Η μικροβιακή αντοχή (AMR) σε κοινά βακτήρια που μεταδίδονται μέσω των τροφίμων, όπως η σαλμονέλα και το καμπυλοβακτήριο, εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας σε ολόκληρη την Ευρώπη, σύμφωνα με νέα κοινή έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).
Η έκθεση βασίστηκε σε δεδομένα μικροβιακής αντοχής των ετών 2023-2024, τα οποία υποβλήθηκαν από τα κράτη-μέλη της ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισλανδία, τη Νορβηγία, τη Βόρεια Μακεδονία και την Ελβετία. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα πρότυπα αντοχής διαφέρουν σημαντικά μεταξύ χωρών, βακτηρίων και φαρμάκων, γεγονός που αντανακλά διαφοροποιήσεις στη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών, στις γεωργικές πρακτικές και στις στρατηγικές πρόληψης λοιμώξεων.
Σύμφωνα με την έκθεση, μεγάλο ποσοστό στελεχών σαλμονέλας και καμπυλοβακτηρίου –τόσο από ανθρώπους όσο και από παραγωγικά ζώα– συνεχίζει να εμφανίζει αντοχή στη σιπροφλοξασίνη, ένα σημαντικό αντιβιοτικό για τη θεραπεία σοβαρών λοιμώξεων στον άνθρωπο. Ενώ η αντοχή στη σαλμονέλα από παραγωγικά ζώα παραμένει σταθερά υψηλή, η αντοχή σε λοιμώξεις των ανθρώπων από σαλμονέλα αυξάνεται τα τελευταία χρόνια, περιορίζοντας τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.
Στην περίπτωση του καμπυλοβακτηρίου, η αντοχή είναι πλέον τόσο εκτεταμένη στην Ευρώπη ώστε η σιπροφλοξασίνη δεν συνιστάται πλέον για τη θεραπεία λοιμώξεων στον άνθρωπο. Για την προστασία της αποτελεσματικότητάς της στην Ιατρική, έχουν επιβληθεί περιορισμοί στη χρήση της στα ζώα.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, υψηλά ποσοστά σαλμονέλας και καμπυλοβακτηρίου σε ανθρώπους και παραγωγικά ζώα εμφανίζουν επίσης αντοχή σε ευρέως χρησιμοποιούμενες αντιμικροβιακές ουσίες, όπως η αμπικιλλίνη, οι τετρακυκλίνες και τα σουλφοναμίδια.
Θετικά σημάδια μείωσης της αντοχής
Παρά τις ανησυχίες, αρκετές χώρες καταγράφουν πρόοδο στη μείωση των επιπέδων αντοχής τόσο στους ανθρώπους όσο και στα παραγωγικά ζώα. Για τη σαλμονέλα, η αντοχή στην αμπικιλλίνη και τις τετρακυκλίνες μειώθηκε σημαντικά στους ανθρώπους τα τελευταία δέκα χρόνια σε 19 και 14 χώρες αντίστοιχα.
Θετικές τάσεις εντοπίστηκαν επίσης σε ζώα στην ΕΕ, με μειωμένη αντοχή στις τετρακυκλίνες σε κοτόπουλα και στην αμπικιλλίνη και τις τετρακυκλίνες σε γαλοπούλες. Όσον αφορά το καμπυλοβακτήριο, η αντοχή στην ερυθρομυκίνη έχει μειωθεί σε αρκετές χώρες την τελευταία δεκαετία, τόσο στους ανθρώπους όσο και σε ορισμένα ζώα.
Η συνδυασμένη αντοχή σε κρίσιμα σημαντικά αντιμικροβιακά —δηλαδή αντοχή σε περισσότερα από ένα αντιμικροβιακά ταυτόχρονα— παραμένει γενικά χαμηλή στη σαλμονέλα, το καμπυλοβακτήριο και το E.coli.
Η σημασία της προσέγγισης «One Health»
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η μικροβιακή αντοχή αφορά όλους. Όταν τα βακτήρια καθίστανται ανθεκτικά στα αντιμικροβιακά φάρμακα, οι λοιμώξεις γίνονται δυσκολότερες στη θεραπεία και οι διαθέσιμες επιλογές περιορίζονται.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία της προσέγγισης «One Health», που αναγνωρίζει τη στενή διασύνδεση μεταξύ ανθρώπινης υγείας, υγείας των ζώων και παραγωγής τροφίμων. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, η συνετή και υπεύθυνη χρήση των αντιμικροβιακών ουσιών σε όλους τους τομείς, σε συνδυασμό με αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης λοιμώξεων και ασφάλειας τροφίμων, παραμένει απαραίτητη για την επιβράδυνση της εξάπλωσης ανθεκτικών βακτηρίων και την προστασία της δημόσιας υγείας στην Ευρώπη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
