Σε νέα φάση συζήτησης για την άμυνά της βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Από τη μία, εξετάζει αν θα ανοίξει νέο κύκλο χρηματοδότησης μετά το πρώτο δανειακό πρόγραμμα των 150 δισ. ευρώ, και από την άλλη αναζητά τρόπους να κάνει πιο «λειτουργική» τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας του άρθρου 42.7.
Η ένταση στις διατλαντικές σχέσεις, με αφορμή τις αμερικανικές αιχμές για τη Γροιλανδία, έχει φέρει το θέμα στο προσκήνιο και σε πολιτικό επίπεδο, ενώ παράλληλα το ιδιωτικό κεφάλαιο δείχνει ότι «ξαναβλέπει» την προοπτική της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
SAFE: Εξετάζεται νέος γύρος χρηματοδότησης για την ευρωπαϊκή άμυνα μετά την εξάντληση των 150 δισ. ευρώ
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg, στις Βρυξέλλες γίνονται πρώτες, ακόμη διερευνητικές συζητήσεις για πρόσθετη χρηματοδότηση της άμυνας, μόλις εξαντληθεί την άνοιξη το υφιστάμενο πακέτο δανείων ύψους 150 δισ. ευρώ.
Το ενδιαφέρον των κρατών-μελών ήταν μεγαλύτερο από τα διαθέσιμα κονδύλια, καθώς οι αρχικές αιτήσεις προσέγγισαν περίπου τα 190 δισ. ευρώ, πριν η Επιτροπή εγκρίνει τελικά το ποσό των 150 δισ. και ζητήσει εθνικά σχέδια δαπανών.
Στο ίδιο ρεπορτάζ σημειώνεται ότι ενδέχεται να περισσέψουν «αρκετά δισ.» λόγω διαφορών ανάμεσα στα αρχικά αιτήματα και τα τελικά συμβόλαια, κάτι που μπορεί να αφήσει χώρο για ανακατανομή ή για επόμενο γύρο.
Από την πλευρά της Επιτροπής, ο εκπρόσωπος Τόμας Ρενιέ παραπέμπει στη διαδικασία αξιολόγησης και κρατά κλειστά τα χαρτιά του: «Η Επιτροπή αξιολογεί αυτή τη στιγμή τα εθνικά σχέδια των εναπομεινάντων τριών κρατών-μελών… Δεν θα κάνουμε εικασίες για πιθανό δεύτερο ταμείο SAFE σε αυτό το στάδιο», ανέφερε σε δήλωσή του στο Bloomberg.
Το ίδιο πρόγραμμα, γνωστό ως “SAFE”, σχεδιάστηκε για να ενθαρρύνει κοινές αγορές αμυντικού υλικού και να απλοποιήσει διαδικασίες μεταφοράς στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ευρώπη.
Το Bloomberg περιγράφει ότι η Επιτροπή αντλεί κεφάλαια από τις αγορές και τα διαθέτει ως μακροπρόθεσμα, χαμηλότοκα δάνεια για προϊόντα που «λείπουν» από την ευρωπαϊκή άμυνα, όπως πύραυλοι, χερσαίος εξοπλισμός και συστήματα αντιαεροπορικής/αντιπυραυλικής άμυνας.
Ιδιωτικό χρήμα στην άμυνα: Funds αυξάνουν τη χρηματοδότηση και χαλαρώνουν τις ESG επιφυλάξεις
Παράλληλα με τα κρατικά προγράμματα, κινείται πιο έντονα και ο ιδιωτικός τομέας. Το Bloomberg αναφέρει ότι μεγάλοι επενδυτές και funds αρχίζουν να δανείζουν περισσότερα χρήματα σε εταιρείες που έχουν σχέση με την άμυνα, από συστήματα στρατιωτικών επικοινωνιών μέχρι τεχνολογίες αεροδιαστημικής και drones.
Στο ίδιο δημοσίευμα, ο Κρίστιαν Στράκε (Pimco) δηλώνει ότι υπάρχει πλέον μια πιο «ρεαλιστική» στάση. Πολλοί επενδυτές βλέπουν πως η Ευρώπη χρειάζεται να ενισχύσει την άμυνά της, γιατί για χρόνια είχε μείνει πίσω σε επενδύσεις.
