Νέες, αν και επιφυλακτικές, προοπτικές για το Κυπριακό διαπιστώνει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, σε πρόσφατη Έκθεσή του για την κατάσταση στην Κύπρο. Σύμφωνα με την Έκθεση, η ανάληψη καθηκόντων από τον νέο Τουρκοκύπριο ηγέτη και η ενίσχυση της επικοινωνίας μεταξύ των ηγετών δημιουργούν ελπίδες για πρόοδο στο Κυπριακό. Ο Γενικός Γραμματέας εκφράζει ικανοποίηση για την απουσία σοβαρών περιστατικών εντός της νεκρής ζώνης και την αυτοσυγκράτηση από μονομερείς ενέργειες.
Ωστόσο, επισημαίνεται έλλειψη ουσιαστικής προόδου στην αποκλιμάκωση της στρατιωτικής έντασης. Δεν έχουν σημειωθεί βήματα για την αποσυμφόρηση της αυξανόμενης στρατιωτικής παρουσίας κατά μήκος των γραμμών κατάπαυσης του πυρός. Ο Γκουτέρες εκφράζει ανησυχία για τις παραβιάσεις που σχετίζονται με νέες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, οι οποίες ενδέχεται να μεταβάλουν μόνιμα το στρατιωτικό status quo.
Παρατηρείται επιβράδυνση στην εγκατάσταση συστημάτων επιτήρησης στη νεκρή ζώνη, καθώς τα έργα πλησιάζουν στην ολοκλήρωση. Παρά τη μείωση του ρυθμού, η ΟΥΝΦΙΚΥΠ θεωρεί τα συστήματα αυτά σοβαρό παράγοντα ανησυχίας λόγω των αποσταθεροποιητικών κινδύνων. Επιπλέον, σημειώνονται περιστατικά σκόπιμης θόλωσης της διάκρισης μεταξύ στρατιωτικού και πολιτικού, με απόκρυψη στρατιωτικών θέσεων σε πολιτικές δομές, γεγονός που προκαλεί περαιτέρω ανησυχία.
Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στη διατήρηση της σταθερότητας, συμβάλλοντας στην αποκλιμάκωση εντάσεων και τη διαφύλαξη της ακεραιότητας της νεκρής ζώνης. Ο Γενικός Γραμματέας τονίζει ότι η αποτελεσματικότητα της Αποστολής εξαρτάται από τη συνεργασία και των δύο πλευρών, καλώντας για σεβασμό της νεκρής ζώνης και αποτροπή μη εξουσιοδοτημένων ενεργειών.
Ανησυχία προκαλεί η παρατεταμένη στασιμότητα στο ζήτημα του οροπεδίου Πύλας, καθώς η αναστολή εφαρμογής της συμφωνίας δεν συμβάλλει στη σταθερότητα. Ο Γκουτέρες καλεί τις πλευρές να συνεργαστούν με την ΟΥΝΦΙΚΥΠ για την εξεύρεση λύσης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μονομερείς ενέργειες που ενδέχεται να αναζωπυρώσουν εντάσεις, με τον Γενικό Γραμματέα να επαναλαμβάνει την ανησυχία του για την κατάσταση στα Βαρώσια και τη μη ανταπόκριση στις εκκλήσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Καταδικάζονται επίσης οι περιορισμοί στην ελευθερία κινήσεων της ΟΥΝΦΙΚΥΠ σε κρίσιμες περιοχές.
Ο Γενικός Γραμματέας εισηγείται στο Συμβούλιο Ασφαλείας την ανανέωση της εντολής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ για ακόμη 12 μήνες, έως τον Ιανουάριο του 2027, αναγνωρίζοντας τη συμβολή της στην ειρήνη και τη σταθερότητα. Εκφράζει ευχαριστίες προς τον νέο Ειδικό Αντιπρόσωπό του, Καρίμ Ντιάν, και το προσωπικό της Αποστολής για τη σταθερή τους δέσμευση στην ειρήνη στην Κύπρο.
