Μπροστά σε μια μεγάλη ευκαιρία βρίσκονται οι ασφαλισμένοι της χώρας, καθώς το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ετοιμάζεται να «ανοίξει» τον θεσμό των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, επιτρέποντας σε μικρότερες επιχειρήσεις να συμμετέχουν και διεκδικώντας καλύτερες αποδόσεις για τους συμμετέχοντες.
Σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, οι ατομικοί λογαριασμοί στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης έχουν ετήσια απόδοση 4,5%, αποφέροντας πραγματικά και μετρήσιμα κέρδη στους ασφαλισμένους που αναζητούν συμπληρωματική σύνταξη.
Οι αποδόσεις αυτές μπορούν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο όταν θεσμοθετηθούν τα πολυεργοδοτικά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, που θα επιτρέψουν ακόμη και σε μικρές εταιρείες και στους εργαζόμενούς τους να επωφεληθούν από τον θεσμό, με το να ενταχθούν στα υφιστάμενα ΤΕΑ μεγάλων εταιρειών ή να ιδρύσουν ένα δικό τους.
Όπως εξήγησε ο Χρήστος Μποσόλης, Investment Director στην Alpha Asset Management Α.Ε.Δ.Α.Κ., κατά το 7ο Συνέδριο Θεσμικής Διαχείρισης της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών, ο θεσμός των συλλογικών επενδύσεων βασίζεται στις αρχές των οικονομιών κλίμακας, συγκεντρώνοντας κεφάλαια από πολλούς επενδυτές προκειμένου να δημιουργηθεί μια μεγαλύτερη βάση ενεργητικού.
Πάνω σε αυτήν επιμερίζονται τα κόστη διαχείρισης, αναπτύσσοντας ένα χαρτοφυλάκιο ικανό να αποκτήσει πρόσβαση σε δημόσιες και ιδιωτικές αγορές, με έναν τρόπο ο οποίος θα δημιουργήσει την απαραίτητη διαφοροποίηση και τελικά θα προσφέρει αυξημένες αποδόσεις.
Η λογική αυτή διέπει και τα πολυεργοδοτικά σχήματα ασφάλισης, τα οποία έχουν γνωρίσει σημαντική ανάπτυξη παγκοσμίως. Σύμφωνα με τον κ. Μποσόλη, το «άνοιγμα» του θεσμού μπορεί να δώσει σημαντική ώθηση σε τέτοια εργαλεία, καθώς διευρύνεται η πρόσβαση σε μικρότερες επιχειρήσεις αλλά και σε ελεύθερους επαγγελματίες, προσφέροντας μεγαλύτερη αξία στους εργαζόμενους.
«Τα ανοιχτά ΤΕΑ δεν έρχονται να αντικαταστήσουν τον πρώτο πυλώνα, αλλά να ενισχύσουν την κοινωνική ασφάλιση και να δώσουν τη δυνατότητα για συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση» τόνισε η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, προσθέτοντας πως ο θεσμός αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την ενίσχυση της αποταμιευτικής και επενδυτικής κουλτούρας των Ελλήνων.
Οι βασικές αλλαγές του νομοσχεδίου
Το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας διορθώνει κάποιες παθογένειες του πρώτου νόμου που θεσπίστηκε το 2002, υπογράμμισε ο Χρήστος Νούνης, πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και πρόεδρος του ΤΕΑ-ΥΠΟΙΚ
Η πιο βασική αλλαγή που περιλαμβάνει είναι πως θεσπίζονται Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και Ανοιχτά Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), διευκολύνοντας την πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση τόσο για εργαζόμενους μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, που αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα της ελληνικής οικονομίας, όσο και για ελεύθερους επαγγελματίες.
