Η Παγκόσμια Ημέρα Μετανάστη, που θεσπίστηκε από τον ΟΗΕ και τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Δεκεμβρίου, υπενθυμίζει ότι πίσω από τις στατιστικές βρίσκονται άνθρωποι με ανάγκες και όνειρα. Σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται διαρκώς, η μετανάστευση παραμένει μια από τις πιο καθοριστικές εμπειρίες, φέρνοντας στο προσκήνιο ζητήματα δικαιωμάτων, κοινωνικής ένταξης και διεθνούς αλληλεγγύης. Η διεθνής κοινότητα καλείται να εξετάσει τόσο τις προκλήσεις όσο και τη συνεισφορά των μεταναστών στις κοινωνίες υποδοχής.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, η μετανάστευση προς την Ευρώπη παραμένει υψηλή το 2025, αν και με μεταβαλλόμενες τάσεις (πηγή). Έχουν καταγραφεί περίπου 143.053 παράνομες αφίξεις στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε., κυρίως μέσω των διαδρομών της Κεντρικής, Ανατολικής και Δυτικής Μεσογείου. Η Κεντρική Μεσόγειος εξακολουθεί να αποτελεί την πιο ενεργή διαδρομή για όσους επιχειρούν να εισέλθουν χωρίς νόμιμα έγγραφα.
Ταυτόχρονα, το φαινόμενο των παράτυπων συνοριακών διελεύσεων εμφανίζει σημαντική μείωση το 2025 σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Οι αφίξεις έχουν μειωθεί κατά περίπου 20–27% στους πρώτους μήνες του έτους σε διάφορες ευρωπαϊκές ζώνες, σύμφωνα με αναλύσεις της Frontex.
Παρά τη μείωση, εκατοντάδες άνθρωποι εξακολουθούν κάθε χρόνο να χάνουν τη ζωή τους ή να αγνοούνται στα επικίνδυνα περάσματα της Μεσογείου, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή.
Εκτός από τις παράτυπες ροές, εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες τρίτων χωρών εισέρχονται στην ΕΕ μέσω νόμιμων οδών, για εργασία, οικογενειακή επανένωση, σπουδές ή αιτήσεις ασύλου. Η συμβολή τους στις κοινωνίες και οικονομίες των κρατών-μελών είναι σημαντική, παρά τις προκλήσεις στη διαχείριση των μεταναστευτικών πολιτικών και των συνόρων.
Επιστροφή στο σπίτι: Οι ιστορίες Σύρων που φεύγουν από την Ελλάδα
Καθώς πλησιάζει η Παγκόσμια Ημέρα Μετανάστη, η προσοχή στρέφεται όχι μόνο στις διαδρομές φυγής αλλά και στις διαδρομές επιστροφής. Στην Ελλάδα, αρκετοί Σύροι που είχαν αναζητήσει ασφάλεια τα προηγούμενα χρόνια, επιλέγουν πλέον να επιστρέψουν στη χώρα τους. Μεταφέρουν μαζί τους τις εμπειρίες της μετανάστευσης και την ελπίδα ενός νέου ξεκινήματος.
Η απόφαση αυτή, αποτέλεσμα προσωπικών και κοινωνικοπολιτικών παραγόντων, αναδεικνύει μια λιγότερο προβεβλημένη πτυχή του μεταναστευτικού φαινομένου: την επιστροφή μετά από χρόνια αβεβαιότητας.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν ο Γιουσέφ και ο Φεράς, από τους πρώτους Σύρους που επέστρεψαν από την Ελλάδα μέσω του προγράμματος Υποβοηθούμενης Εθελοντικής Επιστροφής και Επανένταξης (AVRR) του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης.
Ο Γιουσέφ εγκατέλειψε τη Συρία πριν τέσσερα χρόνια λόγω σύγκρουσης. Στην Ελλάδα, αντιμετώπισε τις δυσκολίες μιας ασταθούς ζωής, εργαζόμενος σε διάφορες δουλειές. Οι δεξιότητες της σιδηρουργίας που του δίδαξε ο πατέρας του αποδείχθηκαν πολύτιμες.
«Ο πατέρας μου έλεγε ότι η διαμόρφωση του σιδήρου σε διδάσκει υπομονή», αναφέρει ο Γιουσέφ.
Μετά τον θάνατο του πατέρα του στη Συρία και την αβεβαιότητα που ζούσε η οικογένειά του, αποφάσισε να επιστρέψει. Όπως λέει, «Θέλω να ξαναχτίσω το σπίτι μας και να δώσω στη μητέρα και τον αδερφό μου ένα μέρος να ζήσουν ξανά».
Για τον Γιουσέφ, η επιστροφή σημαίνει καθήκον και ανανέωση ελπίδας: μια ευκαιρία να αποκαταστήσει ό,τι χάθηκε και να ξεκινήσει ξανά.
Ο Φεράς, λίγο μεγαλύτερος σε ηλικία, έζησε στην Ελλάδα αρκετά χρόνια, αφήνοντας πίσω τη σύζυγο και τα παιδιά του στη Συρία. Μετά από χρόνια χωρισμού, επιστρέφει για να επανενωθεί με την οικογένειά του στο Χαλέπι.
«Δεν μπορώ να περιγράψω τι σημαίνει να τους ξαναδώ», δήλωσε λίγο πριν την αναχώρηση.
Πριν τον πόλεμο, ο Φεράς διατηρούσε κατάστημα καλλυντικών στο Χαλέπι, το οποίο υπέστη ζημιές. Το όνειρό του είναι να το ανοίξει ξανά και να επανενταχθεί στην κοινότητά του.
«Δεν είναι απλώς δουλειά... Είναι ο τρόπος μου να ξεκινήσω ξανά τη ζωή», εξηγεί.
Πριν το ταξίδι, τόσο ο Γιουσέφ όσο και ο Φεράς έλαβαν συμβουλευτική και καθοδήγηση από το πρόγραμμα του ΔΟΜ. Υποβλήθηκαν σε ελέγχους προστασίας και ιατρικές αξιολογήσεις, ενώ υποστηρίχθηκαν με ταξιδιωτικά έγγραφα, διευθετήσεις πτήσεων και πρακτική βοήθεια στο αεροδρόμιο.
Από τον Σεπτέμβριο του 2023, περισσότεροι από 4.700 μετανάστες έχουν λάβει υποστήριξη από τον ΔΟΜ Ελλάδας για ασφαλή και αξιοπρεπή εθελοντική επιστροφή στις χώρες προέλευσής τους.
Όπως δήλωσε η Σάνια Τσέλεμπιτς Λούκοβατς, επικεφαλής του ΔΟΜ Ελλάδας, «παρέχουμε την απαραίτητη βοήθεια για να βοηθήσουμε τους επιστρέφοντες να ξαναχτίσουν τη ζωή τους και να επανασυνδεθούν με τις οικογένειές τους».
Η επιστροφή Σύρων από την Ελλάδα αναδεικνύει ότι η μετανάστευση δεν είναι γραμμική διαδρομή, αλλά μια συνεχής διαπραγμάτευση μεταξύ ανάγκης, ελπίδας και πραγματικότητας. Πίσω από κάθε μετακίνηση, βρίσκεται μια ιστορία που αξίζει να ακουστεί.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