Αύξηση πολιτικής κινητικότητας και προκλήσεις στη στρατιωτική κατάσταση
Η Έκθεση του ΟΗΕ για την ΟΥΝΦΙΚΥΠ, που καλύπτει το διάστημα από 12 Ιουνίου έως 15 Δεκεμβρίου 2025, καταγράφει αυξημένη πολιτική κινητικότητα, αλλά και συνεχιζόμενες ανησυχητικές τάσεις στρατιωτικοποίησης στη νεκρή ζώνη. Διαπιστώνεται ενισχυμένος διάλογος και νέα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ωστόσο παραμένουν οι στρατιωτικές παραβιάσεις, οι περιορισμοί στην ελευθερία κινήσεων της Αποστολής και οι επιπτώσεις από τη δημοσιονομική κρίση στον ΟΗΕ.
Στο πολιτικό πεδίο, καταγράφεται εντατικοποιημένος διάλογος και άτυπη συνάντηση στη Νέα Υόρκη με τη συμμετοχή των δύο ηγετών και των εγγυητριών δυνάμεων. Συμφωνήθηκαν πρωτοβουλίες όπως η σύσταση Τεχνικής Επιτροπής για τη νεολαία, δράσεις για το περιβάλλον, άνοιγμα σημείων διέλευσης, αποναρκοθέτηση και αξιοποίηση ηλιακής ενέργειας στη νεκρή ζώνη. Επίσης, τέθηκαν νέες δράσεις για τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και την παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα.
Η ανάληψη καθηκόντων από τον νέο Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν, και οι συναντήσεις του με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, υπό αιγίδα του ΟΗΕ, αποτελούν στοιχεία ενισχυμένης εμπλοκής των ηγεσιών.
Επιχειρησιακές δυσκολίες και ανθρωπιστικές δράσεις
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η ΟΥΝΦΙΚΥΠ διατήρησε ισχυρή παρουσία με χιλιάδες περιπολίες στη νεκρή ζώνη, παρά τους περιορισμούς λόγω της κρίσης ρευστότητας στα Ηνωμένα Έθνη. Η Αποστολή μείωσε τη δύναμή της και ανέστειλε προγράμματα διακοινοτικής εμπιστοσύνης, με αποτέλεσμα σημαντική μείωση των δραστηριοτήτων.
Όσον αφορά στην ασφάλεια, καταγράφονται 146 στρατιωτικές παραβιάσεις ως τα τέλη Νοεμβρίου 2025, με πλειοψηφία από τουρκικές δυνάμεις. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι επενδύσεις σε στρατιωτικές υποδομές και τα συστήματα επιτήρησης, που θεωρούνται αποσταθεροποιητικοί παράγοντες.
Στα Βαρώσια, παρατηρείται διατήρηση στρατιωτικών παραβιάσεων και περιορισμένη πρόσβαση της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Η κατάσταση στην Πύλα χαρακτηρίζεται σταθερή, αλλά η συμφωνία για τη διαχείριση της περιοχής παραμένει ανενεργή.
Στον τομέα των διακοινοτικών σχέσεων, η ΟΥΝΦΙΚΥΠ διευκόλυνε δεκάδες εκδηλώσεις με έμφαση στη νεολαία, την πολιτιστική συνεργασία και την τοπική επιχειρηματικότητα. Η αύξηση της διακοινοτικής εμπλοκής στην Πύλα αποτελεί ενθαρρυντικό σημάδι για τη συνεργασία μεταξύ των κοινοτήτων.
Η Έκθεση καλύπτει επίσης ανθρωπιστικά ζητήματα, τη διευκόλυνση θρησκευτικών εκδηλώσεων και την εκπαίδευση εγκλωβισμένων, ενώ καταγράφει πρόοδο στη διαχείριση εκκρεμοτήτων και μείωση των αιτήσεων ασύλου το 2025.
Έμφαση στην προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων και καταπολέμηση κακοποίησης
Σημαντική μνεία αποδίδεται στο έργο της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους, με τον εντοπισμό ή ταυτοποίηση 1.713 προσώπων από το 2006. Η νέα στρατηγική της Επιτροπής για την περίοδο 2025-2030 παρουσιάστηκε δημόσια, με συμμετοχή οργανώσεων και των δύο κοινοτήτων.
Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ συνέχισε τις προσπάθειες για την τήρηση της πολιτικής μηδενικής ανοχής έναντι της σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης. Κατά την περίοδο αναφοράς, δεν καταγράφηκαν καταγγελίες για σεξουαλική εκμετάλλευση ή κακοποίηση, ενώ διερευνώνται μεμονωμένες καταγγελίες για άλλες μορφές ανάρμοστης συμπεριφοράς.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
