Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να εξετάζουν το ενδεχόμενο να αναλάβουν προσωρινή διακυβέρνηση της Βενεζουέλας μετά τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, το αμερικανικό σχέδιο βασίζεται στην υπάρχουσα κυβέρνηση της χώρας, καθώς δεν υπάρχει αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο έδαφος.
Ο Τραμπ έχει επισημάνει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ αναμένουν να "κυβερνήσουν" προσωρινά τη Βενεζουέλα, μια χώρα με πληθυσμό περίπου 30 εκατομμυρίων, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα.
Παρά τις σχετικές δηλώσεις, η Ουάσινγκτον φαίνεται απροετοίμαστη για διακυβέρνηση τέτοιας κλίμακας. Η αμερικανική πρεσβεία στο Καράκας παραμένει κλειστή, ενώ δεν υπάρχουν ενδείξεις για αμερικανική στρατιωτική δύναμη στη χώρα. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει αναφερθεί αόριστα στο ρόλο που θα διαδραματίσει η κυβέρνησή του.
Σε αντίθεση με την εισβολή στο Ιράκ το 2003, όπου είχε συσταθεί προσωρινή αρχή από τον συνασπισμό, αυτή τη φορά το αμερικανικό σχέδιο φαίνεται λιγότερο συγκεκριμένο.
Συνεργασία με την προσωρινή κυβέρνηση της Βενεζουέλας
Προς το παρόν, ο Τραμπ αναφέρει ότι η Ουάσινγκτον συνεργάζεται με την Ντέλσι Ροντρίγκες, πρώην αντιπρόεδρο του Μαδούρο και προσωρινή πρόεδρο, σύμφωνα με τους θεσμούς της χώρας. Η Ροντρίγκες έχει δεχθεί πιέσεις από τις ΗΠΑ σχετικά με την πρόσβαση στα αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, διευκρίνισε πως στόχος των ΗΠΑ δεν είναι να κυβερνήσουν, αλλά να "ελέγξουν την πολιτική" της χώρας.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ έχει χαρακτηρίσει την εξουσία του Μαδούρο παράνομη και στηρίζει την αντιπολίτευση, η οποία υποστηρίζει ότι κέρδισε τις εκλογές του 2024 και έχει αναγνωριστεί από την Ουάσινγκτον ως νικήτρια στο τέλος της θητείας του Τζο Μπάιντεν.
Ωστόσο, μετά την αμερικανική επέμβαση, ο Τραμπ απέρριψε τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, σημαντική προσωπικότητα της αντιπολίτευσης, δηλώνοντας ότι δεν έχει την απαραίτητη υποστήριξη ή σεβασμό στη χώρα της.
Όπως επισημαίνει ο Μαρκ Τζόουνς, ειδικός στη Βενεζουέλα, η μοναδική λύση για να αναλάβει η Ματσάδο την εξουσία θα ήταν μια μαζική αμερικανική στρατιωτική επέμβαση, κάτι που θεωρείται απίθανο λόγω των πολιτικών και κοινωνικών συνεπειών.
Προκλήσεις στη μετάβαση και τις αμερικανικές απαιτήσεις
Η Ντέλσι Ροντρίγκες, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, βρισκόταν σε επαφή με τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Αρχικά τόνισε ότι ο Μαδούρο παραμένει "μοναδικός πρόεδρος", ενώ στη συνέχεια αναφέρθηκε σε "ατζέντα συνεργασίας".
Όπως αναφέρει ο Ράιαν Μπεργκ, αναλυτής του Centre for Strategic and International Studies, η Ροντρίγκες καλείται να ισορροπήσει μεταξύ της αντίδρασης στο αμερικανικό σχέδιο και της υιοθέτησης φιλοαμερικανικών πολιτικών, κάτι που θα είναι δύσκολο λόγω της μακρόχρονης εχθρότητας του καθεστώτος προς τις ΗΠΑ.
Ο Μπράιαν Ναράνχο εκτιμά ότι η Ροντρίγκες ενδέχεται να αξιοποιεί την προσφορά συνεργασίας των ΗΠΑ για να ενισχύσει τη θέση της στο εσωτερικό, χωρίς να μετατραπεί σε "μαριονέτα" της Ουάσινγκτον.
Για να ασκήσει ουσιαστικό έλεγχο στη Βενεζουέλα, η Ουάσινγκτον θα πρέπει να εξασφαλίσει τη συνεργασία σημαντικών προσώπων του καθεστώτος, όπως ο Βλαντιμίρ Παντρίνο Λόπες, που έχει υπό τον έλεγχό του τον στρατό.
Ορισμένες αμερικανικές απαιτήσεις, όπως η πάταξη της διακίνησης ναρκωτικών, ενδέχεται να ικανοποιηθούν ευκολότερα, ενώ άλλες, όπως η ρήξη με την Κούβα, είναι πιο δύσκολο να υλοποιηθούν από μια κυβέρνηση με ρίζες στην παράδοση του Ούγο Τσάβες.
Όπως συνοψίζει ο ειδικός στη λατινοαμερικανική πολιτική, η ομάδα εξουσίας της Βενεζουέλας θα αντισταθεί σθεναρά σε κάθε προσπάθεια μετατροπής της χώρας σε υποτελές κράτος των ΗΠΑ, καθώς αυτό αντιβαίνει στη φιλοσοφία της μπολιβαριανής επανάστασης.