Η Ντόρα Μπακογιάννη τόνισε ότι «η Ευρώπη δεν πρέπει να επαναλάβει με την Τουρκία τα λάθη που έκανε με τη Ρωσία», κατά τη συμμετοχή της σε πάνελ του συνεδρίου του ECONOMIST «30th Annual Government Roundtable - Progress in an age of upheaval | Geopolitics-Growth-Technology». Στη συζήτηση συμμετείχαν επίσης ο πρώην πρόεδρος της Τουρκίας Αμπντουλάχ Γκιούλ και ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ.
Η βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων επισήμανε ότι «οι ΗΠΑ, εδώ και πολλά χρόνια, αποσύρονται από την Ευρώπη», αναφερόμενη στις πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Τραμπ περί πλήρους απομάκρυνσης των αμερικανικών στρατευμάτων. Όπως είπε, αυτό δημιουργεί «ένα κενό ασφαλείας».
Η κ. Μπακογιάννη υπογράμμισε ότι «στη συνείδηση πολλών Ευρωπαίων, αυτό το “κάτι” θα μπορούσε να είναι η Τουρκία», καθώς ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν προσφέρει στους Ευρωπαίους «στρατιωτική ισχύ προς μίσθωση» και «πολιτική ανοχή» σε ζητήματα εσωτερικής καταστολής, ενώ διαθέτει διαύλους επικοινωνίας με χώρες και οργανώσεις στις οποίες η Ευρώπη δεν έχει πρόσβαση.
Η ίδια προειδοποίησε ότι ορισμένοι Ευρωπαίοι επιλέγουν να αγνοούν τις πρακτικές του Ερντογάν, όπως τις φυλακίσεις αντιπολιτευόμενων και δημοσιογράφων ή τις απειλές προς κράτη-μέλη της ΕΕ. «Για τους Ευρωπαίους, για άλλη μια φορά στην ιστορία της, η Τουρκία αντιμετωπίζεται ως μια δυσάρεστη αναγκαιότητα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η κ. Μπακογιάννη υπενθύμισε ότι η Ελλάδα υπήρξε σταθερός υποστηρικτής των ευρωπαϊκών φιλοδοξιών της Τουρκίας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι «η Ευρώπη δεν πρέπει ποτέ ξανά να κάνει τα στραβά μάτια». «Κάναμε αυτό το λάθος με τη Ρωσία και πληρώνουμε ακόμη το τίμημα», ανέφερε, προσθέτοντας πως «η Τουρκία ακολουθεί τα ίδια βήματα».
Η θέση της Ελλάδας και το μήνυμα προς την Ευρώπη
Η πρώην υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η Τουρκία έχει εκτεταμένα σύνορα και προβλήματα με όλους τους γείτονές της, εκτός από τα δυτικά σύνορα με την Ελλάδα, τα οποία χαρακτήρισε «απολύτως ασφαλή». Τόνισε πως η ευρωπαϊκή πολιτική πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ευαισθησίες Ελλάδας και Κύπρου.
«Το μήνυμα που πρέπει να εκπέμψει η Ευρώπη πρέπει να είναι ξεκάθαρο», υπογράμμισε. «Δεν μπορούμε να κάνουμε τα στραβά μάτια την ώρα που συζητάμε για στρατηγική συμφωνία με την Τουρκία. Θα είναι κακό για την ΕΕ και για την τουρκική δημοκρατία».
Απαντώντας σε ερώτηση, ανέφερε ότι εάν αρθεί το Casus Belli και σταματήσουν οι αναθεωρητικές δηλώσεις, το κλίμα θα είναι διαφορετικό. Παράλληλα, σημείωσε παραδείγματα καλής συνεργασίας, όπως η διευκόλυνση στη χορήγηση βίζας και η συνεργασία στη διαχείριση της μετανάστευσης.
Αμπντουλάχ Γκιούλ: Νέο μοντέλο συνεργασίας με την ΕΕ
Ο πρώην πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας Αμπντουλάχ Γκιούλ δήλωσε ότι «η πλήρης ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ δεν αποτελεί πλέον ρεαλιστικό στόχο» και πρότεινε την αναζήτηση ενός νέου μοντέλου συνεργασίας, παρόμοιου με αυτό της Νορβηγίας. Υπενθύμισε ότι «πριν από 20 χρόνια» είχε προωθήσει την ένταξη της Τουρκίας, αλλά οι σχέσεις επιδεινώθηκαν με την πάροδο του χρόνου.
Ο κ. Γκιούλ υπογράμμισε την ανάγκη αναβάθμισης της τελωνειακής ένωσης και τη σημασία της Τουρκίας για την ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια, ζητώντας την οικοδόμηση μιας ισχυρής ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.
Σαρλ Μισέλ: Προτεραιότητα η ευρωπαϊκή κυριαρχία
Ο πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου και τέως πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ δήλωσε ότι «η Ευρώπη πρέπει να θέσει ως απόλυτη προτεραιότητα την ενίσχυση της κυριαρχίας και της ανταγωνιστικότητάς της». Αναφέρθηκε στην ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, αλλά και στις νέες μορφές αντιπαράθεσης, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και τα δεδομένα.
Ο κ. Μισέλ τόνισε ότι «η ευρωπαϊκή κυριαρχία πρέπει να είναι η προτεραιότητα», ενώ η ΕΕ οφείλει να προσαρμόσει τους θεσμούς της στις ανάγκες ενός πολυπολικού κόσμου. Αναφερόμενος στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας και την ανάγκη για «ένα φιλόδοξο πλαίσιο» αμοιβαίου σεβασμού.
Καταλήγοντας, σημείωσε ότι «οι ΗΠΑ υποχωρούν από την Ευρώπη», γεγονός που καθιστά αναγκαία την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας σε μια περίοδο που «η Ρωσία απειλεί την κυριαρχία των ευρωπαϊκών χωρών».