Αυστρία: Απαγόρευση ισλαμικής μαντίλας σε μαθήτριες κάτω των 14

Η αυστριακή Βουλή ενέκρινε με ευρεία πλειοψηφία νέο νόμο που απαγορεύει τη χρήση της ισλαμικής μαντίλας από κορίτσια κάτω των 14 ετών στα σχολεία, με στόχο, σύμφωνα με την κυβέρνηση, την προστασία των ανηλίκων. Το μέτρο υποστηρίχθηκε από τα περισσότερα κόμματα, με εξαίρεση τους Πράσινους, οι οποίοι το χαρακτήρισαν αντισυνταγματικό.

Η προηγούμενη προσπάθεια επιβολής παρόμοιας απαγόρευσης το 2019 είχε απορριφθεί από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αυστρίας, καθώς κρίθηκε ότι δημιουργεί διακρίσεις. Ωστόσο, η κυβέρνηση εκφράζει βεβαιότητα ότι ο νέος νόμος είναι πλήρως συμβατός με το Σύνταγμα.

Κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων, ο πρόεδρος του φιλελεύθερου κόμματος NEOS, Γιάνικ Σέτι, δήλωσε πως το μέτρο θα συμβάλει στον περιορισμό της "πολιτιστικής καταπίεσης". Από την πλευρά της, η υπουργός Ενσωμάτωσης, Κλαούντια Πλάκολμ, υπογράμμισε ότι η υποχρέωση κάλυψης του σώματος για μικρά κορίτσια δεν αποτελεί "θρησκευτικό τελετουργικό", αλλά μορφή καταπίεσης.

Η απαγόρευση καλύπτει "όλες τις μορφές" ισλαμικής μαντίλας στους σχολικούς χώρους και αναμένεται να εφαρμοστεί πλήρως από τη νέα σχολική χρονιά του Σεπτεμβρίου. Από τον Φεβρουάριο, θα προηγηθεί ενημερωτική φάση χωρίς κυρώσεις, ώστε οι εκπαιδευτικοί και τα παιδιά να εξοικειωθούν με τους νέους κανόνες. Σε περίπτωση επαναλαμβανόμενης μη συμμόρφωσης, προβλέπονται πρόστιμα για τους γονείς από 150 έως 800 ευρώ.

Σύμφωνα με στοιχεία της κυβέρνησης, περίπου 12.000 κορίτσια και έφηβες επηρεάζονται από το νέο μέτρο, ενώ μελέτη του 2020 εκτιμά ότι 3.000 παιδιά κάτω των 14 ετών φορούν μαντίλα.

Αντιδράσεις και ανησυχίες για διακρίσεις

Οργανώσεις υπεράσπισης δικαιωμάτων ασκούν κριτική στο νόμο, υποστηρίζοντας ότι εντείνει τις διακρίσεις και μπορεί να ενισχύσει τον αντιμουσουλμανικό ρατσισμό στην Αυστρία, όπου το μεταναστευτικό ζήτημα παραμένει έντονο. Η Διεθνής Αμνηστία Αυστρίας χαρακτηρίζει τον νόμο "κατάφωρη διάκριση" εις βάρος των νεαρών μουσουλμάνων και προειδοποιεί για ενίσχυση προκαταλήψεων.

Ο επίσημος οργανισμός των μουσουλμανικών κοινοτήτων IGGÖ εκτιμά πως το μέτρο θα οδηγήσει σε στιγματισμό των παιδιών και θα υπονομεύσει την κοινωνική συνοχή. Αντίστοιχα, η διευθύντρια της ένωσης Amazone στο Φόραλμπεργκ, Άντζελικα Άτζινγκερ, επισήμανε τον κίνδυνο περαιτέρω απομόνωσης των παιδιών, επισημαίνοντας ότι ενδέχεται να ενισχυθεί η αίσθηση ελέγχου πάνω στο σώμα τους.

Το ακροδεξιό κόμμα FPÖ, που επικράτησε στις βουλευτικές εκλογές του 2024 χωρίς να σχηματίσει κυβέρνηση, ζητά επέκταση της απαγόρευσης και στις ανώτερες βαθμίδες εκπαίδευσης. Ο κυβερνών συνασπισμός, ωστόσο, επιμένει ότι το μέτρο προστατεύει τα συνταγματικά δικαιώματα των παιδιών.

Παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης, ο συνταγματολόγος και καθηγητής του Πανεπιστημίου Βιέννης, Χάιντς Μάγιερ, υπενθυμίζει ότι το ανώτατο δικαστήριο είχε κρίνει το 2020 πως η στοχοποίηση μόνο της ισλαμικής μαντίλας συνιστά διάκριση εις βάρος συγκεκριμένης θρησκείας. Επίσης, σημειώνει ότι η απαγόρευση μπορεί να φέρει τα παιδιά σε "άβολη θέση" έναντι όσων τους επιβάλλουν τη μαντίλα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στη Γαλλία, ήδη από το 2004, ισχύει απαγόρευση για "σύμβολα ή ενδύματα" που εκδηλώνουν εμφανώς θρησκευτικές πεποιθήσεις, όπως μαντίλες, τουρμπάνια και κιπά, στους μαθητές των σχολείων.