Η γαλλική πυρηνική αποτροπή αποτελεί το αποτέλεσμα πολυετών επιστημονικών και χρηματοδοτικών προσπαθειών, με στόχο τη διασφάλιση των ζωτικών συμφερόντων της χώρας από το 1964.
Η στρατηγική αυτή στηρίζεται στην αρχή ότι η απειλή ενός μη αποδεκτού πλήγματος καθιστά άσκοπη οποιαδήποτε επίθεση κατά της Γαλλίας.
Η βασική ιδέα της αποτροπής είναι να πεισθεί ο εχθρός ότι η Γαλλία διαθέτει τη δυνατότητα να προκαλέσει καταστροφές τέτοιας κλίμακας, ώστε η επίθεση να στερείται νοήματος.
Ο στρατηγός Σαρλ ντε Γκωλ είχε συνοψίσει το 1964: «Από τη στιγμή που ένας άνθρωπος και μία χώρα δεν μπορούν να πεθάνουν παρά μία φορά, η αποτροπή υπάρχει από την στιγμή που κάποιος έχει τα μέσα για να καταφέρει ενδεχόμενο θανάσιμο πλήγμα στον αντίπαλό του, ο ίδιος είναι πολύ αποφασισμένος και ο άλλος είναι επίσης πολύ πεπεισμένος».
Δεύτερος στόχος της αποτροπής είναι η διαφύλαξη της ανεξαρτησίας και της ελευθερίας κινήσεων της Γαλλίας στην υπεράσπιση των συμφερόντων της. Η στρατηγική αυτή απευθύνεται τόσο σε κράτη με πυρηνικά όπλα όσο και σε εκείνα χωρίς.
Ακόμη και μια συμβατική επίθεση μπορεί να προκαλέσει πυρηνική απάντηση, εφόσον απειληθούν τα ζωτικά συμφέροντα της χώρας.
Τα ζωτικά αυτά συμφέροντα δεν ορίζονται με ακρίβεια, ώστε να διατηρείται η αβεβαιότητα για τον αντίπαλο. Κατά καιρούς, Γάλλοι πρόεδροι έχουν επισημάνει ότι τα συμφέροντα αυτά διαθέτουν ευρωπαϊκή διάσταση.
Το γαλλικό στρατηγικό δόγμα προβλέπει επίσης τη δυνατότητα «προειδοποίησης», δηλαδή μιας προσαρμοσμένης ενέργειας που αποσκοπεί στο να αναθεωρήσει ο αντίπαλος τους υπολογισμούς του πριν ξεπεραστεί το κατώφλι του πυρηνικού πολέμου.
Τα μέσα της αποτροπής
Η γαλλική αποτροπή στηρίζεται στην εξισωτική ισχύ του πυρηνικού όπλου: η καταστροφική του δύναμη καθιστά περιττή τη μαζική κατοχή κεφαλών. Η Γαλλία διαθέτει περίπου 300 πυρηνικές κεφαλές, αριθμό σημαντικά μικρότερο από εκείνον της Ρωσίας, των ΗΠΑ και της Κίνας.
Οι κεφαλές αυτές φέρονται είτε από διηπειρωτικούς πυραύλους θαλάσσης-εδάφους που εκτοξεύονται από τα τέσσερα υποβρύχια της Ωκεάνιας Στρατηγικής Δύναμης (FOST), είτε από πυραύλους αέρος-εδάφους που εκτοξεύονται από αεροσκάφη Rafale.
Από τη δεκαετία του 1990, η Γαλλία έχει καταργήσει τις χερσαίες στρατηγικές δυνάμεις της. Σε αντίθεση με το Ηνωμένο Βασίλειο, η χώρα παραμένει πλήρως κυρίαρχη σε όλη την αλυσίδα της αποτροπής, από τον σχεδιασμό έως την υλοποίηση.
Ιστορικές ρίζες
Το πρόγραμμα της γαλλικής πυρηνικής στρατηγικής γεννήθηκε μέσα από ιστορικές ταπεινώσεις. Η στρατιωτική κατάρρευση του 1940, η ήττα στην Ντιέν Μπιέν Φου το 1954 και η κρίση του Σουέζ το 1956 έπεισαν τη Γαλλία να στηριχθεί αποκλειστικά στις δικές της δυνάμεις.
Στις 26 Δεκεμβρίου 1954, ο πρωθυπουργός Πιερ Μεντές Φρανς ενέκρινε διακριτικό πρόγραμμα ανάπτυξης ατομικών όπλων και υποβρυχίων με εκτοξευτές πυραύλων.
Ο στρατηγός Ντε Γκωλ, αναλαμβάνοντας την εξουσία το 1958, έδωσε νέα ώθηση στο σχέδιο. Το 1960 πραγματοποιήθηκε η πρώτη πυρηνική δοκιμή στην έρημο της Αλγερίας, ενώ στις 8 Οκτωβρίου 1964 τέθηκαν σε επιχειρησιακή ετοιμότητα οι Στρατηγικές Αεροπορικές Δυνάμεις. Έκτοτε, η χώρα προστατεύεται από την εθνική πυρηνική ομπρέλα.
Επένδυση και τεχνολογική υπεροχή
Η ανάπτυξη ενός τόσο απαιτητικού προγράμματος προϋποθέτει κορυφαίες επιστημονικές ικανότητες και τεράστιες δαπάνες.
Μεταξύ 1961 και 1967, η οικονομική προσπάθεια για την ανάπτυξη του πυρηνικού οπλοστασίου αυξήθηκε πέντε φορές, φθάνοντας το 1% του ΑΕΠ. Το 2025, η Γαλλία διέθεσε περίπου 7 δισ. ευρώ για την πυρηνική αποτροπή, ποσοστό ίσο με το 0,2% του ΑΕΠ.
Μετά την τελευταία πυρηνική δοκιμή το 1995, η Γαλλία βασίζεται στην προσομοίωση, αξιοποιώντας τρεις τεχνολογικές αιχμές: την εγκατάσταση Epure του CEA Valduc για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας των όπλων, το λέιζερ Mégajoule για έρευνα στη σύντηξη και τις ισχυρές υπολογιστικές δυνατότητες του Commissariat à l'énergie atomique (CEA).
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news