Νικητές Νόμπελ Ειρήνης που δεν πήγαν να παραλάβουν το βραβείο

Η απουσία βραβευθέντων από την τελετή απονομής του Νόμπελ Ειρήνης δεν αποτελεί σπάνιο φαινόμενο, καθώς αρκετοί έχουν εμποδιστεί ή επιλέξει να μην παρευρεθούν. Τελευταία περίπτωση αποτελεί η Μαρία Κορίνα Ματσάδο από τη Βενεζουέλα, που ζει στην παρανομία και θα εκπροσωπηθεί από την κόρη της στη φετινή τελετή στο Όσλο.

Η Ναργκίς Μοχαμαντί, τιμηθείσα το 2023 για τον αγώνα της κατά της υποχρεωτικής μαντίλας και της θανατικής ποινής στο Ιράν, κρατείτο στη φυλακή Εβίν όταν ανακοινώθηκε η βράβευσή της. Τα δίδυμα παιδιά της, που ζουν εξόριστα στη Γαλλία, παρέλαβαν το βραβείο και διάβασαν ομιλία που είχε στείλει από το κελί της. Η Μοχαμαντί αφέθηκε προσωρινά ελεύθερη στα τέλη του 2024 για ιατρικούς λόγους.

Ανάλογη ήταν και η περίπτωση του Άλες Μπιαλιάτσκι, ιδρυτή της οργάνωσης Viasna στη Λευκορωσία, ο οποίος ήταν φυλακισμένος κατά την απονομή το 2022. Εκπροσωπήθηκε από τη σύζυγό του, ενώ αργότερα καταδικάστηκε σε δεκαετή κάθειρξη.

Το 2010, η καρέκλα του Λιου Σιαομπό έμεινε συμβολικά κενή, καθώς ο Κινέζος αντιφρονών βρισκόταν στη φυλακή, ενώ ούτε η σύζυγος ούτε τα αδέλφια του μπόρεσαν να παρευρεθούν λόγω περιορισμών από τις κινεζικές αρχές. Ο Λιου, σημαντική μορφή του δημοκρατικού κινήματος της Τιενανμέν, απελευθερώθηκε υπό όρους λίγο πριν τον θάνατό του το 2017.

Η Αούνγκ Σαν Σου Τσι, βραβευμένη το 1991, επέλεξε να παραμείνει στη Μιανμάρ υπό κατ' οίκον περιορισμό, φοβούμενη ότι δεν θα της επιτραπεί να επιστρέψει αν εγκαταλείψει τη χώρα. Το βραβείο παρέλαβαν ο σύζυγος και οι γιοι της, ενώ μια κενή καρέκλα τοποθετήθηκε στο βήμα.

Ο Λεχ Βαλέσα, ηγέτης του συνδικάτου Solidarnosc, δεν ταξίδεψε στο Όσλο το 1983, αν και ήταν ελεύθερος, για να αποφύγει τον κίνδυνο να μην επιστρέψει στην Πολωνία. Εκπροσωπήθηκε από τη σύζυγό του και τον γιο τους.

Ο φυσικός και αντιφρονών Αντρέι Ζαχάροφ δεν μπόρεσε να παραλάβει το βραβείο του το 1975, καθώς η Σοβιετική Ένωση του αρνήθηκε άδεια εξόδου. Αντ' αυτού, παρευρέθηκε η σύζυγός του, Έλενα Μπόνερ.

Το 1973, το Νόμπελ Ειρήνης απονεμήθηκε στους Χένρι Κίσινγκερ και Λε Ντουκ Το, αμφότεροι όμως απουσίαζαν. Ο Λε Ντουκ Το αρνήθηκε το βραβείο λόγω μη τήρησης της εκεχειρίας στο Βιετνάμ, ενώ ο Κίσινγκερ δεν παρέστη φοβούμενος διαδηλώσεις.

Τέλος, ο Καρλ φον Οσιέτσκι, βραβευμένος το 1935, βρισκόταν σε ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης και πέθανε το 1938 υπό κράτηση. Τα χρήματα του βραβείου δόθηκαν σε δημοσιογράφο που εξαπάτησε την οικογένειά του.