Σε ισχύ τέθηκε από σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με στόχο τη διαμόρφωση σαφών και ενιαίων κανόνων για τη χωροθέτηση νέων έργων ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης σε όλη την Ελλάδα. Το πλαίσιο αυτό εισάγει αυστηρότερους περιορισμούς και διευρυμένες ζώνες αποκλεισμού, δίνοντας έμφαση στην προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου, του τοπίου και των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, δημιουργεί ένα πιο σύγχρονο και συνεκτικό πλαίσιο για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας έως το 2050.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με Υπουργική Απόφαση του υπουργού Σταύρου Παπασταύρου και των υφυπουργών Νίκου Τσάφου και Μαριλένας Σούκουλη, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) καθορίζει με σαφήνεια τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη χωροθέτηση νέων έργων ΑΠΕ και σταθμών αποθήκευσης. Προβλέπονται επιπλέον δικλείδες ασφαλείας για την προστασία του περιβάλλοντος, των τοπικών κοινωνιών και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το ΕΧΠ για τις ΑΠΕ εκπονείται παράλληλα με τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία, δημιουργώντας ένα συνεκτικό και ολοκληρωμένο μοντέλο χωρικού σχεδιασμού. Η τελική μορφή του πλαισίου διαμορφώθηκε έπειτα από δημόσια διαβούλευση, με συμμετοχή θεσμικών και κοινωνικών φορέων, εκπροσώπων της επιστημονικής και επιχειρηματικής κοινότητας, καθώς και πολιτών. Επιπλέον, ελήφθησαν υπόψη οι γνώμες του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ).
Νέοι κανόνες για φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο εκσυγχρονίζει τους κανόνες χωροθέτησης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, προβλέποντας αυστηρότερα και πιο σαφή κριτήρια, περιορισμούς και κατευθύνσεις για την εγκατάσταση νέων σταθμών ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης. Οι ρυθμίσεις λαμβάνουν υπόψη τις σημερινές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, με ορίζοντα την επίτευξη των ενεργειακών στόχων έως το 2050.
Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, καθιερώνονται ενιαίοι και αυστηροί κανόνες προστασίας σε όλη τη χώρα. Δεν επιτρέπεται η εγκατάστασή τους σε προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000, δάση, υγροτόπους Ραμσάρ, εθνικούς δρυμούς, τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς, περιοχές με προστατευόμενες αναβαθμίδες, περιοχές άνευ δρόμων και ακτές κολύμβησης.
Επιπλέον, ορίζεται μέγιστο ποσοστό κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς ανά Περιφερειακή Ενότητα στο 1,5% της συνολικής έκτασης, για την προστασία του τοπίου, της αγροτικής γης και της ισορροπίας των τοπικών χρήσεων.
Σημαντικές βελτιώσεις που ενσωματώθηκαν μετά τη δημόσια διαβούλευση περιλαμβάνουν νέες περιοχές αποκλεισμού, όπως ιστορικοί τόποι, αρχαία μνημεία και περιοχές υδροληψίας. Για τα πλωτά φωτοβολταϊκά, εξαιρούνται καταδυτικά πάρκα, ναυάγια και τεχνητά υποβρύχια αξιοθέατα. Επίσης, για εγκαταστάσεις σε θαλάσσιο χώρο και λίμνες λαμβάνονται υπόψη τα αλιευτικά πεδία και τηρούνται αποστάσεις ασφαλείας.
Περιορισμοί για την ανάπτυξη αιολικών σταθμών
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ξεκάθαρες ζώνες αποκλεισμού για τη χωροθέτηση αιολικών πάρκων, διασφαλίζοντας την προστασία του περιβάλλοντος, του τοπίου και των τοπικών κοινωνιών. Η εγκατάσταση αιολικών σταθμών δεν επιτρέπεται στην Αττική, τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, υγροτόπους Ραμσάρ, τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, πυρήνες εθνικών δρυμών και συγκεκριμένες ζώνες προστασίας της φύσης.
Περιορισμοί υπάρχουν για νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ., για περιοχές εκτός σχεδίου με προβλεπόμενες χρήσεις τουρισμού και αναψυχής, για ενεργές λατομικές και μεταλλευτικές ζώνες, περιοχές άνευ δρόμων και ακτές κολύμβησης. Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας του NATURA 2000, η εγκατάσταση αιολικών σταθμών επιτρέπεται μόνο κατ' εξαίρεση, με ειδικές προϋποθέσεις.
Μετά τη δημόσια διαβούλευση, προστέθηκαν περαιτέρω περιοχές αποκλεισμού, όπως ιστορικοί τόποι, αρχαία μνημεία και περιοχές υδροληψίας, ενώ θεσπίστηκαν ειδικότεροι κανόνες για τον νησιωτικό χώρο. Για τα νησιά, απαιτείται ειδική μελέτη τοπίου και το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης από αιολικούς σταθμούς παραμένει στο 4% ανά Δημοτική Ενότητα.
Λοιπές τεχνολογίες ΑΠΕ και εθνική στρατηγική
Το νέο πλαίσιο καλύπτει και άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ, όπως βιοαέριο, βιομεθάνιο, βιομάζα, γεωθερμία και μικρά υδροηλεκτρικά έργα, επικαιροποιώντας τους όρους και τις κατευθύνσεις για την ανάπτυξή τους. Ο σχεδιασμός συνδυάζει την ενεργειακή ασφάλεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της χώρας.
Ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε ότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα από τον ήλιο και τον άνεμο, ενώ η αξιοποίησή τους αποτελεί στρατηγική επιλογή. Τόνισε πως το νέο πλαίσιο καθορίζει με σαφήνεια τις περιοχές για την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ, διασφαλίζοντας την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών, με στόχο την παραγωγή περισσότερης ελληνικής ενέργειας και την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας.
Ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος επισήμανε ότι οι ΑΠΕ αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του ενεργειακού συστήματος, μειώνοντας τις τιμές και καθιστώντας την Ελλάδα καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας. Το νέο πλαίσιο, όπως ανέφερε, αποτελεί σημαντικό ορόσημο για τη συνέχιση της αξιοποίησης των ΑΠΕ με αυστηρότερους κανόνες, ενισχύοντας την ενεργειακή μετάβαση της χώρας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
