Το 2025 καταγράφηκε ως η τρίτη θερμότερη χρονιά στην ιστορία του πλανήτη, σύμφωνα με ανακοίνωση του ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου Copernicus και του αμερικανικού ινστιτούτου Berkeley Earth. Οι θερμοκρασίες προσέγγισαν τα επίπεδα-ρεκόρ των ετών 2023 και 2024, ενώ οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το 2026 αναμένεται να διατηρηθούν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Για τρίτη συνεχή χρονιά, ο μέσος όρος της παγκόσμιας θερμοκρασίας ξεπέρασε τους 1,5° Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή (1850-1900), όπως αναφέρει το Copernicus στην ετήσια ανασκόπησή του. Οι επιστήμονες του Berkeley Earth σημειώνουν πως η απότομη αύξηση μεταξύ 2023 και 2025 υποδηλώνει επιτάχυνση της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Κλιματολόγοι, πολιτικοί και στελέχη του ΟΗΕ αναγνωρίζουν πλέον δημόσια ότι η υπέρβαση του ορίου του 1,5° Κελσίου φαίνεται διαρκής. Αυτός ήταν ο πιο φιλόδοξος στόχος της συμφωνίας του Παρισιού για τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας σε πλανητική κλίμακα.
Με τρία συνεχόμενα έτη σε τόσο υψηλά επίπεδα, το Copernicus εκτιμά ότι η διαρκής υπέρβαση του ορίου μπορεί να επισημοποιηθεί έως το τέλος της δεκαετίας, πολύ νωρίτερα από τις αρχικές προβλέψεις.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία, ειδικά καθώς οι ΗΠΑ –δεύτερος μεγαλύτερος εκπομπέας αερίων του θερμοκηπίου–, μετά την επάνοδο του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία, δίνουν προτεραιότητα στο πετρέλαιο και απομακρύνονται από τη διεθνή συνεργασία για το κλίμα.
Αναμένεται καυτό 2026
Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, η προσπάθεια περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου παρουσιάζει επιβράδυνση. Σε Γαλλία και Γερμανία οι μειώσεις εκπομπών επιβραδύνθηκαν το 2025, ενώ στις ΗΠΑ η αυξημένη χρήση άνθρακα ακύρωσε πρόοδο ετών.
Ο Μάριο Φατσίνι, επικεφαλής της μονάδας του Copernicus, τόνισε πως «η επείγουσα φύση της δράσης για το κλίμα δεν ήταν ποτέ τόσο σημαντική». Οι ειδικοί δεν αναμένουν αντιστροφή της τάσης το 2026.
Η Σαμάνθα Μπέρτζες, υποδιευθύντρια της υπηρεσίας για την κλιματική αλλαγή στον Copernicus, εκτιμά πως το 2026 θα είναι μεταξύ των πέντε θερμότερων ετών που έχουν καταγραφεί, πιθανόν συγκρίσιμο με το 2025. Οι κλιματολόγοι του Berkeley Earth προβλέπουν ότι το 2026 θα είναι πιθανότατα παρόμοιο με το 2025, ίσως η τέταρτη θερμότερη χρονιά από το 1850.
Εάν το φαινόμενο Ελ Νίνιο επανεμφανιστεί, θα μπορούσε να συμβάλει ώστε το 2026 να καταγραφεί νέο ρεκόρ θερμοκρασίας, σύμφωνα με τον Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντή της σχετικής υπηρεσίας στο Copernicus. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, «η τροχιά είναι πολύ, πολύ σαφής» ανεξαρτήτως του έτους που θα σπάσει το ρεκόρ.
Ρεκόρ θερμοκρασιών σε Ασία και Ανταρκτική
Το 2025, η μέση θερμοκρασία αέρα στην επιφάνεια της Γης και των ωκεανών ήταν υψηλότερη κατά 1,47° Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, ενώ το 2024 είχε φτάσει το 1,60° Κελσίου.
Πίσω από τον πλανητικό μέσο όρο κρύβονται τοπικά ρεκόρ, ειδικά σε κεντρική Ασία, Ανταρκτική και Σαχέλ, σύμφωνα με στοιχεία του Copernicus. Συνολικά, 770 εκατομμύρια άνθρωποι βίωσαν ζέστη-ρεκόρ το 2025, ενώ δεν καταγράφηκαν ρεκόρ ψύχους.
Η χρονιά σημαδεύτηκε από ακραία καιρικά φαινόμενα: καύσωνες, κυκλώνες, σφοδρές καταιγίδες σε Ευρώπη, Ασία και Βόρεια Αμερική, καθώς και μεγάλες πυρκαγιές σε Ισπανία, Καναδά και Καλιφόρνια. Η έντασή τους επιδεινώθηκε από την άνοδο της θερμοκρασίας.
Η συνεχιζόμενη καύση πετρελαίου, άνθρακα και αερίου θεωρείται ο βασικός παράγοντας αύξησης της θερμοκρασίας. Παράλληλα, η φυσική διακύμανση παίζει ρόλο, αλλά το φαινόμενο Λα Νίνια ήταν ασθενές το 2025.
Ο Ρόμπερτ Ρόουντ, επικεφαλής επιστήμονας στο Berkeley Earth, υπογραμμίζει πως απρόβλεπτοι παράγοντες μπορεί να επέτειναν την αύξηση της θερμοκρασίας. Για παράδειγμα, διεθνής ρύθμιση για τη μείωση του θείου στα ναυτιλιακά καύσιμα από το 2020 οδήγησε σε μείωση εκπομπών διοξειδίου του θείου, το οποίο προηγουμένως δημιουργούσε νέφη που αντανακλούσαν την ηλιακή ακτινοβολία και μείωναν τη θερμοκρασία της Γης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
