Βουλή: Εγκρίθηκε το ν/σ για ΕΥΔΑΠ-ΕΥΑΘ, εθνική στρατηγική για το νερό

Με πλειοψηφία εγκρίθηκε από την Ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που αφορά την επέκταση αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Το νομοσχέδιο υπερψηφίστηκε από τους βουλευτές της ΝΔ, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης το καταψήφισαν.

Η ίδια εικόνα καταγράφηκε και στην ονομαστική ψηφοφορία που ζήτησαν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ τόσο επί της αρχής όσο και σε επιμέρους άρθρα του νομοσχεδίου. Όπως είχε τονιστεί, στόχος ήταν να αναλάβει κάθε βουλευτής την ευθύνη για μια κρίσιμη απόφαση που σχετίζεται με το μέλλον της διαχείρισης των υδάτων στην Ελλάδα.

Στην ονομαστική ψηφοφορία, από τους 288 παρόντες βουλευτές, 157 τάχθηκαν υπέρ και 131 κατά.

Κλείνοντας τη διήμερη κοινοβουλευτική συζήτηση, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Στ. Παπασταύρου, ανέφερε ότι η κυβέρνηση προχωρά σε μια υπεύθυνη, σύγχρονη και ολοκληρωμένη εθνική πολιτική για το νερό. Τόνισε πως η αδράνεια και τα ευχολόγια δεν αποτελούν λύση για τα προβλήματα στον τομέα της διαχείρισης των υδάτων.

Ο κ. Παπασταύρου ευχαρίστησε όσους συμμετείχαν στη διαβούλευση, επισημαίνοντας ότι τα σχόλια των φορέων και των εργαζομένων συνέβαλαν στη βελτίωση του νομοσχεδίου. Αναφέρθηκε σε μία εβδομάδα έντονου κοινοβουλευτικού διαλόγου, σημειώνοντας ότι υπάρχει θεμελιώδης συμφωνία για τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού ως στρατηγικού εθνικού πόρου, αλλά και δύο βασικές διαφωνίες ως προς την έκταση του προβλήματος και τις απαιτούμενες λύσεις.

Όπως εξήγησε, διατυπώθηκαν δύο διαμετρικά αντίθετες προσεγγίσεις: η μία θεωρεί ότι το υπάρχον σύστημα διαχείρισης του νερού, παρά τα προβλήματα, μπορεί να ανταποκριθεί στις προκλήσεις, ενώ η άλλη εκτιμά ότι το σύστημα έχει εξαντλήσει τα όριά του.

Ο υπουργός επισήμανε ότι η Ελλάδα κατατάσσεται 19η παγκοσμίως στον κίνδυνο λειψυδρίας, ενώ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται στη δεύτερη θέση μετά την Κύπρο σε πιθανότητα υδατικού στρες. Υπογράμμισε την ανάγκη μεταρρύθμισης, επισημαίνοντας ότι η αδράνεια και η ωραιοποίηση της κατάστασης δεν αποτελούν επιλογή, ενώ τόνισε τη σημασία της τεχνογνωσίας, των ψηφιακών εργαλείων και των επενδύσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, αναφέρθηκαν συγκεκριμένα περιστατικά σε δήμους της Χαλκιδικής και της Θεσσαλονίκης, όπου εντοπίστηκαν προβλήματα στην ποιότητα του νερού και παρενέβη εισαγγελέας. Ο υπουργός σημείωσε ότι οι τοπικοί φορείς που αντιτίθενται στη μεταρρύθμιση δεν διαθέτουν διαχειριστική επάρκεια και ότι η συνένωση δυνάμεων με την ΕΥΑΘ κρίνεται απαραίτητη για την ασφάλεια των πολιτών.

Αναφέρθηκε επίσης σε φαινόμενα παράνομης άρδευσης και εκβιασμών σε αγρότες σε περιοχές όπως η Ηλεία και η Μεσσηνία, υπογραμμίζοντας πως το υπάρχον μοντέλο διαχείρισης του νερού δεν είναι πλέον βιώσιμο, καθώς οδηγεί σε απώλειες έως και 70% σε ορισμένες περιοχές.

Ο κ. Παπασταύρου ξεκαθάρισε ότι όσοι αντιδρούν στη μεταρρύθμιση επιθυμούν τη διατήρηση ενός αναποτελεσματικού συστήματος, το οποίο χαρακτηρίζεται από σπατάλες, παλαιά δίκτυα και αδυναμία αξιοποίησης ευρωπαϊκών πόρων. Επισήμανε τη δυσκολία στελέχωσης των δήμων με εξειδικευμένο προσωπικό και την ανάγκη για ενιαίο σχεδιασμό και χρηστή διακυβέρνηση.

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στις ανισότητες που παρατηρούνται στην Αττική, όπου οι 67 δήμοι εξυπηρετούνται με διαφορετικά συστήματα ύδρευσης και αποχέτευσης, γεγονός που οδηγεί σε πολυκερματισμό και αναποτελεσματικότητα. Υπογράμμισε τη σημασία ενός ενιαίου συστήματος διαχείρισης για όλους τους δήμους, απορρίπτοντας τις αιτιάσεις περί ιδιωτικοποίησης.

Παράλληλα, ενημέρωσε για το επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ, ύψους άνω των 2 δισ. ευρώ, με στόχο την κατασκευή ολοκληρωμένου δικτύου αποχέτευσης και εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων στην ανατολική Αττική.

Εθνική επιλογή και ευρωπαϊκά παραδείγματα

Ο υπουργός χαρακτήρισε την αντιμετώπιση του κατακερματισμού ως εθνική επιλογή, σημειώνοντας ότι η στρατηγική για την ανθεκτικότητα των υδάτων, όπως παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θέτει ως βασική προτεραιότητα την ενοποίηση των φορέων διαχείρισης. Παρέθεσε ευρωπαϊκά παραδείγματα συγχωνεύσεων φορέων ύδρευσης, όπως της Σκωτίας και της Ολλανδίας, όπου η εξοικονόμηση λειτουργικών δαπανών ήταν σημαντική.

Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι η ολοκληρωμένη διαχείριση του νερού αποτελεί ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές και ότι το νέο σύστημα θα λειτουργήσει σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες, διασφαλίζοντας τα εργασιακά δικαιώματα των εργαζομένων.

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και εγκαταλελειμμένοι οικισμοί

Σχετικά με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ο υπουργός σημείωσε ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα, με την εγκατεστημένη ισχύ να έχει τριπλασιαστεί από το 2019, ενώ παραδέχθηκε ότι υπάρχει υστέρηση στην αποθήκευση ενέργειας.

Για το πολεοδομικό εργαλείο που αφορά τους εγκαταλελειμμένους οικισμούς, επεσήμανε ότι ενισχύεται με ασφαλιστικές δικλείδες ώστε να συμβάλει στην αναβίωσή τους, πάντα υπό την εποπτεία των αρμόδιων θεσμών.

Τέλος, ο υπουργός υπογράμμισε ότι με το νέο νομοσχέδιο η χώρα οδηγείται σε μια υπεύθυνη, σύγχρονη και ολοκληρωμένη εθνική πολιτική για το νερό, η οποία ενισχύει τον δημόσιο χαρακτήρα του, διασφαλίζει την πρόσβαση για όλους και προωθεί την εξοικονόμηση του φυσικού πόρου προς όφελος των επόμενων γενεών.