Την αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων αλλά και την απόλυτη στήριξη της Ουάσιγκτον στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου, περιλαμβάνει το «ταμείο» της Αθήνας για τη διήμερη επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στη χώρα μας, η οποία έγινε αφορμή για αντιπαράθεση μεταξύ της κυβέρνησης και της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα.
Η αποστροφή του υπουργού Εξωτερικών και Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ στις κοινές δηλώσεις με τον Γιώργο Γεραπετρίτη περί «ιδιωτικής διπλωματίας» και «ευαισθησίας» άλλων κρατών που δεν κατονόμασε –ήτοι της Τουρκίας– για το καλώδιο προκάλεσε ερωτήματα.
Απόλυτη αμερικανική δέσμευση, λέει η Αθήνα
«Η δήλωση του κ. Ρούμπιο ήταν σαφής. Οι ΗΠΑ είναι απόλυτα δεσμευμένες στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου και της ενεργειακής διαφοροποίησης. Το τι συνιστά αυτή η αμερικανική δέσμευση δεν είναι συζητήσιμο», σημείωσε χθες ανώτατη διπλωματική πηγή, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον στηρίζει την Ελλάδα στο ζήτημα του καλωδίου.
«Οι θέσεις των ΗΠΑ είναι υπέρ του έργου», συμπλήρωσε η ίδια πηγή, υπογραμμίζοντας ότι οι αναφορές του Αμερικανού ΥΠΕΞ περί «ευαισθησιών» δεν συνεπάγονται την αναγνώριση δικαιωμάτων στην Άγκυρα.
Από την Αθήνα ξεκαθάριζαν ότι δεν έχει υπάρξει καμία συζήτηση με την Άγκυρα για το καλώδιο. «Δεν υπάρχει συζήτηση με την τουρκική πλευρά για το GSI. Όταν κάνει το αίτημα η γαλλική εταιρεία, θα εκδοθεί η προβλεπόμενη NAVTEX», εξηγούσε η ίδια πηγή.
Πάντως, δεν δόθηκε κάποιο χρονοδιάγραμμα ούτε για την έκδοση της άδειας από την αρμόδια επιτροπή του υπουργείου Εξωτερικών, την ΕΧΑΕΘ, ούτε για τη ναύλωση πλοίων προκειμένου να επανεκκινήσουν οι έρευνες βυθομέτρησης για την πόντιση του καλωδίου. Γι' αυτές τις πρωτοβουλίες, οι αρμόδιοι έδειχναν προς την πλευρά της γαλλικής εταιρίας.
Ιδιωτική διπλωματία και συμβολισμοί
Ο κ. Ρούμπιο παραδέχθηκε στη συνέντευξή του στην «Καθημερινή» ότι «υπάρχουν κάποια πιθανά εμπόδια» στο καλώδιο, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον θα αξιοποιήσει τη διπλωματία της, όπως είπε, «για να υπενθυμίσουμε σε όλα τα μέρη πόσο σημαντικό είναι αυτό για εμάς και γιατί είναι σημαντικό. Και ελπίζω να βρούμε λύσεις».
Επιπλέον, πρόσθεσε ότι αυτές οι διεργασίες «είναι καλύτερο να γίνονται ιδιωτικά και αθόρυβα στο διπλωματικό πεδίο, αλλά αυτό είναι πολύ σημαντικό, καθώς πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα στις δεσμεύσεις από πολλές χώρες». Παράλληλα, ο κ. Ρούμπιο χαρακτήρισε αδιανόητη μια ελληνοτουρκική σύγκρουση, την οποία «δεν θα μπορούσαμε ποτέ να επιτρέψουμε να συμβεί».
Γενικότερα, στα ανώτατα κλιμάκια του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών θεωρούν ότι η επίσκεψη Ρούμπιο ανέδειξε τον ρόλο της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας, ως γέφυρας αλλά και ως διεθνούς παίκτη.