Από την Carlyle, ο Ταζ Σίντχου σημειώνει ότι οι επενδυτές δείχνουν μεγαλύτερη διάθεση να μπουν σε αυτόν τον χώρο και είναι πιο πρακτικοί σε σχέση με τους περιορισμούς που έβαζαν μέχρι τώρα τα κριτήρια ESG (δηλαδή οι κανόνες για περιβάλλον, κοινωνία και εταιρική διακυβέρνηση).
Άρθρο 42.7 στο προσκήνιο: Η Γροιλανδία πυροδοτεί debate για την ευρωπαϊκή αμοιβαία άμυνα και τις «πολλαπλές εγγυήσεις»
Το πολιτικό υπόβαθρο αυτής της στροφής περιγράφεται από πολλά ευρωπαϊκά μέσα ως «τεστ αντοχής» της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.
Η Deutsche Welle υπενθυμίζει ότι, πέρα από το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, υπάρχει η ευρωπαϊκή ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Λισαβόνας, που προβλέπει υποχρέωση παροχής βοήθειας «με όλα τα μέσα που διαθέτουν» τα άλλα κράτη-μέλη όταν ένα κράτος δεχθεί ένοπλη επίθεση.
Η συζήτηση για το 42.7 πήρε νέα ώθηση με τη Γροιλανδία, καθώς πρόκειται για αυτόνομη περιοχή εντός του Βασιλείου της Δανίας, με ιδιαίτερο καθεστώς έναντι της ΕΕ.
Το Politico εξηγεί ότι, σε ένα ακραίο σενάριο κλιμάκωσης, η Κοπεγχάγη θα μπορούσε να εξετάσει την επίκληση του άρθρου 42.7, όμως υπάρχουν νομικές και πολιτικές δυσκολίες και, κυρίως, αβεβαιότητα για το τι θα σήμαινε πρακτικά η υποχρέωση «βοήθειας» από κάθε πρωτεύουσα.
Στο εσωτερικό της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής, οι πιέσεις αυξάνονται για να γίνει το άρθρο πιο «εφαρμόσιμο». Το Politico μετέδωσε ότι το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) αποφάσισε να εξετάσει πώς μπορεί να υλοποιηθεί καλύτερα η ρήτρα 42.7, με πρωτοβουλία που συζητήθηκε σε συνάντηση ηγετών στο Ζάγκρεμπ.
Ο πρόεδρος του ΕΛΚ Μάνφρεντ Βέμπερ εμφανίζεται να στηρίζει την ιδέα ότι, υπό τις νέες αμερικανικές εξελίξεις, πρέπει να συζητηθούν ευρωπαϊκές λύσεις αποτροπής και ασφάλειας, διατηρώντας ταυτόχρονα το ΝΑΤΟ ως κεντρικό πυλώνα.
Σε ανάλογο μήκος κύματος, το Euronews είχε μεταδώσει δηλώσεις του Επιτρόπου Άμυνας της ΕΕ, Άντριους Κουμπίλιους, ο οποίος μίλησε για ανάγκη «πολλαπλών εγγυήσεων» πέρα από το Άρθρο 5 και ειδικά για έναν «σαφή μηχανισμό» εφαρμογής του άρθρου 42.7.
«Θα είναι καλό, δίπλα στις εγγυήσεις του ΝΑΤΟ, να έχουμε και εγγυήσεις της ΕΕ με καθαρό μηχανισμό για το πώς θα υλοποιούνται», δήλωσε χαρακτηριστικά από το Βίλνιους, σύμφωνα με το Euronews.
Η ΕΕ κινείται ταυτόχρονα σε τρία επίπεδα στον τομέα της ευρωπαϊκής άμυνας. Αρχικά, είτε περισσότερα δημόσια χρήματα, είτε νέα δάνεια τύπου SAFE, για κοινές προμήθειες και παραγωγή, προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων προς την αμυντική βιομηχανία και πολιτική προσπάθεια να αποκτήσει «δόντια» η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας 42.7 μέσα σε ένα πιο αβέβαιο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
