Οπτικό υλικό από συντρίμμια σε στόχους ρωσικών επιθέσεων κατά της Ουκρανίας δείχνει ότι η Μόσχα έχει κάνει χρήση του πυραύλου Cruise 9M729, η ανάπτυξη του οποίου οδήγησε το 2019 τις Ηνωμένες Πολιτείες να αποδεσμευθούν από τη Συνθήκη για τις Πυρηνικές Δυνάμεις Μεσαίου Βεληνεκούς (INF). Η Ουάσινγκτον είχε τότε υποστηρίξει ότι ο νέος χερσαίος ρωσικός πύραυλος διαθέτει ακτίνα δράσης πολύ μεγαλύτερη των 500 χιλιομέτρων, όριο που όριζε η συνθήκη-σταθμός για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών.
Το οπτικό υλικό, που παραδόθηκε στο Reuters από τρεις υπηρεσίες ασφαλείας της Ουκρανίας και αναλύθηκε από ειδικούς, αποτελεί την πρώτη οπτική απόδειξη για τη χρήση του συγκεκριμένου πυραύλου από τη Μόσχα.
Η επανειλημμένη χρήση του στην Ουκρανία αναδεικνύει τη σταδιακή αποσάθρωση του συστήματος ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών που δημιουργήθηκε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Την ίδια στιγμή, εξέπνευσε και η συνθήκη New START, η οποία έθετε όρια στα στρατηγικά όπλα των ΗΠΑ και της Ρωσίας.
Αποκαλυπτικά στοιχεία από την Ουκρανία
Το γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Ουκρανίας δήλωσε ότι ένας από τους ρωσικούς πυραύλους 9M729 που εκτοξεύθηκε στις 5 Οκτωβρίου του περασμένου έτους πέταξε σε απόσταση μεγαλύτερη των 1.200 χιλιομέτρων. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντριι Σιμπίχα και ουκρανικές πηγές ανέφεραν πως η Ρωσία εκτόξευσε πυραύλους 9M729 δύο φορές το 2022 και 23 φορές από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο του 2025, στις πρώτες επιχειρησιακές χρήσεις του όπλου.
Μία από τις ουκρανικές υπηρεσίες ασφαλείας σημείωσε ότι στις 17 Φεβρουαρίου εκτοξεύθηκαν τουλάχιστον τέσσερις ακόμη τέτοιοι πύραυλοι, ενώ υπάρχουν ενδείξεις και για μεταγενέστερες χρήσεις.
«Οι φωτογραφίες φαίνεται πραγματικά να δείχνουν τον 9M729. Πέραν των σφραγίδων, τα συντρίμμια είναι όμοια με εκείνα άλλων πυραύλων Cruise που σχετίζονται με τον 9M729», δήλωσε ο Jeffrey Lewis, Distinguished Scholar of Global Security στο Middlebury College του Βερμόντ.
Αναλυτές της επιθεώρησης Janes επιβεβαίωσαν στο Reuters ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα τα συντρίμμια να προέρχονται από τον χερσαίο πύραυλο 9M729. Οι ουκρανικές υπηρεσίες διευκρίνισαν ότι οι εικόνες προέρχονται από τις περιοχές Ζιτομίρ, Λβιβ, Χμελνίτσκι και Βινίτσια, όλες στη δυτική Ουκρανία.
Ανησυχίες στην Ευρώπη και νέα δεδομένα
Η Ρωσία έχει αναγνωρίσει την ύπαρξη του πυραύλου, αρνείται όμως ότι η ανάπτυξή του παραβιάζει τη συνθήκη INF του 1987, υποστηρίζοντας πως η ακτίνα δράσης του παραμένει εντός των επιτρεπόμενων ορίων. Ένας από τους 9M729 που εκτοξεύθηκαν στις 5 Οκτωβρίου έπληξε κατοικία στο χωριό Λαπαΐβκα κοντά στο Λβιβ, προκαλώντας τον θάνατο πέντε αμάχων, σύμφωνα με το γραφείο του γενικού εισαγγελέα της Ουκρανίας.
Η χρήση των ρωσικών αυτών πυραύλων αποτελεί αντικείμενο έρευνας σε οκτώ διαφορετικές περιοχές. Η συνθήκη INF απαγορεύει ρητά χερσαίους πυραύλους με βεληνεκές άνω των 500 χιλιομέτρων, καθώς οι εκτοξευτές τους μπορούν να κρυφτούν εύκολα, γεγονός που τους καθιστά σημαντική απειλή.
Από τον Νοέμβριο 2024, η Ρωσία έχει πραγματοποιήσει δύο επιθέσεις με τον νέο χερσαίο βαλλιστικό πύραυλο μεσαίου βεληνεκούς Oreshnik, ο οποίος επίσης θα είχε απαγορευθεί βάσει της INF. Τόσο ο 9M729 όσο και ο Oreshnik μπορούν να φέρουν πυρηνικές ή συμβατικές κεφαλές, με βεληνεκές που φέρνει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εντός εμβέλειας της Μόσχας.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Missile Threat του Center for Strategic and International Studies στην Ουάσινγκτον, ο 9M729 έχει βεληνεκές 2.500 χιλιομέτρων. Πολλές χώρες του ΝΑΤΟ πλέον εξετάζουν την ανάπτυξη δικών τους πυραύλων μακρού βεληνεκούς για να ενισχύσουν τις αποτρεπτικές τους δυνατότητες.
Οι λόγοι πίσω από τη χρήση του 9M729
Η Ρωσία έχει εκτοξεύσει χιλιάδες drone και πυραύλους κατά της Ουκρανίας τα τελευταία τέσσερα χρόνια, στοχεύοντας κυρίως ενεργειακές υποδομές και μονάδες θέρμανσης. Ωστόσο, δεν είναι σαφές γιατί επέλεξε να χρησιμοποιήσει τον 9M729, έναν πύραυλο με δυνατότητα πυρηνικής φόρτισης.
Ο αναλυτής Jeffrey Lewis σημειώνει ότι προκαλεί έκπληξη η απόφαση της Ρωσίας να ρισκάρει την αποκάλυψη τεχνολογικών στοιχείων, καθώς η χρήση αυτών των πυραύλων επιτρέπει στους ειδικούς να μελετήσουν τις επιδόσεις τους και να αναλύσουν τα συντρίμμια. Όπως υπογραμμίζει, «είναι πιθανόν ότι η Ρωσία διαθέτει περιορισμένο στοκ πυραύλων Cruise αιχμής και αντλεί πλέον από τα αποθέματα όπλων μεγάλου βεληνεκούς».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
