Με την εναρκτήρια συνάντηση και την πρώτη συνεδρίαση της Συντονιστικής Επιτροπής στην έδρα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης στη Θεσσαλονίκη, ξεκίνησαν επίσημα οι εργασίες του ευρωπαϊκού έργου στρατηγικής σημασίας ECOSOLVE4BlackSea. Το έργο στοχεύει στη βελτίωση της περιβαλλοντικής κατάστασης των ευτροφικών και ανόξινων υδάτινων οικοσυστημάτων στη λεκάνη της Μαύρης Θάλασσας.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης είναι ο επικεφαλής εταίρος του έργου, το οποίο συγχρηματοδοτείται κατά 90% από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του Προγράμματος Interreg NEXT Black Sea Basin 2021–2027. Η συνολική διάρκεια του έργου είναι 30 μήνες, με προϋπολογισμό 1,5 εκατ. ευρώ.
Το ECOSOLVE4BlackSea έχει ως βασικό στόχο τον μετριασμό του ευτροφισμού και των επιπτώσεών του στα υδάτινα οικοσυστήματα μέσω καινοτόμων, ολιστικών και συνεργατικών λύσεων. Περιλαμβάνει την ανάπτυξη ολοκληρωμένης ψηφιακής λύσης για τη διαχείριση του ευτροφισμού και την εφαρμογή ηλεκτρονικών πράσινων δημόσιων συμβάσεων για λιπασματολογικά προϊόντα και υπηρεσίες που επηρεάζουν την ποιότητα των υπόγειων υδάτων. Μέσω της μείωσης των ρύπων από γεωργικές δραστηριότητες και της προώθησης βιώσιμων πρακτικών, το έργο στοχεύει στην αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και την ενίσχυση της οικολογικής ανθεκτικότητας της περιοχής.
Οι κεντρικοί στόχοι του έργου περιλαμβάνουν την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του ευτροφισμού, την ανάπτυξη ενοποιημένης ψηφιακής πλατφόρμας, συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης και παρακολούθησης, πιλοτικές δράσεις αποκατάστασης σε Ελλάδα, Βουλγαρία και Ρουμανία, συνεργασία μέσω διασυνοριακών ζωντανών εργαστηρίων με τη συμμετοχή αγροτών, τοπικών αρχών και επιχειρήσεων, καθώς και τη δημιουργία κεντρικής βάσης δεδομένων γνώσης και λύσεων.
Το έργο πραγματοποιείται υπό τον συντονισμό της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, με τη συμμετοχή εκπροσώπων περιφερειακών αρχών, ερευνητικών ινστιτούτων και πανεπιστημίων από πέντε χώρες: Ελλάδα, Ουκρανία, Βουλγαρία, Γεωργία και Ρουμανία.
Συμμετέχουν το Ουκρανικό Επιστημονικό Κέντρο Θαλάσσιας Οικολογίας, το Ινστιτούτο Ωκεανολογίας της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών, το Κρατικό Πανεπιστήμιο Shota Rustaveli του Μπατούμι Γεωργίας, ο ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ / Ινστιτούτο Εδαφοϋδατικών Πόρων και το Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας και Ανάπτυξης Δέλτα του Δούναβη της Ρουμανίας.
Το έργο ακολουθεί μια ολιστική προσέγγιση «από την ξηρά στη θάλασσα», συνδέοντας τις βιώσιμες γεωργικές πρακτικές και τα καινοτόμα οργανικά λιπάσματα με την προστασία των υπόγειων και επιφανειακών υδάτων. Επίσης, αναπτύσσει σύγχρονους αλγόριθμους επεξεργασίας δορυφορικής απεικόνισης για την παρακολούθηση της χλωροφύλλης-α, ενισχύοντας την πρόβλεψη κρίσιμων φαινομένων ευτροφισμού.
Μέσα από κοινές πιλοτικές δράσεις, το έργο διασφαλίζει μακροχρόνια οφέλη για πολίτες, αγρότες, αλιείς και τοπικές οικονομίες, συμβάλλοντας στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και στη Στρατηγική της ΕΕ για τη Βιοποικιλότητα.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών, ο Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, Δημήτρης Γαλαμάτης, τόνισε ότι «η Διασυνοριακή Συνεργασία για την Προστασία των Υδάτινων Οικοσυστημάτων της Λεκάνης της Μαύρης Θάλασσας -ECOSOLVE4BlackSea υλοποιείται σε μια περίοδο που οι προκλήσεις για το περιβάλλον συνολικά, λόγω της κλιματικής κρίσης, καθιστούν την ενεργοποίηση όλων μας αδήριτη ανάγκη. Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα στο οποίο η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης ως επικεφαλής εταίρος έχει την αρμοδιότητα του συντονισμού, έρχεται να απαντήσει σε μια από τις σημαντικότερες επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης».
Ο κ. Γαλαμάτης επισήμανε επίσης τις διαρκείς απειλές για την ποιότητα και ποσότητα των υδάτων, ενώ αναφέρθηκε στο παράδειγμα του Θερμαϊκού Κόλπου και τις επιπτώσεις του ευτροφισμού στη Θεσσαλονίκη. Υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας όλων των φορέων και της επιστημονικής κοινότητας για την επιτυχή υλοποίηση του προγράμματος και την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων σε δυόμιση χρόνια.