Την κάθετη αντίθεσή του στο νομοσχέδιο για την επέκταση αρμοδιοτήτων των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, τη διαχείριση των υδάτων και τον χωρικό σχεδιασμό, εξέφρασε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Μανώλης Χριστοδουλάκης, ανακοινώνοντας ότι το κόμμα θα το καταψηφίσει. Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για μια εσπευσμένη νομοθέτηση, καθώς το νομοσχέδιο κατατέθηκε ενώ βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη η δημόσια διαβούλευση για την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα. Όπως τόνισε, αυτό αποδεικνύει ότι η διαδικασία ήταν «απολύτως προσχηματική και υποκριτική».
Ο κ. Χριστοδουλάκης κατήγγειλε επίσης τον αποκλεισμό σημαντικών θεσμικών φορέων, όπως η ΚΕΔΕ, η ΕΔΕΥΑ, εκπρόσωποι εργαζομένων και δήμαρχοι, από τις συνεδριάσεις της Επιτροπής. Επισήμανε ότι ακολουθήθηκε μια διαδικασία fast track, που στόχευε αποκλειστικά στον έλεγχο του δημοσίου διαλόγου.
Αναφερόμενος στην κατάσταση των υφιστάμενων δικτύων, παραδέχθηκε τις σοβαρές ελλείψεις, τις απώλειες νερού και τα οικονομικά προβλήματα. Υποστήριξε πως οι κυβερνητικές ρυθμίσεις δεν οδηγούν σε εκσυγχρονισμό, αλλά αντίθετα αποδομούν το πλαίσιο προς όφελος ενός «ακραίου υπερσυγκεντρωτισμού».
Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ τόνισε ότι η κυβέρνηση άφησε εσκεμμένα τα χρέη των ΔΕΥΑ να συσσωρευτούν κατά την ενεργειακή κρίση, αρνούμενη να εφαρμόσει πρόγραμμα στήριξης. Υποστήριξε ότι σήμερα γίνεται χρήση αυτής της οικονομικής πίεσης ως πρόσχημα για να θεωρηθεί αποτυχημένο το υπάρχον μοντέλο. Εξέφρασε την αντίθεσή του στην υπαγωγή του νερού στη ΡΑΑΕΥ, εξηγώντας ότι πρόκειται για Αρχή σχεδιασμένη για την εμπορευματοποιημένη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και όχι για τη διαχείριση ενός κοινωνικού αγαθού.
Σύμφωνα με τον κ. Χριστοδουλάκη, οι νέες διατάξεις δίνουν στη ΡΑΑΕΥ κυρίαρχο ρόλο στην τιμολόγηση, αφαιρώντας κοινωνική πολιτική από τους δήμους και εφαρμόζοντας αυστηρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Επεσήμανε ότι αυτή η λογική επισφραγίστηκε με την Κοινή Υπουργική Απόφαση του 2024.
Απαντώντας στην κυβερνητική επιχειρηματολογία περί ευθύνης του κατακερματισμένου μοντέλου για τη λειψυδρία, ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ σημείωσε ότι το νερό χάνεται λόγω ανύπαρκτων υποδομών και έργων τηλεμετρίας, αφαλάτωσης και ύδρευσης που η κυβέρνηση απένταξε από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής καυτηρίασε το θεσμικό πλαίσιο fast track ανάθεσης έργων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, που περιορίζει τον ανταγωνισμό και τη διαφάνεια, επιτρέποντας διαπραγμάτευση με μόλις τρεις εργοληπτικές επιχειρήσεις.
Αναφέρθηκε και στην οργανωτική δομή του νομοσχεδίου, κάνοντας λόγο για «βίαιη εταιρική απορρόφηση» των τοπικών ΔΕΥΑ. Επέκρινε διατάξεις που προβλέπουν ακόμη και αναγκαστική απαλλοτρίωση δημοτικών υποδομών σε περίπτωση διαφωνίας για το αντάλλαγμα μεταβίβασης ή την αυτόματη απώλεια κυριότητας κάθε νέας επέκτασης δικτύου υπέρ της ΕΥΔΑΠ ή της ΕΥΑΘ.
Επιπλέον, ο κ. Χριστοδουλάκης υπογράμμισε την έλλειψη σχεδίου στελέχωσης, που οδηγεί σε εξάρτηση από εργολάβους. Κάλεσε την κυβέρνηση να δώσει άμεση λύση στην ομηρία των 650 εργολαβικών εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον αγροτικό τομέα, προειδοποιώντας ότι η κατάργηση ή απορρόφηση των ΓΟΕΒ και ΤΟΕΒ αφαιρεί τον συμμετοχικό χαρακτήρα διαχείρισης από τους παραγωγούς. Επεσήμανε πως η ενσωμάτωση της λογικής ανάκτησης κόστους ενέχει τον κίνδυνο κατακόρυφης αύξησης των αρδευτικών τελών.
Η εναλλακτική πρόταση του ΠΑΣΟΚ
Ο κ. Χριστοδουλάκης παρουσίασε την ολοκληρωμένη πρόταση του ΠΑΣΟΚ, η οποία βασίζεται σε πέντε άξονες. Προβλέπει διαχείριση στα γεωγραφικά όρια των υδατικών διαμερισμάτων μέσω δημόσιων διαδημοτικών φορέων και εθελοντικών συνεργασιών δήμων και αγροτών. Περιλαμβάνει μόνιμη αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους με ειδικό τιμολόγιο και εγγυημένο ηλεκτρικό χώρο, οικονομική εξυγίανση των ΔΕΥΑ και ΟΕΒ με κάλυψη του 75% των χρεών τους χωρίς προϋποθέσεις συγχώνευσης, πολυετές πρόγραμμα χρηματοδότησης για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων και διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού με διαφάνεια και λογοδοσία.
Κριτική για τον χωρικό σχεδιασμό
Σχετικά με το δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι αντιμετωπίζει τον χωρικό και πολεοδομικό σχεδιασμό με τη λογική του real estate. Όπως ανέφερε, περιορίζονται τα δικαιώματα των μικρών ιδιοκτητών γης με το πρόσφατο Προεδρικό Διάταγμα για τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, ενώ την ίδια στιγμή εισάγονται ρυθμίσεις που επιτρέπουν τουριστική και οικιστική ανάπτυξη σε όμορες εκτάσεις εγκαταλελειμμένων οικισμών έως 200 στρεμμάτων.
Κλείνοντας, ο κ. Χριστοδουλάκης ανακοίνωσε την κατάθεση ένστασης αντισυνταγματικότητας βάσει του άρθρου 102 του Συντάγματος και αίτημα ονομαστικής ψηφοφορίας, ώστε κάθε βουλευτής να αναλάβει την ατομική ευθύνη του.
Δεσμεύτηκε εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ ότι η επόμενη κυβέρνηση του Κινήματος θα καταργήσει τον συγκεκριμένο νόμο, θα επαναφέρει τον έλεγχο του νερού στην κοινωνία και τους παραγωγούς και θα το κατοχυρώσει ως δημόσιο αγαθό μέσω της επικείμενης Συνταγματικής Αναθεώρησης του άρθρου 24.