Πυκνώνουν τα σύννεφα πάνω από τις διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές, με την τεχνολογία να βρίσκεται στο επίκεντρο ισχυρών ρευστοποιήσεων και τις ανησυχίες των επενδυτών για τις υπέρογκες δαπάνες στην τεχνητή νοημοσύνη και τις υψηλές αποτιμήσεις να εντείνονται.
Την ίδια ώρα, το Χρηματιστήριο Αθηνών εμφανίζει ισχυρές αντοχές στο περιβάλλον αυτό, ενώ η υποβάθμιση της εγχώριας αγοράς από την JP Morgan δεν ανησύχησε ιδιαίτερα τους επενδυτές.
Καλύτερη είναι η εικόνα και των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων σε σχέση με τη Wall Street, ωστόσο η νευρικότητα είναι διάχυτη, ενώ χθες είχαμε σημαντικές πιέσεις με τις περισσσότερες ευρωπαϊκές αγορές να σημειώνουν απώλειες κοντά στο -2%..
Στο επίκεντρο της ανησυχίας η τεχνολογία.
Οι σημαντικές απώλειες του Nasdaq, χθες σημείωσε νέα πτώση -0,74%, και οι βαρύτατες πιέσεις σε μετοχές-σημαιοφόρους της τεχνολογικής έκρηξης, όπως η Nvidia, που υποχωρεί κατά -36%, αποτυπώνουν τον αυξανόμενο προβληματισμό για το κατά πόσο οι τεράστιες επενδύσεις στην AI μπορούν να αποφέρουν τα προσδοκώμενα κέρδη.
Η ανησυχία δεν περιορίζεται στον κίνδυνο περαιτέρω διόρθωσης των τεχνολογικών μετοχών, αλλά επεκτείνεται στη χρηματοδότηση των επενδύσεων, στο αυξανόμενο χρέος και στις ενδεχόμενες επιπτώσεις στο σύνολο των αγορών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αυξανόμενης επιφυλακτικότητας, η JP Morgan υποβάθμισε χθες το ελληνικό χρηματιστήριο σε neutral από overweight, επικαλούμενη τις αποτιμήσεις των ελληνικών μετοχών και τις πιθανές εκροές κεφαλαίων που θα προκαλέσει η μετάταξη της αγοράς στις ανεπτυγμένες αγορές του MSCI.
Παρά την υποβάθμιση και το αρνητικό κλίμα στην Ευρώπη, ο Γενικός Δείκτης υποχώρησε χθες μόλις κατά 0,48%, στις 2.637,69 μονάδες, καταγράφοντας αισθητά μικρότερες απώλειες σε σχέση με τις μεγάλα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Η αγορά απορρόφησε χωρίς ιδιαίτερους κραδασμούς την αρνητική έκθεση του αμερικανικού οίκου, επιβεβαιώνοντας ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, διατηρεί σημαντικές δυνάμεις αντίστασης.
Το ερώτημα, ωστόσο, που απασχολεί τους επενδυτές είναι κατά πόσο αυτή η ανθεκτικότητα μπορεί να διατηρηθεί εάν οι διεθνείς πιέσεις αποκτήσουν μεγαλύτερη ένταση και διάρκεια.
Η τεχνολογία στο επίκεντρο της ανησυχίας
Η σημαντικότερη εστία προβληματισμού αφορά πλέον τις υπέρογκες κεφαλαιουχικές δαπάνες για την τεχνητή νοημοσύνη. Microsoft, Alphabet, Amazon και Meta επενδύουν τεράστια ποσά σε κέντρα δεδομένων, προηγμένους ημιαγωγούς και υπολογιστικές υποδομές, χωρίς να έχει ακόμη αποδειχθεί ότι τα πρόσθετα έσοδα θα δικαιολογήσουν πλήρως το μέγεθος αυτών των επενδύσεων.
Το δίλημμα για τους επενδυτές είναι σύνθετο. Εάν οι τεχνολογικοί όμιλοι συνεχίσουν να αυξάνουν τις δαπάνες τους, ενδέχεται να πιεστούν οι ελεύθερες ταμειακές ροές και η απόδοση των επενδυμένων κεφαλαίων.
Εάν, αντίθετα, περιορίσουν τα επενδυτικά προγράμματα, μπορεί να πληγούν οι προμηθευτές ημιαγωγών και εξοπλισμού, που έχουν στηρίξει τις ιδιαίτερα υψηλές αποτιμήσεις τους στην προσδοκία συνεχούς αύξησης της ζήτησης.
Η αλλαγή στάσης των διαχειριστών κεφαλαίων είναι ήδη εμφανής. Σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα της Bank of America, που δημοσιοποίησε το Reuters, το 52% των συμμετεχόντων αναμένει περικοπή επενδυτικών δαπανών από μεγάλο πάροχο υποδομών AI μέσα στο επόμενο εξάμηνο, ενώ το 38% θεωρεί ότι οι επιχειρήσεις πραγματοποιούν υπερβολικές επενδύσεις.
Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι ότι η καθαρή υπερέκθεση των διαχειριστών στον τεχνολογικό κλάδο περιορίστηκε από 37% σε 12% μέσα σε έναν μήνα, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία μείωση από τον Ιούνιο του 2006.
Ο φόβος της φούσκας και το βάρος του χρέους
Η δεύτερη μεγάλη ανησυχία αφορά τις υψηλές αποτιμήσεις. Ακόμη και επιχειρήσεις με ισχυρή κερδοφορία μπορούν να υποστούν σημαντικές χρηματιστηριακές απώλειες εάν τα αποτελέσματά τους δεν ανταποκριθούν στις εξαιρετικά υψηλές προσδοκίες που έχουν ενσωματωθεί στις τιμές.
