Μια δεκαετία πολιτικής αστάθειας και εναλλαγών ηγεσίας στο Περού

Η καθαίρεση του υπηρεσιακού προέδρου Χοσέ Χερί από το περουβιανό κοινοβούλιο την Τρίτη εντάσσεται στη μακρά περίοδο πολιτικής αστάθειας που ταλανίζει τη χώρα των Άνδεων. Από το 2016, το Περού έχει δει επτά αρχηγούς κράτους να διαδέχονται ο ένας τον άλλο, με τους τέσσερις να αποπέμπονται από το Κογκρέσο και δύο να παραιτούνται για να αποφύγουν την καθαίρεση.

Η κατάσταση αυτή αποδίδεται εν μέρει στην ιδιόμορφη ισορροπία δυνάμεων του πολιτικού συστήματος —ένα ισχυρό κοινοβούλιο απέναντι σε μια αδύναμη εκτελεστική εξουσία— και εν μέρει στην έλλειψη πολιτικής συναίνεσης που χαρακτηρίζει τη χώρα.

Διαδοχικές ανατροπές στην προεδρία

Ο πολιτικός της δεξιάς Πέδρο Πάμπλο Κουτσίνσκι, εκλεγμένος το 2016, υπηρέτησε λιγότερο από δύο χρόνια, παραιτούμενος το 2018 λίγο πριν από ψηφοφορία για την καθαίρεσή του λόγω του σκανδάλου Οντεμπρέχτ. Τον διαδέχθηκε ο αντιπρόεδρός του Μαρτίν Βισκάρα, ο οποίος καθαιρέθηκε το 2020 με επίκληση της συνταγματικής διάταξης περί «μόνιμης ηθικής ακαταλληλότητας».

Ο πρόεδρος του Κογκρέσου Μανουέλ Μερίνο ανέλαβε για πέντε μόλις ημέρες, παραιτούμενος μετά από μαζικές διαδηλώσεις που στοίχισαν τη ζωή σε δύο πολίτες. Ακολούθησε ο κεντρώος Φρανσίσκο Σαγάστι, ο οποίος ολοκλήρωσε τη μεταβατική του θητεία (2020-2021) και οδήγησε τη χώρα στις εκλογές του 2021.

Από τον Καστίγιο στη Μπολουάρτε και τον Χερί

Ο Πέδρο Καστίγιο, εκλεγμένος το 2021 με κόμμα της ριζοσπαστικής αριστεράς, καθαιρέθηκε τον Δεκέμβριο του 2022, μετά την αποτυχημένη προσπάθειά του να διαλύσει το κοινοβούλιο και να κυβερνήσει με διατάγματα. Η ανατροπή του προκάλεσε κοινωνική αναταραχή και βίαιες συγκρούσεις με δεκάδες νεκρούς.

Τη διακυβέρνηση ανέλαβε η αντιπρόεδρός του, Ντίνα Μπολουάρτε, η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Περού. Αντιμετωπίζοντας έντονη κοινωνική αμφισβήτηση και αύξηση της ανασφάλειας, καθαιρέθηκε και εκείνη τον Οκτώβριο από το Κογκρέσο με διαδικασία-εξπρές.

Ο Χοσέ Χερί, πρόεδρος του κοινοβουλίου, ανέλαβε ως υπηρεσιακός πρόεδρος για να οδηγήσει τη χώρα μέχρι τις εκλογές του 2026. Ωστόσο, η δική του καθαίρεση ήρθε να επιβεβαιώσει την εύθραυστη φύση της εκτελεστικής εξουσίας στο Περού και τον κατακερματισμό του πολιτικού σκηνικού, όπου οι κομματικές σκοπιμότητες οδηγούν συχνά σε αποπομπές προέδρων.