Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, με επιστολή του προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, προειδοποίησε ότι το Ισραήλ ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπο με παραπομπή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Η προειδοποίηση αυτή αφορά τη νομοθεσία που έχει στοχοποιήσει το Γραφείο Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες (UNRWA) και την κατάσχεση πόρων και περιουσιακών στοιχείων της υπηρεσίας.
Στην επιστολή, η οποία φέρει ημερομηνία 8 Ιανουαρίου, ο κ. Γκουτέρες επισημαίνει ότι οι ενέργειες του Ισραήλ «αντίκεινται άμεσα στις υποχρεώσεις» που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και ζητά να ανακληθούν άμεσα.
Τον Οκτώβριο 2024, η Κνέσετ ενέκρινε νόμο που απαγορεύει κάθε δραστηριότητα της UNRWA στη χώρα και κάθε επαφή δημοσίων λειτουργών με την υπηρεσία. Τον επόμενο μήνα, ο νόμος τροποποιήθηκε ώστε να περιλαμβάνει και τη διακοπή ηλεκτροδότησης και υδροδότησης στις εγκαταστάσεις της UNRWA.
Παράλληλα, ισραηλινές αρχές προχώρησαν στην κατάσχεση των γραφείων της υπηρεσίας στην ανατολική Ιερουσαλήμ. Ο ΟΗΕ αναγνωρίζει την περιοχή αυτή ως παλαιστινιακό έδαφος υπό ισραηλινή κατοχή, ενώ το Ισραήλ τη θεωρεί «αιώνια και αδιαίρετη» πρωτεύουσά του.
Ο πρεσβευτής του Ισραήλ στα Ηνωμένα Έθνη, Ντάνι Ντάνον, υποβάθμισε τη σημασία της επιστολής, δηλώνοντας πως «δεν σκοτιστήκαμε για τις απειλές του Γενικού Γραμματέα» και κατηγόρησε τον κ. Γκουτέρες ότι αντί να αντιμετωπίζει την «ανάμιξη προσωπικού της UNRWA στην τρομοκρατία», απειλεί το Ισραήλ.
Η ισραηλινή κυβέρνηση επικρίνει εδώ και χρόνια την UNRWA, η οποία παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια, υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης σε εκατομμύρια Παλαιστίνιους πρόσφυγες στη Γάζα, τη Δυτική Όχθη, τη Συρία, τον Λίβανο και την Ιορδανία.
Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν αναγνωρίσει ότι εννέα μέλη της UNRWA ενδέχεται να συμμετείχαν στην επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 από τη Χαμάς, γεγονός που αποτέλεσε την αφορμή για τον πόλεμο στη Γάζα. Τα μέλη αυτά απομακρύνθηκαν από την υπηρεσία, ενώ έχει διαπιστωθεί ότι στέλεχος της Χαμάς που σκοτώθηκε στον Λίβανο το 2025 εργαζόταν επίσης στην UNRWA.
Ο ΟΗΕ έχει δεσμευτεί να διερευνήσει διεξοδικά όλες τις σχετικές κατηγορίες και έχει ζητήσει από το Ισραήλ να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία, όπως αναφέρει, δεν έχει λάβει μέχρι στιγμής.
Στελέχη του ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι η UNRWA αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της διανομής ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα, όπου η παρατεταμένη σύρραξη έχει προκαλέσει σοβαρή ανθρωπιστική κρίση.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ανώτατο όργανο του ΟΗΕ, εξέδωσε τον Οκτώβριο προσωρινή γνωμοδότηση, επισημαίνοντας ότι το Ισραήλ ως δύναμη κατοχής οφείλει να διασφαλίζει την κάλυψη των βασικών αναγκών των αμάχων στη Γάζα.
Η γνωμοδότηση αυτή, που ζητήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, έχει σημαντικό πολιτικό και νομικό βάρος, χωρίς όμως να είναι δεσμευτική. Τα δικαστικά όργανα του ΟΗΕ, γενικότερα, δεν διαθέτουν μηχανισμούς επιβολής των αποφάσεών τους.