Την πρόδηλη βούληση της Άγκυρας να επαναφέρει πλήρως την ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αποτυπώνει το χθεσινό κρεσέντο τουρκικών παραβιάσεων στο Αιγαίο, μόλις λίγες ημέρες μετά την εκ μέρους της ανακήρυξη δύο παράνομων θαλάσσιων πάρκων που καταπατούν την ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Οι παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου (ΕΕΧ) από την Τουρκία αυξήθηκαν κατακόρυφα τον Αύγουστο συγκριτικά με τους προηγούμενους μήνες, ενώ στις 30 Ιουλίου ένα τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος (UAV) πραγματοποίησε υπέρπτηση άνωθεν του Φαρμακονησίου, την πρώτη μετά από τριάμισι και πλέον χρόνια.
Χθες, η τουρκική Πολεμική Αεροπορία προέβη σε 25 παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου σε βορειοανατολικό, κεντρικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο. Ήταν οι περισσότερες σε μία ημέρα, μετά την 9η Φεβρουαρίου 2023, οπότε είχαν καταγραφεί 34.
Μάλιστα, το πρωί της Τρίτης σημειώθηκε εικονική αερομαχία (εμπλοκή) ελληνικών και τουρκικών μαχητικών μεταξύ Χίου και Λέσβου, περιοχή που βρέθηκε στο επίκεντρο των τουρκικών παραβιάσεων.
Στο παραβατικό μπαράζ της η Άγκυρα χρησιμοποίησε 12 αεροσκάφη: 7 F-16 σε σχηματισμό μίας τριάδας και δύο ζευγών, εκ των οποίων δύο αεροσκάφη ήταν οπλισμένα, τέσσερα UAVs και ένα αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας τύπου CN-235.
Οπλισμένα μαχητικά της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας που ήταν σε επιφυλακή (readiness) αναγνώρισαν και αναχαίτισαν τα τουρκικά αεροσκάφη, σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες, κατά πάγια πρακτική.
Συνολικά, η Άγκυρα έχει προβεί σε 135 παραβιάσεις του ελληνικού ΕΕΧ από 1 έως 18 Αυγούστου.
Αντίδραση και σενάρια
Ταυτόχρονα, στο υπουργείο Εξωτερικών εξετάζουν την αντίδραση σε διμερές επίπεδο για τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα. Η παραβίαση αξιολογείται ως ιδιαίτερα σοβαρή από τους επιτελείς και ως εκ τούτου θα υπάρξει και η προσήκουσα απάντηση.
Το βέβαιο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, είναι ότι η Αθήνα θα προβεί στην επίδοση μιας αυστηρής ρηματικής διακοίνωσης (note verbale) στην τουρκική πλευρά.
Επιπλέον, όπως και σε προγενέστερα περιστατικά, θα εξεταστεί το ενδεχόμενο διεθνοποίησης του ζητήματος, με την Αθήνα να αποστέλλει επιστολές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πιθανότατα και στον ΟΗΕ.
Άλλωστε, πλείστες όσες φορές η Άγκυρα χρησιμοποίησε το τερέν των Ηνωμένων Εθνών προκειμένου να προσδώσει επίφαση «νομιμότητας» στην αναθεωρητική της πολιτική.
Μεταξύ αυτών, με το τουρκολιβυκό μνημόνιο ή με την επιστολή της στις 18 Μαρτίου 2020 για τα διεκδικούμενα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στην ελληνική φαρέτρα υπάρχουν και πιο προωθημένες επιλογές, όπως η χωροθέτηση ενός ή περισσότερων θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο που θα επικάλυπταν τα παράνομα τουρκικά πάρκα. Ωστόσο, υπό τη τρέχουσα ατμόσφαιρα στα ελληνοτουρκικά, δεν είναι σαφές εάν το συγκεκριμένο σενάριο βρίσκεται ψηλά στις επιλογές της Αθήνας.