Foreign Affairs: Η αυταπάτη του Τραμπ για μια «νέα Μέση Ανατολή»

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε τη στρατιωτική σύγκρουση αντί της διπλωματίας απέναντι στο Ιράν, μια επιλογή που –σύμφωνα με ανάλυση του Foreign Affairs– ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρές γεωπολιτικές συνέπειες για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και πέρα από αυτή.

Η Τεχεράνη απάντησε άμεσα με επιθέσεις πυραύλων και drones εναντίον στόχων του Ισραήλ, αμερικανικών βάσεων και υποδομών σε χώρες του Κόλπου, μετατρέποντας τη σύγκρουση σε περιφερειακό πόλεμο με παγκόσμιες οικονομικές επιπτώσεις. Η ένταση επηρεάζει τις αγορές ενέργειας, το θαλάσσιο εμπόριο, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τις διεθνείς αερομεταφορές.

Αμφίβολο το τέλος του πολέμου

Σύμφωνα με την ανάλυση, η στρατηγική της Ουάσιγκτον βασίζεται στην υπόθεση ότι η στρατιωτική πίεση θα αποδυναμώσει το ιρανικό καθεστώς και θα οδηγήσει σε εσωτερική εξέγερση. Ωστόσο, το σενάριο αυτό θεωρείται εξαιρετικά αβέβαιο, ενώ το αποτέλεσμα του πολέμου μπορεί να δημιουργήσει ακόμη μεγαλύτερη αστάθεια.

Η αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν διαρκεί από την Ιρανική Επανάσταση του 1979, αλλά η στρατιωτική ανατροπή του καθεστώτος θεωρείται δύσκολη. Η πρόσφατη εξόντωση ανώτερων ηγετών της Τεχεράνης έχει ήδη περιορίσει τα πιθανά πρόσωπα που θα μπορούσαν να αναλάβουν μια μεταβατική εξουσία.

Επιπτώσεις στην περιφερειακή ισορροπία

Η αποδυνάμωση του Ιράν θα μπορούσε να πλήξει οργανώσεις που στηρίζονται από την Τεχεράνη, όπως η Χεζμπολάχ, ιδιαίτερα μετά την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ‑Άσαντ το 2024. Ωστόσο, η ανάλυση προειδοποιεί ότι η στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή δεν θα εξαφανιστεί.

Αντίθετα, νέες ή υφιστάμενες ένοπλες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων σουνιτικών εξτρεμιστικών οργανώσεων όπως το Ισλαμικό Κράτος, θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν το κενό ισχύος.

Παγκόσμιες γεωπολιτικές συνέπειες

Ο πόλεμος θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει την παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων. Η Κίνα και η Ρωσία ενδέχεται να επωφεληθούν από τη δέσμευση των ΗΠΑ σε μια μακρά σύγκρουση, καθώς η Ουάσιγκτον θα έχει περιορισμένη δυνατότητα να αντιμετωπίσει άλλες διεθνείς κρίσεις.

Η ανάλυση καταλήγει ότι, ακόμη και αν το Ιράν αποδυναμωθεί ή αλλάξει ηγεσία, ο πόλεμος δύσκολα θα δημιουργήσει μια «νέα Μέση Ανατολή» πιο σταθερή και φιλική προς τα αμερικανικά συμφέροντα. Αντίθετα, μπορεί να παρατείνει την αστάθεια που χαρακτηρίζει την περιοχή εδώ και δεκαετίες.