Παράλληλα, εντείνεται ο προβληματισμός για τη χρηματοδότηση των data centers. Η κατασκευή υποδομών απαιτεί ολοένα μεγαλύτερα κεφάλαια, ενώ η αξιοποίηση δανεισμού και σύνθετων χρηματοδοτικών σχημάτων δημιουργεί νέες αλληλεξαρτήσεις μεταξύ τεχνολογικών εταιρειών, τραπεζών, ομολογιούχων και επενδυτών ιδιωτικού χρέους.
Μια σοβαρή επιβράδυνση των επενδύσεων θα μπορούσε επομένως να μεταφέρει τις πιέσεις από τις μετοχές στην αγορά εταιρικών ομολόγων και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Στην εξίσωση προστίθενται ο πληθωρισμός, τα επιτόκια και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων. Η παραμονή του κόστους χρήματος σε υψηλά επίπεδα καθιστά ακριβότερη τη χρηματοδότηση, ενώ πιέζει ιδιαίτερα τις αποτιμήσεις εταιρειών των οποίων η χρηματιστηριακή αξία στηρίζεται σε μελλοντικά κέρδη.
Τα καλά εταιρικά νέα δεν αρκούν πλέον
Ενδεικτική της μεταβολής του επενδυτικού κλίματος είναι και η πρόσφατη ανάλυση της Τράπεζας Πειραιώς, την οποία παρουσίασε το Business Daily.
Σύμφωνα με τον νέο μηνιαίο δείκτη Equity News Flow & Sentiment Indicator, τα θετικά εταιρικά νέα δεν στάθηκαν ικανά να αποτρέψουν σημαντικές απώλειες στις αγορές κατά τον Οκτώβριο.
Στις 50 μεγαλύτερες μετοχές του S&P 500 καταγράφηκαν 182 θετικά εταιρικά γεγονότα έναντι μόλις 43 αρνητικών. Παρ' όλα αυτά, η μέση απόδοση των μετοχών του δείγματος ήταν αρνητική κατά 2,60%.
Η μεγαλύτερη πίεση εκδηλώθηκε στην τεχνολογία και στους ημιαγωγούς, όπου 22 μετοχές κατέγραψαν μέση πτώση 13,33%, παρά την υπεροχή των θετικών εταιρικών ειδήσεων.
Ανάλογη ήταν η εικόνα στην Ευρώπη, όπου οι 30 μετοχές του δείγματος κατέγραψαν μέση υποχώρηση 1,42%, παρά τα 80 θετικά και μόλις 8 αρνητικά εταιρικά γεγονότα.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν μια κρίσιμη μεταβολή: η αγορά δεν επιβραβεύει πλέον αυτομάτως την καλή επιχειρηματική ειδησεογραφία. Οι προσδοκίες είναι τόσο υψηλές, ώστε ακόμη και τα θετικά αποτελέσματα ενδέχεται να μην αρκούν για να στηρίξουν τις τιμές.
JP Morgan: Οι αποτιμήσεις και οι εκροές αλλάζουν την εικόνα του ΧΑ
Στο ελληνικό χρηματιστήριο, η υποβάθμιση από τη JP Morgan δεν συνιστά αμφισβήτηση των θεμελιωδών προοπτικών της οικονομίας, αλλά επαναξιολόγηση του περιθωρίου περαιτέρω ανόδου μετά το ισχυρό χρηματιστηριακό ράλι.
Ο αμερικανικός οίκος εκτιμά ότι το συγκριτικό πλεονέκτημα των ελληνικών αποτιμήσεων έχει ουσιαστικά εξαντληθεί, ιδιαίτερα στον τραπεζικό κλάδο.
Οι ελληνικές τράπεζες διαπραγματεύονται με δείκτη P/E 9,4 φορές τα εκτιμώμενα κέρδη των επόμενων 12 μηνών, έναντι 9,5 φορών των ευρωπαϊκών τραπεζών. Αντίστοιχα, η μερισματική απόδοση διαμορφώνεται στο 5,34%, έναντι 5,47% στην Ευρώπη.
Η JP Morgan δεν χαρακτηρίζει τις ελληνικές μετοχές υπερτιμημένες, επισημαίνει όμως ότι δεν είναι πλέον ιδιαίτερα φθηνές.
Πρόσθετο προβληματισμό προκαλεί η επικείμενη μετάταξη της ελληνικής αγοράς στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών της MSCI, τον Μάιο του 2027. Ο οίκος προβλέπει καθαρές εκροές περίπου 275 εκατ. δολαρίων από παθητικά χαρτοφυλάκια, καθώς οι αποχωρήσεις κεφαλαίων αναδυόμενων αγορών εκτιμάται ότι δεν θα αντισταθμιστούν πλήρως από νέες εισροές.
Ιδιαίτερα μεγάλες εκροές προβλέπονται για τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, την Allwyn και τη Jumbo, ενώ μικρές καθαρές εισροές αναμένονται στις τέσσερις συστημικές τράπεζες.
Παράλληλα, η JP Morgan αφαιρεί τη Eurobank από τις δέκα κορυφαίες επιλογές της για την περιοχή CEEMEA, διατηρώντας πάντως θετική μακροπρόθεσμη εκτίμηση.
Όσον αφορά τις βουλευτικές εκλογές του 2027, ο αμερικανικός οίκος θεωρεί ότι αποτελούν περιορισμένο κίνδυνο για την αγορά. Επισημαίνει το δημοσκοπικό προβάδισμα της Νέας Δημοκρατίας, αν και θα επιθυμούσε μεγαλύτερη διαφορά από τα υπόλοιπα κόμματα, προκειμένου να υπάρχει περισσότερη βεβαιότητα για το αποτέλεσμα.