες πετρελαίου να δηλώνουν ότι θα μετακυλίσουν το όφελος εξ ολοκλήρου στους καταναλωτές.