Προς αυτή την κατεύθυνση λειτούργησαν ενισχυτικά οι δηλώσεις του κ. Ρούμπιο για τη διμερή «ιστορική συμμαχία» και η αναγνώριση της Αθήνας ως «πρότυπου συμμάχου», καθώς και η ομιλία του στην Πνύκα, στην οποία η κυβέρνηση επένδυσε επικοινωνιακά.
Εξοπλιστικά ερωτήματα
Όσον αφορά την αγορά εξοπλιστικών συστημάτων ύψους 4 δισ. δολαρίων από την Ουάσιγκτον, η ανώτατη διπλωματική πηγή αλλά και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επιχείρησαν να την πλαισιώσουν ως νέο πακέτο όπλων, το οποίο ωστόσο ενέταξαν στο Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ), που επικαιροποιείται συνεχώς.
Υπό αυτό το πρίσμα, υποστηρίχθηκε ότι, καθώς ο ΜΠΑΕ εκτείνεται σε ορίζοντα εικοσαετίας, το κόστος αναμένεται να επιβαρύνει τον προϋπολογισμό σε βάθος χρόνου και όχι άμεσα.
Ωστόσο, αρμόδιες κοινοβουλευτικές πηγές υπογράμμιζαν στο BusinessDaily ότι τα συστήματα αυτά (η αναβάθμιση 38 μαχητικών F-16 Block 50 στο επίπεδο Viper, η αποδέσμευση οπλικών συστημάτων για τα F-35, νέα όπλα για τα F-16 και η συντήρηση των ελικοπτέρων Aegean Hawk και MH-60R του Πολεμικού Ναυτικού) δεν έχουν περάσει από την Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων της Βουλής, αφήνοντας αιχμές για αδιαφάνεια και πολιτικές σκοπιμότητες πίσω από αυτή την επιλογή.
Αντιπολιτευτικά πυρά
«Θα περίμενε κανείς να ακούσουμε μια κουβέντα στήριξης στα κρίσιμα θέματα που έχουν να κάνουν με τις σχέσεις μας με την Τουρκία και με τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από την πλευρά της. Δεν ακούσαμε τίποτα», σημείωσε ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας (Ρ/Σ Παραπολιτικά), αναφερόμενος, μεταξύ άλλων, στο ζήτημα του καλωδίου, στην ελληνοτουρκική οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ και στο Κυπριακό.
Οι δηλώσεις του κ. Τσίπρα πυροδότησαν αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και ΕΛΑΣ, με το Μέγαρο Μαξίμου να κάνει λόγο για φθηνή αντιπολίτευση και διαστρέβλωση της αλήθειας και την Αμαλίας να καταγγέλλει πατριδοκάπηλες επιθέσεις.
Ο βουλευτής Επικρατείας και Τομεάρχης Εξωτερικής Πολιτικής του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, υποστήριξε ότι η Ελλάδα ως σημαντικός εταίρος και σύμμαχος των ΗΠΑ «θα έπρεπε να λάβει πιο ισχυρές διαβεβαιώσεις και σαφείς δηλώσεις υποστήριξης των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της ίδιας της κυριαρχίας, έναντι ενός άλλου συμμάχου των ΗΠΑ, της Τουρκίας, ο οποίος συστηματικά παραβιάζει ή απειλεί να παραβιάσει το διεθνές δίκαιο».
Ο ίδιος τόνισε ότι οι «ευαισθησίες» Ρούμπιο για τρίτα κράτη όσον αφορά το καλώδιο δεν υποστηρίζουν τα συμφέροντα της Ελλάδας, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η αμερικανική διοίκηση θα επανέλθει με μια πιο καθαρή -και όχι εξισορροπητική- θέση επί του θέματος.
Οι αναφορές Ρούμπιο έχρισαν την Άγκυρα «συνδιαχειρίστρια» του καλωδίου, εκτίμησε από πλευράς του, ο βουλευτής Ηλείας και Τομεάρχης Άμυνας του ΠΑΣΟΚ, Μιχάλης Κατρίνης, μιλώντας στο ERTNEWS.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