Χωρίς το κόστος ίδρυσης και λειτουργίας ενός δικού τους Ταμείου, οι επιχειρήσεις θα μπορούν να εντάσσονται σε ανοιχτά Ταμεία, τα οποία θα λειτουργούν ως «ομπρέλα» για πολλές επιχειρήσεις. Τα οφέλη είναι αμοιβαία, καθώς όσο μεγαλύτερα κεφάλαια συγκεντρώνονται, τόσο καλύτερη είναι η διαχείριση του χαρτοφυλακίου και οι τελικές αποδόσεις για τους ασφαλισμένους.
Κατ’ αντιστοιχία με τα ανοιχτά ΤΕΑ θεσπίζονται και τα ανοιχτά ΟΑΠΕΣ, τα οποία δημιουργούν τις προϋποθέσεις για έναν πιο ανοιχτό δεύτερο πυλώναυπογράμμισε η Ελίνα Παπασπυροπούλου, Γενική Διευθύντρια της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος. Να σημειωθεί πως η ασφαλιστική αγορά σήμερα διαχειρίζεται κεφάλαια άνω των 2,3 δισ. ευρώ. Παράλληλα, τα τελευταία δύο χρόνια έχει καταβάλει 510 εκατ. ευρώ σε συνταξιοδοτικές παροχές, ενώ για την τελευταία δεκαετία το ποσό αυτό ανέρχεται σε 2,1 δισ. ευρώ.
Επιπλέον, το νομοσχέδιο εντάσσει νέα φορολογικά κίνητρα, καθώς οι σχετικές εισφορές εκπίπτουν του φορολογητέου εισοδήματος, προσφέροντας φορολογικό κίνητρο τόσο για τους εργαζόμενους όσος και τις επιχειρήσεις, ενώ το ανώτατο όριο εισφορών αυξάνεται στο 35% του ετήσιου εισοδήματος για τους μισθωτούς.
Τέλος, θεσπίζεται η ομαδική φορητότητα, επιτρέποντας στα συνταξιοδοτικά προγράμματα να μεταφερθούν μεταξύ Ταμείων, αλλά και διευκολύνοντας τον εργαζόμενο να μεταφέρει τα κεφάλαιά του σε νέο φορέα.
Τι είναι τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης
Με το δημογραφικό πρόβλημα να συνεχίζει να ασκεί πιέσεις στις συντάξεις του δημοσίου, ο πρώτος πυλώνας του ελληνικού συνταξιοδοτικού συστήματος χρειάζεται ουσιαστική στήριξη. Στο πρόβλημα αυτό, η συμπληρωματική σύνταξη μέσα από τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης μπορεί να αποτελέσει μια σταθερά για τους συνταξιούχους της χώρας.
Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, τα οποία λειτουργούν συμπληρωματικά στην κοινωνική ασφάλιση, ως ένα αποταμιευτικό – επενδυτικό όχημα για τον σύγχρονο εργαζόμενο, αποτελώντας ουσιαστικά έναν ασφαλιστικό «κουμπαρά», ο οποίος δεν χάνεται αν ο ασφαλισμένος αλλάξει εταιρεία ή σταματήσει να δουλεύει.
Ο θεσμός αξιοποιείται ήδη από μεγάλες εταιρείες, κλάδους ή επαγγελματικούς φορείς, όπως υπουργεία, το Οικονομικό Επιμελητήριο ή ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, όμως η μεγάλη αλλαγή στον τρόπο που ασφαλιζόμαστε και λαμβάνουμε τη σύνταξή μας θα έρθει όταν θεσμοθετηθούν τα πολυεργοδοτικά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Αξίζει να αναφερθεί πως τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης λειτουργούν με επαγγελματική διαχείριση επενδύσεων και αυστηρή επίβλεψη: κάθε ταμείο διαθέτει Επενδυτική Επιτροπή, τα δύο τρίτα της οποίας πρέπει να είναι πιστοποιημένα μέλη από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, εξασφαλίζοντας πλήρη διαφάνεια και τήρηση της επενδυτικής πολιτικής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η συνολική αξία του ενεργητικού των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης αυξήθηκε κατά 8,1% και διαμορφώθηκε στα 3 δισ. ευρώ, στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2026, έναντι 2,86 δισ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο.