Σημαντικές παρεμβάσεις για την προστασία, ανάδειξη και αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Καστοριάς ολοκληρώθηκαν με την απόδοση στην τοπική κοινωνία των αποκαταστημένων ναών Ταξιάρχη Μητροπόλεως και Αγίου Γεωργίου Ομορφοκκλησιάς, καθώς και με αυτοψία στο έργο αποκατάστασης του τεμένους Κουρσούμ, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού. Τα έργα αυτά ενισχύουν τον χαρακτήρα της πόλης ως έναν από τους σημαντικότερους πυρήνες της βυζαντινής και μεταβυζαντινής πολιτιστικής κληρονομιάς στη χώρα.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τόνισε στον χαιρετισμό της ότι η Καστοριά, με τη μοναδική φυσική ομορφιά και το πλούσιο πολιτιστικό απόθεμα, αποκτά τα τελευταία χρόνια τις αναγκαίες υποδομές και καθιερώνεται ως σημαντικός πολιτιστικός προορισμός. Όπως σημείωσε, η περιοχή διαθέτει μια μεγάλη σε εύρος και διαχρονία βυζαντινή κληρονομιά, αποτελώντας μαζί με το 'Αγιον Όρος και τα Μετέωρα έναν από τους τρεις βασικούς πόλους της βυζαντινής και εκκλησιαστικής παράδοσης. Για το Υπουργείο Πολιτισμού, η αποκατάσταση ενός εκκλησιαστικού μνημείου ολοκληρώνεται με την επανένταξή του στην καθημερινή ζωή της τοπικής κοινωνίας.
Η αποκατάσταση του Ιερού Ναού Ταξιάρχη Μητροπόλεως και η απόδοσή του στους πολίτες αποτελεί σημαντικό βήμα για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας της Καστοριάς. Τα βυζαντινά μνημεία, σε στενή συνεργασία με τις οικείες Μητροπόλεις, διατηρούν τον λειτουργικό τους χαρακτήρα και εξυπηρετούν τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Αντίστοιχα, στην Ομορφοκκλησιά αποδόθηκε στη λατρεία και στους κατοίκους ένα μοναδικό μνημείο του 13ου αιώνα, σημαντικό για τη βυζαντινή και εκκλησιαστική τέχνη. Η ξυλόγλυπτη εικόνα του Αγίου Γεωργίου, σπάνιο δείγμα αγαλματικής απεικόνισης, αποκαλύφθηκε σε νέα μορφή μετά από συντήρηση, αναδεικνύοντας τον πλούσιο ζωγραφικό διάκοσμο και ενισχύοντας τη σημασία του μνημείου.
Οι αποκαταστάσεις αυτές αντικατοπτρίζουν τη σταθερή στρατηγική του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία, ανάδειξη και λειτουργική επανένταξη μνημείων υψηλής ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας στις τοπικές κοινωνίες. Επιπλέον, η ολοκλήρωση της αποκατάστασης του Τεμένους Κουρσούμ προσθέτει έναν ακόμη σταθμό στην πολιτιστική διαχρονία της Καστοριάς.
Βυζαντινός Ναός Ταξιάρχη Μητροπόλεως Καστοριάς
Το έργο στον βυζαντινό Ναό Ταξιάρχη Μητροπόλεως, προϋπολογισμού 800.000 ευρώ με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, περιλάμβανε εργασίες αποκατάστασης του κελύφους και συντήρησης των τοιχογραφιών, που χρονολογούνται σε διαφορετικές περιόδους (10ος, 13ος, 14ος και 15ος αιώνας). Ο ναός είναι τρίκλιτη θολοσκέπαστη βασιλική με νάρθηκα, με εσωτερικές τοιχογραφίες δύο περιόδων του 10ου αιώνα και του 1359/60.
Κατά την ανακαίνιση στα χρόνια του Συμεών Ούρεση Παλαιολόγου και του γιου του Ιωάννη, οι οποίοι είχαν εκτοπιστεί στην Καστοριά, ο Ιωάννης Ούρεσης Παλαιολόγος αναγορεύθηκε αντιβασιλέας και αργότερα έγινε μοναχός Μετεώρων, Ιωάσαφ. Οι τοιχογραφίες του εξωτερικού δυτικού τοίχου απεικονίζουν τον Αρχάγγελο Μιχαήλ, τον τσάρο των Βουλγάρων Μιχαήλ Ασάν και τη μητέρα του Ειρήνη Κομνηνή. Στον νότιο εξωτερικό τοίχο παρουσιάζονται προσωπογραφίες αρχόντων της Καστοριάς που ετάφησαν εκεί. Στον ναό βρίσκεται το οστεοφυλάκιο του Παύλου και της Ναταλίας Μελά.
Ναός Αγίου Γεωργίου Ομορφοκκλησιάς
Ο ναός Αγίου Γεωργίου Ομορφοκκλησιάς αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της περιοχής και βασικό προσκυνηματικό κέντρο. Ο αρχικός πυρήνας χρονολογείται στα τέλη του 12ου ή αρχές 13ου αιώνα, ενώ η σημερινή μορφή διαμορφώθηκε με μεταγενέστερες προσθήκες όπως το καμπαναριό και οι στοές.
Ο πλούσιος τοιχογραφικός διάκοσμος δημιουργήθηκε σε φάσεις από τα τέλη του 13ου έως το δεύτερο μισό του 14ου αιώνα. Το μνημείο υπέστη σοβαρή καταστροφή από πυρκαγιά, που κατέστρεψε μεγάλο μέρος του διακόσμου. Οι τοιχογραφίες που διασώθηκαν καθαρίστηκαν, αποκαλύπτοντας εξαιρετικής ποιότητας έργα. Ιδιαίτερη αξία έχει η ανάγλυφη ξύλινη εικόνα του Αγίου Γεωργίου, έργο του 13ου αιώνα, που ξεχωρίζει για τη σπάνια τεχνοτροπία και τη λατρευτική της σημασία. Οι πρόσφατες επεμβάσεις συντήρησης ανέδειξαν τα αρχικά χρώματα της εικόνας και βελτίωσαν την προστασία της.
Τέμενος Κουρσούμ
Κατά τις εργασίες αποκατάστασης του Τεμένους Κουρσούμ, προϋπολογισμού 1.000.000 ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, αποκαλύφθηκαν τα θεμέλια μεσοβυζαντινής βασιλικής και πλήθος ταφών. Μετά την ολοκλήρωση της έρευνας, εκπονήθηκαν μελέτες για την τοποθέτηση γυάλινου δαπέδου ώστε τα ευρήματα να γίνουν ορατά στο κοινό.
Με την τοποθέτηση ηχοπετασμάτων και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, το Κουρσούμ Τζαμί θα ενταχθεί σύντομα στα επισκέψιμα μνημεία της πόλης.
Τον αγιασμό για τα θυρανοίξια του Ιερού Ναού Ταξιάρχη τέλεσαν ο Μητροπολίτης Καστορίας Καλλίνικος και ο Μητροπολίτης Σταγών και Μετεώρων Θεόκλητος. Παρέστησαν εκπρόσωποι του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Αμύνης, της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, καθώς και στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
