Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κομβικό παράγοντα για τη νέα ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική, όπως ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου στο Energy Corridors Summit 2026, που πραγματοποιήθηκε στις 16 Ιουλίου στην Αθήνα.
Στο συνέδριο συμμετείχαν κυβερνητικοί αξιωματούχοι, διπλωμάτες και στελέχη της αγοράς, οι οποίοι εστίασαν στις προοπτικές του σχήματος 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, ΗΠΑ), στις διεθνείς ενεργειακές διασυνδέσεις, στον Κάθετο Διάδρομο και στον ρόλο των ελληνικών λιμένων και των πράσινων καυσίμων στη μετάβαση προς ένα ασφαλέστερο ενεργειακό σύστημα.
Ο κ. Παπασταύρου παρουσίασε τη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ευρώπης ως απάντηση στον κατακερματισμό των αγορών και στις μεγάλες αποκλίσεις τιμών που παρατηρήθηκαν από το καλοκαίρι του 2024.
Όπως δήλωσε, «έως το καλοκαίρι του 2024 η Ευρώπη λειτουργούσε ουσιαστικά ως 27 αποκομμένες ενεργειακές αγορές». Πλέον, διαμορφώνονται ενιαίες αγορές, ενεργειακοί διάδρομοι και διασυνδέσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και περιορίζουν τις απώλειες ενέργειας.
Η εφαρμογή αυτής της νέας αρχιτεκτονικής, τόνισε, θα βασιστεί σε κοινές επενδύσεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και σε στρατηγικές διακρατικές συνεργασίες
. Για την πρωτοβουλία 3+1 σημείωσε ότι δημιουργεί «ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο», υπογραμμίζοντας τη σημασία της βιώσιμης ανάπτυξης, της περιβαλλοντικά υπεύθυνης έρευνας υδρογονανθράκων και της επιτάχυνσης της αποθήκευσης ενέργειας, την οποία χαρακτήρισε εθνική υπόθεση.
Διασυνδέσεις και περιφερειακές συνεργασίες
Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου χαρακτήρισε την ενέργεια «στρατηγικό πλεονέκτημα, παράγοντα ισχύος και παράγοντα ασφάλειας», υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα, μέσω των στρατηγικών συμμαχιών της, μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη διαμόρφωση της ενεργειακής υποδομής της Ευρώπης.
Αναφέρθηκε στον Κάθετο Διάδρομο, ο οποίος, όπως είπε, θα συμβάλει στην απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2027, καθώς και στη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ στο πλαίσιο του σχήματος 3+1.
Τη σημασία του σχήματος 3+1 τόνισε και ο πρέσβης του Ισραήλ στην Ελλάδα, Νοάμ Κατζ, χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα «αξιόπιστο εταίρο και στρατηγικό σύμμαχο».
Όπως ανέφερε, «η Ελλάδα είναι ενεργειακός κόμβος», καθώς οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, υποδομές και διασυνδέσεις την καθιστούν πύλη εισόδου ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στην πρόσφατη τριμερή συνάντηση της Ιερουσαλήμ, προσδιορίστηκαν εννέα τομείς συνεργασίας, μεταξύ των οποίων η ενέργεια, η τεχνολογία, η διαχείριση κρίσεων και οι υποδομές.
Ο πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας, Σταύρος Αυγουστίδης, συνέδεσε την ενεργειακή ασφάλεια με την οικονομική σταθερότητα, ενώ ο γενικός διευθυντής του υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου, Κυριάκος Ιορδάνου, επισήμανε ότι η Ανατολική Μεσόγειος εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα της ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής, με τη συμμετοχή των ΗΠΑ να ενισχύει περαιτέρω τη σημασία του σχήματος 3+1.
Υδρογόνο, βιομεθάνιο και ενεργειακή μετάβαση
Στο συνέδριο δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη των πράσινων καυσίμων. Ο διευθύνων σύμβουλος της Hellenic Hydrogen, Δημήτρης Τριανταφυλλόπουλος, ανέφερε ότι η αξιοποίηση του υδρογόνου μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι σε μελλοντικές ενεργειακές κρίσεις. Όπως είπε, το 2025 απορρίφθηκαν 2,2 TWh πράσινης ενέργειας, ενώ το 2026 η ποσότητα εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τις 3 TWh.
Το υδρογόνο μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο αποθήκευσης ενέργειας και να περιορίσει τις περικοπές παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές. Αναφέρθηκε επίσης στην κατασκευή μονάδας παραγωγής «πράσινου» υδρογόνου στο Αμύνταιο Φλώρινας από τη Hellenic Hydrogen, υπογραμμίζοντας την ανάγκη στενής συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Η πρόεδρος της ECO HELLAS, Ελένη Μπαϊράμη, τόνισε τη σημασία πιστοποίησης του βιοαερίου και του βιομεθανίου, ώστε να ενισχυθούν οι εξαγωγικές δυνατότητες της χώρας. Χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο σημαντικό εργαλείο για την ανάπτυξη των ελληνικών εξαγωγών βιομεθανίου.
Τα λιμάνια στον νέο ενεργειακό χάρτη
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο των ελληνικών λιμένων ως κόμβων ενέργειας, εμπορίου και εφοδιαστικής αλυσίδας.
Ο αναπληρωτής διευθυντής Δημοσίων και Επενδυτικών Σχέσεων του ΟΛΠ, Νεκτάριος Δεμενόπουλος, παρουσίασε την εξέλιξη του Πειραιά σε ισχυρό διαμετακομιστικό κέντρο, επισημαίνοντας τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται στο Πέραμα και στον σταθμό αυτοκινήτων, καθώς και τη σημαντική αύξηση της διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων και της απασχόλησης.
Στη συζήτηση επισημάνθηκε ακόμη η ανάπτυξη του Πειραιά, του οποίου η μεταφορική ικανότητα αυξήθηκε από περίπου 1 εκατ. TEU πριν από την είσοδο της COSCO σε περίπου 5 εκατ. TEU σήμερα.
Ο εκτελεστικός διευθυντής της Ένωσης Λιμένων Ελλάδος, Βασίλειος Μαμάλης, υπογράμμισε την ανάγκη διαμόρφωσης εθνικής λιμενικής πολιτικής και σταθερότητας στη διοίκηση των λιμένων, καθώς και τη σημασία ενός ενιαίου εθνικού master plan για το σύνολο των ελληνικών λιμένων, με σύγχρονες υποδομές και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.