Πρώτο «ναι» από ΕΕ για τη συμφωνία εμπορίου με ΗΠΑ με ρήτρα ασφαλείας

Η Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε την αρχική φάση της εμπορικής συμφωνίας που υπεγράφη το περασμένο καλοκαίρι μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ στη Σκωτία, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα στην εξομάλυνση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο πλευρών.

Με 29 ψήφους υπέρ, 9 κατά και 1 αποχή, η Επιτροπή ενέκρινε την κατάργηση των δασμών στις εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων στην ΕΕ. Η απόφαση αυτή ακολουθεί μήνες καθυστερήσεων και αβεβαιότητας, καθώς η ψηφοφορία είχε αναβληθεί δύο φορές λόγω γεωπολιτικών εντάσεων και αντιδράσεων της αμερικανικής κυβέρνησης.

Παρά την έγκριση, οι ευρωβουλευτές ενσωμάτωσαν σειρά μέτρων ασφαλείας που θα προηγηθούν της εφαρμογής της συμφωνίας. Σύμφωνα με δελτίο Τύπου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι νέες διατάξεις στοχεύουν στην προστασία των ευρωπαϊκών συμφερόντων και προβλέπουν αυστηρούς μηχανισμούς ελέγχου.

Ρήτρες προστασίας και όροι εφαρμογής

Πρώτον, επισημαίνεται ότι οποιοσδήποτε δασμός επιβάλλεται στην ΕΕ ή σε κράτος μέλος λόγω αποφάσεων εξωτερικής πολιτικής θεωρείται απαράδεκτος. Για τον λόγο αυτό ενισχύθηκε η ρήτρα αναστολής: εάν επιβληθούν δασμοί, θα ανασταλεί άμεσα η εφαρμογή των δασμολογικών προτιμήσεων σε προϊόντα των ΗΠΑ. Όπως τονίζουν οι ευρωβουλευτές, «οι δασμολογικές απειλές εναντίον ενός από εμάς αποτελούν απειλή εναντίον όλων μας».

Δεύτερον, εγκρίθηκε ρήτρα λήξης που προβλέπει ότι οι δασμολογικές προτιμήσεις θα τεθούν σε ισχύ μόνο όταν οι δεσμεύσεις της αμερικανικής πλευράς, όπως συμφωνήθηκαν στη Σκωτία, τηρηθούν πλήρως και αποτελεσματικά.

Επιπλέον, τέθηκαν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τα προϊόντα που περιέχουν χάλυβα, με βασικό κριτήριο τη μείωση των δασμών σε προϊόντα που περιέχουν λιγότερο από 50% χάλυβα ή αλουμίνιο – από 50% σε 15%.

Οι πέντε «S» και η επόμενη φάση

Οι νέες ρυθμίσεις συμπληρώνουν το ήδη διαπραγματευμένο κείμενο, το οποίο καλύπτει τα λεγόμενα πέντε «S»: ειδική λύση για χάλυβα και αλουμίνιο, ρήτρα λήξης, διάταξη αναστολής, μηχανισμό διασφάλισης και ενισχυμένο άρθρο αναστολής.

Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι αν οι ΗΠΑ αυξήσουν τους ισχύοντες δασμούς του Άρθρου 122 από 10% σε 15%, τα περισσότερα προϊόντα της ΕΕ θα βρεθούν αντιμέτωπα με πραγματικούς δασμούς υψηλότερους από το ανώτατο όριο. Μια τέτοια εξέλιξη θα θεωρηθεί «απαράδεκτη» και θα οδηγήσει σε άμεση αναστολή της συμφωνίας.

Οι διατάξεις θα τεθούν προς ψήφιση στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 26 Μαρτίου, προτού ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη για την τελική τους μορφή.

Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην ΕΕ, Άντριου Πάζντερ, χαιρέτισε με μήνυμά του στο «Χ» τη θετική ψήφο, υπογραμμίζοντας ότι ενισχύει «την πιο σημαντική εμπορική και επενδυτική σχέση στην ιστορία».