Η ζωή συχνά ξεπερνά τη φαντασία του κινηματογράφου, με ιστορίες που συνδυάζουν δράμα, τραγωδία και ανθρώπινη πτώση. Μια τέτοια περίπτωση αποτελεί ο σπουδαίος σκηνοθέτης του Χόλιγουντ, Ρόμπερτ Ρόσεν, ο οποίος από ανήσυχος και ιδεαλιστής δημιουργός, με έργα που στηλίτευαν την κοινωνική αδικία και τη διαφθορά, κατέληξε να στιγματιστεί ως καταδότης στην εποχή του μακαρθισμού.
Σεναριογράφος, παραγωγός και σκηνοθέτης, ο Ρόσεν υπήρξε δύο φορές υποψήφιος για Όσκαρ σκηνοθεσίας. Η ταινία του «Όλοι οι Άνθρωποι του Βασιλιά» (1949) απέσπασε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας και Χρυσή Σφαίρα, ενώ το αριστούργημά του «Ο Κόσμος Είναι Δικός Μου» προτάθηκε για εννέα Όσκαρ, επηρεάζοντας γενιές δημιουργών.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 60 ετών από τον πρόωρο θάνατό του (18 Φεβρουαρίου 1966), η πορεία του Ρόσεν θυμίζει την άνοδο και την πτώση ενός ταλαντούχου καλλιτέχνη, μέσα σε ένα κλίμα πολιτικής υστερίας και φόβου που στιγμάτισε το Χόλιγουντ.
Από το θέατρο στο Χόλιγουντ
Γεννημένος στη Νέα Υόρκη το 1908, ο Ρόσεν μεγάλωσε σε οικογένεια Ρώσων Εβραίων μεταναστών. Αν και σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, σύντομα στράφηκε στο θέατρο και αργότερα στον κινηματογράφο. Στις αρχές της δεκαετίας του ’30, σκηνοθέτησε ριζοσπαστικά έργα εκτός Μπρόντγουεϊ, όπως το «Steel» και το «Birthright», τα οποία ανέδειξαν το κοινωνικό του βλέμμα και την αντιναζιστική του στάση.
Το 1935 έγραψε και σκηνοθέτησε το θεατρικό «The Body Beautiful», το οποίο, αν και εμπορικά απέτυχε, τράβηξε την προσοχή του Μέρβιν ΛεΡόι της Warner Bros., οδηγώντας τον Ρόσεν στη συγγραφή σεναρίων για το στούντιο.
Η άνοδος και η Μαύρη Λίστα
Μετά από σειρά επιτυχημένων σεναρίων, ο Ρόσεν καθιερώθηκε με το φιλμ «Όλοι οι Άνθρωποι του Βασιλιά», μια ταινία-ορόσημο για την πολιτική δύναμη και τη διαφθορά. Ωστόσο, οι αριστερές του πεποιθήσεις τον οδήγησαν στη Μαύρη Λίστα του Χόλιγουντ, χάνοντας τη δυνατότητα να εργαστεί. Το 1953, υπό την πίεση των ανακρίσεων της Επιτροπής Αντιαμερικανικών Δραστηριοτήτων, κατονόμασε 57 άτομα ως κομμουνιστές, πράξη που στιγμάτισε ανεξίτηλα τη φήμη του.
Η επιστροφή με το «Ο Κόσμος Είναι Δικός Μου»
Παρά το στίγμα, ο Ρόσεν επέστρεψε στα πλατό με το «Μάμπο» και το 1961 παρουσίασε το αριστούργημά του, «Ο Κόσμος Είναι Δικός Μου». Το φιλμ, βασισμένο στο μυθιστόρημα του Ουόλτερ Ντέιβις, αποτέλεσε μια βαθιά υπαρξιακή και κοινωνική κριτική στο αμερικανικό όνειρο. Αν και προτάθηκε για εννέα Όσκαρ, απέσπασε μόλις δύο, καθώς η εποχή δεν συγχωρούσε ακόμη τον «στιγματισμένο» δημιουργό.
Η παρακμή και το τέλος
Στα τελευταία του χρόνια, ο Ρόσεν πάλεψε με την αρρώστια και την απομόνωση. Το 1964 γύρισε την τελευταία του ταινία, «Παράξενο Ρομάντζο», με τους Γουόρεν Μπίτι και Τζιν Σίμπεργκ. Αν και αρχικά απέτυχε εμπορικά, αναγνωρίστηκε αργότερα ως έργο ουσιαστικής συναισθηματικής δύναμης.
Πεθαίνοντας το 1966, ο Ρόμπερτ Ρόσεν άφησε πίσω του μια κληρονομιά γεμάτη αντιφάσεις: ενός δημιουργού που λάμπρυνε το Χόλιγουντ, αλλά λύγισε μπροστά στη βία μιας εποχής, αφήνοντας ως παρακαταθήκη το έργο του και την αμφιλεγόμενη ιστορία του.
Φωτογραφία από την ταινία «Ο Κόσμος Είναι Δικός Μου» – Πηγή: Ριβιέρα
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
