Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, μιλώντας στη Χάγη με αφορμή την 80ή επέτειο του Διεθνούς Δικαστηρίου, χαρακτήρισε τις σημερινές διεθνείς συνθήκες ως «στιγμή κρίσης» και «στιγμή επιλογής». Όπως τόνισε, τέτοιες περίοδοι «αποκαλύπτουν ποιοι είμαστε και τι εκπροσωπούμε».
Υπενθύμισε ότι πριν από ογδόντα χρόνια, μέσα στα ερείπια του πολέμου, οι ηγέτες του κόσμου επέλεξαν «να απορρίψουν ένα μέλλον που θα κυβερνάται από τον εξαναγκασμό και τη βία» και να οικοδομήσουν ένα διεθνές σύστημα θεμελιωμένο στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στο διεθνές δίκαιο. Βασική αρχή, όπως είπε, ήταν η πεποίθηση ότι «η δύναμη του δικαίου πρέπει πάντοτε να υπερισχύει του δικαίου της δύναμης».
Αναφερόμενος στον ιστορικό ρόλο του Διεθνούς Δικαστηρίου, επισήμανε ότι οι αποφάσεις και γνωμοδοτήσεις του «διαμόρφωσαν τον σύγχρονο κόσμο». Τόνισε ότι σήμερα «το Δικαστήριο δεν υπήρξε ποτέ τόσο περιζήτητο», γεγονός που αποδεικνύει «την εμπιστοσύνη που απολαμβάνει η αυθεντία και η ανεξαρτησία του». Εξήρε επίσης την αυξημένη παρουσία γυναικών στη σύνθεσή του, χαρακτηρίζοντάς την «σημάδι προόδου που δεν πρέπει να σταματήσει», καθώς και τον εκσυγχρονισμό των μεθόδων εργασίας του, που «ενισχύει την αποτελεσματικότητα και την ανθεκτικότητά του».
Ο κ. Γκουτέρες υπογράμμισε ότι «οι αποφάσεις του Δικαστηρίου, συμπεριλαμβανομένων των προσωρινών μέτρων, είναι δεσμευτικές για τα μέρη κάθε υπόθεσης» και πως «ο σεβασμός αυτών των αποφάσεων δεν είναι προαιρετικός — είναι υποχρέωση που απορρέει από τον Χάρτη». Προειδοποίησε ότι σήμερα «παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου εκτυλίσσονται μπροστά στα μάτια μας», καθώς «στρατιωτικές επιχειρήσεις καταπατούν τους βασικούς κανόνες που διέπουν τις συγκρούσεις», «οι ανθρωπιστικές υποχρεώσεις αγνοούνται» και «παραβιάζονται οι κανόνες διεθνούς δικαίου που προστατεύουν τον ίδιο τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών».
Αμφισβήτηση θεσμών και κίνδυνοι για τη διεθνή σταθερότητα
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι θεσμοί που δημιουργήθηκαν για την απονομή δικαιοσύνης «αμφισβητούνται και δοκιμάζονται ολοένα περισσότερο». Κατά τον ίδιο, αυτή η διάβρωση «δεν συμβαίνει στην περιφέρεια του διεθνούς συστήματος αλλά στον πυρήνα του», ακόμη και από κράτη που έχουν «μοναδικές ευθύνες για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας».
Ο Γενικός Γραμματέας προειδοποίησε ότι όταν «το δίκαιο της δύναμης αντικαθιστά τη δύναμη του δικαίου, η αστάθεια γίνεται μεταδοτική». Όπως ανέφερε, οι συγκρούσεις «ξεπερνούν τα σύνορα», οι οικονομικοί κραδασμοί «αντηχούν παγκοσμίως» και «οι πιο ευάλωτοι υποφέρουν πρώτοι και περισσότερο».
Κάλεσμα για ενίσχυση του κράτους δικαίου
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Γκουτέρες κάλεσε τα κράτη να επιλέξουν «ένα μέλλον που θα κυβερνάται από το κράτος δικαίου και όχι από την ωμή ισχύ». Τόνισε ότι «το διεθνές δίκαιο προσφέρει στα κράτη τη βεβαιότητα μιας κοινής γλώσσας και την προβλεψιμότητα ενός κοινού πλαισίου για ειρηνική επίλυση διαφορών».
Όπως υπογράμμισε, «η αποδυνάμωσή του σημαίνει διάβρωση των θεμελίων της παγκόσμιας σταθερότητας», ενώ «η ενίσχυσή του σημαίνει επένδυση σε έναν κόσμο που κυβερνάται από δικαιοσύνη και όχι από φόβο». Κάλεσε επίσης σε επαναδέσμευση για ειρηνική επίλυση διαφορών, «σεβασμό στις αποφάσεις του Δικαστηρίου» και εφαρμογή των γνωμοδοτήσεών του, σημειώνοντας ότι «σε αυτή τη στιγμή κρίσης, αυτή είναι η μόνη σωστή επιλογή».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
